1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

АЖЫКТЫГ УЖУРАЖЫЛГАЛАР

ДХ-ниң Даргазы К. Даваа Барыын-Хемчикке ужуражылга үезинде.
 
Апрель 12-13-те Ба­рыын-­Хемчик кожуунга ТР-ниң Дээди Хуралының хүннери болуп эрткен. ТР-ниң Дээди Хуралының (парламентизиниң) Дарга­зы Каң-оол Даваа баштаан­ депутаттар үш-дөрт аң­гы бөлүкке чарлып алгаш, баштай кожууннуң аң­гы-аңгы сумуларынга че­дип, ында ажыл-иштиң бол­гаш чоннуң амыдырал-чурт­талгазының байдалын өөре­­нип көрген.
ТР-ниң Дээди Хуралының Даргазы Каң-оол Даваа Аянгаты сумузунга чедип, ында мал ажыл-агыйының хөгжүлдезиниң айтырыынче кичээнгейни углап, сүт болгаш эът продукциязының садыг-сайгарылгазының дуга­йында чугааны сумунуң удуртулгазы-биле чугаалашкан. Ооң соонда хөй ажы-төлдүг Орлана биле Тимур Дегелерниң өг-бүлезинге четкен. Бо өг-бү­ле 2015 чылда бодунуң төле­ви­ле­лин камгалап, күрүне деткимчезин алгаш, хлеб быжырар пе­карняны ажыдар аргалыг болуп, сумунуң чурттакчыларын амданныг хлеб-биле хандырып эгелей бергеннер. А 2017 чылда Дегелерниң өг-бүлези «Аккыр хоюм» деп кожуун чергелиг социал төлевилелдиң киржикчилери болуп, он хойну «Чаңгыс демниг Россия» партияның деткимчези-биле алгаш, амгы үеде хураганнарын онча-менди доруктуруп ажаап ап турар. Олар «Инек — чемгерикчи малым» республика төлевилелиниң база киржикчилери. Чорук-херээ чогунгур аныяктарны ада-иелери деткип, дузалажып турар. Каң-оол Тимурович демниг өг-бүлеге моон соңгаар-даа улуг-улуг чедиишкиннерлиг болурун күзээн.
1970 чылдарда туттунган­ Аянгаты школазының өөре­ник­чилеринге К.Т. Даваа ДХ-ниң энергетика, тудуг, транспорт болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый комитединиң даргазы Алдын-кыс Коңгар-биле чигирзиг аъш-чемниг чедип, спортчу идик-хептерни белекке берген.  Башкылар-биле ажык чугааны кылган.
Улаштыр парламентарийлер Бижиктиг-Хая сумузунга четкен. Кижи көжээге саң салырының езулалын кылган. 
Барлык сумузунга оларга депутаттар Маргарита Чүлдүм биле Амир Монгуш катчып келген. Барлыктың удуртукчулары-биле сумунуң келир үеде өзүп-хөгжүлдезиниң айтырыын сайгарып чугаалашкан. Чаа бажыңнар ында хөйү-биле туттунуп турар, а оларны электри-биле хандырарының айтырыы бергедээшкиннерге таваржып турарын болгаш чаа школа, чаа участок эмнелгезиниң дугайында айтырыгларны аңаа чугаалашкан.
Аксы-Барлык сумузунга депутаттар үер-чайык темазын кол кичээнгейге ап чугаалашкан. Улуг чаъс-чайык келир болза, суму сугга алзырының айыылы улуг болуп турарындан хем өрү сугнуң агымын чая тудар дамбалар тудары чугула деп түңнелди үндүргеннер.
Айыыл чок чорук комите­ди­ниң даргазының оралак­чызы Олег Сарыглар Ба­рыын-­Хемчик кожууннуң эрге-хоойлу камгалалының ор­ган­нарының ажылдакчылары-биле ужуражылгаларны эрттирген. Олег Доржулдаевич ылаңгыя полицияның участок төлээлериниң ажыл-чорудулгазын, кожуун девискээрин дамчыштыр хоойлуга удур арага аймааның киир сөөртүлгезин, назы четпээннер ортузунда кем-херек үүлгедиишкиннерин онза кичээнгейге ап, сайгарып чугаалашкан. 
ДХ-ниң социал политика комитединиң даргазы Ирина Самойленко база ооң оралакчызы Ульяна Монгуш олар элээн каш өөредилге албан черлериниң, медицина организацияларының болгаш Өг-бүлеге болгаш уруг­ларга социал дуза төвүнүң ажыл-чорудулгазын сонуургап, эргий кезип көргеш, санал-оналдар болгаш кирген дилеглерни шиитпирлээри-биле кандыг ажылдарны кылыры чугулазын тодараткан.
Апрель 13-те Кызыл-Ма­жалыкта Олег Намдараа аттыг Культура ордузунга депутаттар кожууннуң чурттакчы чону-биле ужуражып, ажыл-ишчи ужуражылгаларының түңнелин аңаа чугаалашкан. Барыын-хемчикчилерниң мурнунга ТР-ниң Дээди Хуралының Даргазы К.Т. Даваа түңнел илеткелди кылган.
«Дээди Хуралдың кожууннарже мындыг үнүүшкүннериниң кол-ла сорулгазы хамаатыларны дүвүредип турар айтырыг­лар-биле амы-хууда чедип барып таныжып, чурттакчы чонга болгаш тус черниң эрге-чагыргазынга кандыг дуза, деткимче че­дирип болурун кады сүмележип, чугаа­лажыры болур. Барыын-Хемчик кожуунга ужуражылгалар үезинде ында кызымаккай, ажыл-ишчи чон амыдырап-чурт­тап турарын база аныяк­ удуртукчулар боттарының план, сорулгаларын амыдыралга бот­тандырар дээш шудургу ажыл­дап турарын эскердивис. Ужуражылгаларның түңнелинде чондан кирген саналдарны, сүмелерни өөренип көргеш, Дээди Хурал тускай доктаалды ажылдап кылыр. Ол доктаалдың күүселдезин парламент хыналдага алыр дээрзин силер бүгүдеге дыңнадып тур бис» — деп, ол чугаалаан.
Губернатор төлевилелдери­ниң дугайында чугаалап тура, Каң-оол Тимурович «Мээң чурт­тап турар суурум» деп төле­ви­лелге Барыын-Хемчик кожуундан Аянгаты сумузу киржир кылдыр шилиттингенин өөрүшкү-биле демдеглээн. Туризмни сайзырадыры-биле кандыг ажылдарны кылза чогуурул дээрзин ук сумунуң чурттакчылары болгаш удуртулгазы эки билип, ол талазы-биле баш удур ажылдарны кылып эгелей бергенин ол демдеглээн.
Барыын-Хемчик кожууннуң 16 аныяк малчыны «Аныяк өг-бүлеге – кыштаг» төлевилелде киржип турарын, оларның мал-маганы шупту кышты хүр-менди ашканын, малчын өг-бүлелер депутаттар-биле сырый харылзаалыын өөрүп демдеглээн.
«Күрүне деткимчезиниң ачызында силерниң кожуун аажок шалыпкын хөгжүп-сайзырап турар-дыр. Эрткен чылын Эрги-Барлык сумузунче чедип чо­рааш, ооң оруунуң кайы хире баксы­раанын караавыс-биле көрген бис. Сумунуң чурттакчыларының дилээн езугаар Кызыл-Мажалыктан Эрги-Барлыкче асфальтылыг орук тудуу эгелээн, ол ажыл шуудай бергенин эскерип тур бис, ынчалза-даа шиитпирлээр айтырыглар бар-дыр» — деп, Каң-оол Даваа чугаалаан. 
Оон аңгыда К.Т. Даваа хамаатыларны хууда хүлээп ап турган үезинде тургустунган айтырыгларга доктааган. Кызыл-Мажалыкка чаа школа тудуунуң дугайында ТР-ниң Баштыңы Ш.В. Кара-оол-биле сайгарып чугаалажырын, ол айтырыг шиит­пирлеттине бээр дээрзинге бүзүрелин илереткен, чүге дизе кады акшаландырыышкын  дугайында баш бурунгаар дугуржулга бар болуп турарын дыңнаткан.
Аянгатыга чаа школа тудуу федералдыг программаже кире берген, ынчалза-даа ооң хуусаазы дыка ырак болуп турарындан ону чоокшуладырының айты­рыын канчап-даа тургаш шиитпирлээрин аазаан.
Түңнел хуралга Каң-оол Даваа чурттакчы чоннуң айты­рыг­ларынга база харыылаан. Кызыл-Мажалыктың хоочун чурттакчызының чунар-бажыңга хамаарышкан айтырыын ол контрольга алыр болган. Айты­рыг­ларга харыылаан соон­да, ТР-ниң Дээди Хуралының шаңналдарын мурнакчыларга тывыскан.
ТР-ниң Дээди Хуралының Барыын-Хемчик кожуунга хүн­не­ри ийи таланың спортчу коман­даларының хол бөмбүү, баскетболга спортчу маргылдаалары-биле доозулган.
Светлана ДАЧЫН-ХӨӨ.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.