1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

БАГАЙ ЭВЕС КИРИШКЕННЕР

1999-2000 чылдарда төрүттүнген оолдар аразынга бокс спортунга Сибирь Федералдыг округтуң бирги чери дээш маргыл­даазы бистиң республиканың найысылалында Иван  Ярыгин аттыг спорт комплекизинге 5 хүн үргүлчүлээш, апрельдиң 1-де доо­зулган. 
Ук маргылдаага  Новосибирск, Кемерово, Омск, Иркутск, Томск областарның, Красноярск, Забайкал, Алтай крайларның, Бурят, Алтай, Хакас болгаш Тыва республикаларның шилиндек командаларының 115 аныяк боксерлары  10 аңгы килдерге күжүн шенежип, киришкеннер. 
Тыва Республиканың шилиндек командазының кежигүннеринден эң чиик 49 килограмм деңзилиг боксерлар аразынга бирги разрядчы Айдың Сарыглар  чаңгыс-даа аштырыышкын чок ойнап келгеш, чартык финал оюнда Иркутскиден келген, бокска спорт мас­теринге кандидат Рамиль Сулеймановту арыг тиилээш, финал оюннарже кирип келген. 
Апрельдиң 1-де болган түңнел ужуражылгазында Айдың Сарыг­лар Бурятиядан келген спорт мас­теринге кандидат Баир Батлаев-биле эң чиик деңзиге Сибирь Федералдыг округтуң школачылар аразынга чемпиону ат дээш ойнааннар. Кайы-даа таланың спортчулары ринг кырынга бедик мергежилдиин көргүскеннер. Түңнелинде Бурятиядан келген спортчу 3:2 санга тиилээн. 
52 килограмм деңзилиг боксер­лар аразынга Тес-Хемниң Самагалдай школазының 11-ги клазының өөреникчизи Мерген-Херел Болат-оол чартык финал оюнда Новосибирск областың спортчузу, спорт мастеринге кандидат Миран Озманян-биле рингиге дең шашкылаштылар. Ынчалза-даа маргылдааның судья коллегиязы тиилелгени Озма­нянга бердилер. Мерген-Херел Болат-оол 3-кү шаңналдыг черге төлептиг болган. 
Бокска Россияның спорт мас­теринге кандидат, бистиң чаңгыс чер-чурттуувус Ай-Демир Уржанай 56 килограмм деңзилиг боксерлар аразынга бедик мергежилдиин көргүзүп, чараш техниказы-биле удурланыкчыларын удаа-дараа удуп тургаш, бирги шаңналдыг черни алыр ужуражылгаже үнүп келди. 
Ол чемпион ат дээш маргылдаада Новосибирскиден келген спорт мастеринге кандидат Геннадий Малинкинге таварышты.Кайы-даа спортчунуң ук маргылдаага белеткели эки болгаш, 3 раундунуң дургузунда кайы боксер тиилээрин илередири берге болду. 
Солун ужуражылганың түңнелинде  бистиң чаңгыс чер-чурттуувус Ай-Демир Уржанай 17-18 харлыг оолдар аразынга Сибирь Федералдыг округтуң чемпиону атты чедип алгаш, школачылар аразынга Россияның бирги чери дээш маргылдаага киржир эргени чаалап алган. 
Тыва Республиканың шилиндек командазының база бир кежигүнү республиканың ЦСКА-Тыва командазының төлээзи Владимир Чооду 60 килограмм деңзилиг боксерлар аразынга чемпион ат дээш ужуражылгазында Краснярск крайдан келген Алексей Скоморохага 2:1 санга ойнаткаш, ийиги шаңналдыг черниң эдилекчизи болду.  
Болуп эрткен зона маргыл­даазының 91 килдиг спортчулар аразынга Тываның база бир төлээзи Эртине Чооду үшкү чергениң диплому-биле шаңнаткан. Эң аар деңзилиг боксерларның маргылдаазынга бистиң республиканың тренерлери спортчузун киирбээн.  
Ук маргылдааның кол судьязы, спорттуң бо хевиринге делегей чергелиг судья Владимир Александрович Цыганков-биле ужуражып, Сибирь Федералдыг округтуң бирги чери дээш маргылдааның канчаар эрткенин сонуургап айтырарымга, ол мынчаар харыылады: 
— Тываның чону, Чазааның удуртукчулары, спортчулар бис­терни улуг хүндүткел, сагыш-сеткили-биле хүлээп ап, тыва чоннуң  бурунгудан бээр дамчып келген езу-чаңчылдарын хөйү-биле көргүзүп, республиказы-биле хүндүлүг аалчыларын таныш­тырганы дээш, улуу-биле өөрүп четтиргенивисти илередип тур бис. 
Тыва черге эң бир дугаар эрткен шак мындыг улуг хемчээлдиг маргылдааны бедик деңнелге организастап, эрттиржиринге төлептиг үлүг-хуузун киирген Ты­ва­ның бокс федерациязының президентизи Шолбан Дандарны, республикага бокс спортунуң сайзырадыкчылары Илья Шивит-Хуу­ракты, Борис Донгакты болгаш өскелерни-даа демдеглекседим. 
Силерниң чаңгыс чер-чурт­тугларыңар, бокска Россия категориялыг судьялар Самет Чим­биян, Рудольф Монгуш олар ук маргылдаага судьялааш, улуг Сибирьниң өске регионнарындан келген эштериниң бедик үнелелин база алдылар – деп, Владимир Александрович Цыганков түңнеп, чугаалады. 
Болуп эрткен бокс маргыл­даазындан өөренип алза ажыктыг чүүлдер  хөй болду. Беш хүн үргүлчүлеп келген маргыл­дааларның оюннары графикте айтып каан шагындан бичии-даа озалдаашкын чок, чогуур үезинде эгелеп турду.  Кандыг-бир маргылдаалар, оюн-тоглаалар, ба­йыр-найыр эрттирерде, тыва шакка өөренип калган улуска улуг өөредиг-ле чорду. 
Болуп эрткен солун маргылдааны көөр дээш келген улустуң аразында кымнарны чок дээр. Бичии оолдар, уруглардан эгелээш, улгады берген хоочуннарга чедир. Эң ылаңгыяда бокс секция­зында чоруп турар аныяктар дыка хөйү-биле кээп, чаңгыс чер-чурттугларын хей-аът киирип турдулар. 
Маргылдааны көөрү-биле чалаткан хүндүлүг аалчыларның аразында бокска тыва оолдардан эң бир дугаарында ССРЭ-ниң спорт мастерин чедип алган Геннадий Наксыл, ооң тренери, бокска Тыва АССР-ниң 12 дакпыр чемпиону Сергей Чадамба, бокска Россияның 2 дакпыр чемпиону, делегей чергелиг спорт мастери Саян Санчат, Очур Шириндуу, Борис Байыр-оол дээш оон-даа өскелер.
Ынчангаш бистиң республи­каның найысылалынга эрткен 17-18 харлыг аныяктар аразынга Сибирь Федералдыг округтуң бирги чери дээш маргылдаазы спорттуң бо хевирин Тывага ам-даа улам сайзырадырынга улуг өөредиг, идиг болганы чугаажок.
Владимир ЧАДАМБА. 
Авторнуң тырттырган чуруунда: Тыва оолдарның аразындан бокска Сибирь
Федералдыг округтуң 2017 чылда чемпиону атты чаалап алган Ай-Демир Уржанай.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.