1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

АЖЫЛ-ИЖИ-БИЛЕ ШЫЛГАРААННАРГА

Байыр чедириишкиннери

Эргим чаңгыс чер-чурттугларым!
Чурттуң онза чугула байырлалдарының бирээзи – Чоннуң чаңгыс деминиң хүнү-биле силерге байыр чедирип тур мен. Бо байырлалды чаа-ла 12 чыл эрттирип турар бис, ынчалза-даа бо кыска үе дургузунда чурттап эрткен белен эвес байдалдарда ол боттуг хевир кирип, дириг апарган ышкаш сагындырар. Ооң үндезини – революция болгаш өске-даа улуг бергедээшкиннер чокка, тайбың болгаш чаңгыс эп-сеткилдиг чурттаксаар күзеливис.
Бистиң хөй нациялыг чонувус чаңгыс демниг, эп-сеткилдиг болурун күзээр болгаш ону эки билир. Төөгүнүң эң-не берге үелеринде ылгалыр чоруктар болгаш чөрүлдээлерни уттуптарын кезээде билир чораан бис. Бистиң Президентивис В.В. Путинни долгандыр сырый каттышканывыс, Россияны буурап дүжүрбес, ону чөрүлдээ, дайыннарже киириштирбес, ооң тускайлаң чоруун чидирбес дээн даргавыстың шиитпирлии-биле бөгүн-даа бис күштүг бис.
Даштыкы чөңгээлер – хөй нациялыг чурттуң демнежилгезиниң чаңгыс-ла үндезини ол эвес. Бистиң чоннарның ажыг-шүжүг, өөрүшкүзү-биле чурттап эрткен чүс-чүс чылдарның харылзаалары бистерни чаңгыс өг-бүле кылдыр, бот-боттарывыстың езу-чаңчылдарывысты бодап билип, хүндүлээр кылдыр, бистиң нии­ти «бажыңывыста» эп-найыралды үнелеп кадагалаар кылдыр өөреткен. Ынчангаш кижилерниң аразынга бүзүрел чок чорукту көдүрүп, Россияны иштинден аңгылаар дээн оралдажыышкыннар болдунмаан.
Эргим чаңгыс чер-чурттугларым, Чоннуң чаңгыс деминиң хүнү силерге база чоок, тодаргай апарган дээрзинге бүзүрээр-дир мен. Ол чүгле эрткен үе-биле эвес, а келир үеде база тудуш бис деп чүүлдү сагындырып, билиндирип турар. 
Байырлал-биле, эш-өөр! Бүгүдеге чедииш­киннерни күзеп тур мен!
Тыва Республиканың Баштыңы
Ш. Кара-оол.
*  *  *
Эргим чаӊгыс чер-чурттугларым!
Тыва Республиканыӊ Дээди Хуралыныӊ (парламентизиниӊ) өмүнээзинден силер бүгүдеге күрүне байырлалы — Чоннуӊ чаӊгыс деминиӊ хүнү-биле байыр чедирерин чөпшээреп көрүӊер!
Кайы-даа үеде бистиӊ чуртувуска кол чүүл — чоннуӊ чаӊгыс эптиг деми бооп турган. Төрээн чуртувустуӊ бодунга бүзүрелдии болгаш тиилеттирбези чүгле чаӊгыс демниинде. Кижиниӊ язы-сөөгүнден, шажын чүдүлгезинден, социал эрге-байдалындан хамаарылга чокка, бис шупту улуг күрүнениӊ хамаатылары, чаӊгыс аай чон бис.
Тыва болгаш орус омактыг чоннарныӊ быжыг найыралы хөй-хөй чылдарныӊ харылзаалары-биле быжыглаттынып келген. Орус хаанныӊ эӊ-не баштайгы төлээлекчилери Тываныӊ девискээринге 17 векте тывылган. Ол дээрге бистиӊ чоннарывыстыӊ аразынга хамаарылгаларныӊ аайлажып шуудаарынга бирги оралдажыышкын, кады кожа-хелбээ болурунуӊ эгези-дир.
Тыва, ооӊ хөй националдыг чону, Улуг Россияныӊ кезик чамдыы болганынга чоргаарланып турар. Бистиӊ республика федералдыг төптүӊ бүгү талалыг деткимчезин ап турар. Ында республиканыӊ келир үеде хөгжүлдезиниӊ күжү болгаш магадылалы бар дээрзин медереп билип турар.
Республика парламентизи Тываныӊ бүгү чурттакчы чонунга күш-ажылга чедиишкиннерни, аас-кежикти болгаш чаагай чорукту, база бот-боттарынга чүгле экини күзеп тур!
Силерниӊ өг-бүлелериӊерге тайбыӊ болгаш чөпшээрежилге кезээде делгереп турзун! Чоннуӊ чаӊгыс деминиӊ хүнү-биле!
Хүндүткел-биле,
Тыва Республиканыӊ Дээди Хуралыныӊ (парламентизиниӊ) Даргазы К. Даваа.
 
Чоннуң чаңгыс  деми анаа-ла куруг черден тургустунуп келбээн. Төөгүден алгаш көөр болза, сактыр чүүлдер хөй. Чүге дээрге бистиң Ада-чуртувус Россия янзы-бүрү язы-сөөктүг чоннардан тургус­тунган улуг чурт. Чаңгыс ки­­жиниң,  чаңгыс нацияның кылып шыдавазы кайгамчык чүүл­дерни, кады дем­нежип алгаш, чедип ап чораан. Чаңгыс аай дем­нежилгениң ачызында Россия чедиишкинниг чурт болуп турар. Төрээн черинге, чонунга, ажыл-ижинге бердинген кижилерниң  үлүг-хуузу улуг дээрзи чу­гаа­­жок. Бистиң аравыс­та­ база шак ындыг кижилер­ бары өөрүнчүг. Олар дээ­ди шаңнал-макталга  төлептиг. Ынчангаш  ТР-ниң Баштыңы Ш.В. Кара-оол Чоннуң чаңгыс деминиң хү­нүнде оларның ажыл-ижин онзалап демдег­лээш,  шаңналдарны тывыс­кан. 
ТР-ниң  №1 Республика эм­нел­гезиниң  кол эмчизиниң оралакчызы Наталья Вениаминовна Беспаловага  “РФ-тиң алдарлыг эмчизи” деп атты тывыскан.
Бии-Хем кожууннуң адми­нис­трация­зының аныяктар  хе­ректериниң талазы-биле болгаш спорт килдизиниң клуб ажы­лы база туризм талазы-биле муниципалдыг казна албан чериниң специализи, ТР-ниң чоннарының ассамблеязының кежигүнү Зинагуль Акылбековна Жудоева, Кызыл хоорайның диш эмнелгезиниң эмчизи Рузанна Размиковна Терджанян база РФ-тиң  кеземче күүселдезиниң федералдыг албан чериниң ТР-де эргелелиниң хууда айыыл­ чок албанының килдизиниң улуг оперативтиг ажылдакчызы Асиф Исахан-оглы Алиев оларга ТР-ниң Баштыңының Өөрүп четтириишкин бижиин тывыскан.  
ТР-ниң В.М. Халилов аттыг күрүне филармониязының ыраажызы Сайзана Арсеньев­на Сюрюн, “Компания Веста” кы­зыгаарлаан харыысалга­лыг ниитилелдиң чиңгине ди­рек­тору, хереглекчилер коо­перациязының хоочуну Вера Павловна Новикова оларга ТР-ниң Баштыңының Хүндүлел бижиин тывыс­кан.  
Күш-ажылдың хоочуннары  Ким Данилович Данзын-оол, Александр Түмен-оолович Иргит база Ким-оол Булугунович Кара-Монгуш оларга Россия биле Тываның чаңгыс деминиң болгаш Кызыл хоорайны үнде­зилээниниң 100 чыл оюнга  ту­рас­кааткан юбилейлиг медальды тывыскан. 
КТРК-ның директору­нуң ора­лакчызы Радо­мир Сарыг-оолович Куу­ларга “ТР-ниң куль­туразының алдарлыг ажылдакчызы”, Кызылдың А.Б. Чыр­гал-оол аттыг уран чүүл кол­леджиниң башкызы Валентина Григорьевна Сибирцевага “ТР-ниң уран чүүлүнүң алдарлыг ажылдакчызы” деп аттарны тывыскан.  
ТР-ниң Күш-ажыл болгаш социал политика яамызының хоочуну София Тимофеевна Макарюкка, ТР-ниң В. Көк-оол аттыг нацио­нал хөгжүм-шии театрының кол режиссеру Алексей Кара-оолович Ооржакка, ТР-ниң күш-ажылдың хоочуну, күрүне ажылдакчызы Иван Максимович Сувандииге “Буян-Бадыргы” орденниң 3-кү чергезин тывыскан. 
Айдың Ондар. 
Арслан Аракчааның тырттырган чуруу: Наталья Беспалова
"РФ-тиң алдарлыг эмчизи" атты тывысканы.

 

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.