1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

АЯК ШАЙНЫ ААРТАП ОРА...

Демир-үжүк шенелдези
БАШТАЙГЫ ШҮЛҮК
 
Бай-Тайганың Бай-Тал суурнуң чурттакчызы, хоочун агроном, амгы үеде хууда мал ажыл-агыйлыг Дандар Иргитович Петров чечен чогаалга сундулуг, шүлүктер бижиирин шенеп, сонуургалы кыптыгып чоруур кижилерниң бирээзи. Шенелде бийиринге чүглээн одуругларын номчукчуга бараалгаттывыс.
 
АВЫЯАС
Кажыыдалдың үезинде
Карак чаап, ыглап, сыктап, 
Каттырып-даа, хөөреп-даа,
Каш янзы чаңнап ордуң.
Кыйыын орта сени көөрге,
Кымдан артык хөглүүң аажок.
Кайда, чүде келгениңни
Канчап билбес кижи боор сен.
Араганың доңун билбейн,
Артыр ишкеш ужуп калдың.
Ада-өгбең сүзүүн билбес
Алдар-хүндү чок-ла болдуң.
Дандар Петров. 
Бай-Тал суур.
 
Амыдыралдан ужуралдар
 
Мээң 9 харлыг дуңмамның уйгузу келбестей берген. Кежээ эрте чыдып-даа аарга, дөмей-ле 12 шакта удуур, а хүндүс шагжок болур. Бир эртен аңаа борбак эм бергеш, «мону чиптериңге, хүнзедир шурап кээр сен, а кежээ эрте удуй бээр сен» дээн мен. Ол ону чипкеш, школаже өөренип чорупкан. Сергээ аажок­ хүнзеп, бештер ап, эртежик удуп турар апаргаш, ол эмни эртениң-не менден дилеп ижер. Дуңмамга ол эм эвес, а аас иштин чытталдырбас Rondo дээрзин чугаалаваан мен.
 
***    ***    ***
Бир улус куда эрттиреринге белеткенип турган. Душтук кысты чараштап бээри-биле визажист кижини бажыңче чалап алганнар. Оларның чанынга 9 харлыг уруг ону көрүп маңнап турган. «Силер бо чүве, дуу чүве-биле чеже-даа чаарыңарга, угбам ол хевээр артып калды ышкажыл!» дээн. Душтук кыстың караа улгадып калган…
 
***    ***    ***
Бир херээжен школада башкылап турар ашаа-биле аразында харыл­заага романтика киирер бодааш, өңнүг стикер саазыннарга ынакшыл долган сөстерни бижээш, эртениң-не ооң куртказының карманынга суп каап турган. Бир неделя эрткенде ашаа кадайынга хомудаан: «Школада бичии назынныг тенекпейлер кармакче янзы-бүрү өңнүг саазыннар дыгып каапкан, ону аштаар дээш пат болдум» дээн. 
 
***    ***    ***
Бир эр бажыңынга септелге кылып тургаш, ооң богун үндүрүп турган. Баштай бок төп чеде бээрге, контейнер чанында барык чаа чыгыы кресло турган. Ийи дугаарында боктуг шоодайларын чедире бээрге, ийи кижи ол креслону алыр деп турган. «Ону чоп үндүр октапканын канчап билир силер, ол клоптуг чадавас» дээрге, демгилери олчазын октапкаш, салчып ыңай-ла болганнар.
 
Чаа чыл столунга
Салат «Апельсин иштинде»
 
Бо чемни кижи бүрүзүнге кылдыр кылып болур: апельсинниң кескен чартыы салат таваа болур. Апельсинни ортузундан чараштыр кескеш, иштин ап кааптар. Оон долдурар, херек чемнери: апельсинниң чымчак ишти, 2 ногаан огурец, дагаа эъдиниң чымчак чери – шуптузун хээн­дектеп алгаш, майонез, дус-биле холуй былгапкаш, чартык апельсин картының иштинге киир каап алыр. Каасталга кылдыр кызыл инек-караа азы киш-кулаа кадын ажыглап болур.
 
Салат «Кышкы тоол»
 
Херек чемнери: 200 г колбаса сервелат, 100 г чернослив, 100 г быштак, 50 г грек тоорук, 1 ногаан огурец, 2-3 омааш майонез, дус.
Белеткээ­ри: черно­сливти баштай изиг сугга чымчадыр шыгыдып алыр. Оон шупту херек чемнерни хээндектей доо­рааш, дузааш, майонезтээр.

 

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.