1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

БАЛГАЗЫНЧЕ КӨРНҮП КӨРЗЕ

Балгазын суурнуң биб­лиотеказында улус ном­чуур солун-сеткүүл чогундан, библиотека арыг-силиг-даа болза, ээнзиргей, куруг ышкаш сагындырар. Чогум чоокку үелерге чедир «Шын», «Тувинская правда» солуннар, «Улуг-Хем», «Башкы» сеткүүлдер база бичии уругларга тааржыр ном-дептер-даа кээп турган. Ам ындыг эвес.
Кызылга ийи-чаңгыс баар­­га, улуг-даа, аныяк-даа чо­гаалчыларның номнарын кудум­чуларда делгеп, садып турар боор чорду. Ооң аразында тоол­дар, тоожулар, ыры-шүлүк дээш, бичии улуска тааржыр-даа номнар бар. Бистиң бо библио­текага өскээр көжер апарган хамаатылар номчуп каапканы эрги-даа, чаа-даа уран-чечен номнарын белекке берип турганын көрген мен. Кызыл хоорайда библиотекалар каш-даа бар болгай, артык­шылдыг номнары бар болза, бис­ке хайырлаан болза, эки-ле ийик.
Акша-төгериктиң бергедээ­ниниң хараазы-ла боор, суурнуң ажылдап турган кудуктарының хөй кезиин ажылдавас кылып каап­кан. Арткан кудуктарның аразы дыка ырак. Суглап алы­рының бергези аажок, улуг назы­лыг кырган улуска оон берге дээрзи билдингир.
Балгазынның школазы ол эргижирээн. Шаанда-ла, дуу вектиң 50 чылдар үезинде туттунган эрги ыяш школада хөй сургуулдар өөренип турар. Ол ышкаш эмнелгениң чыда эмнедир салбырын база дүжүрүп каапкан, бергедеп аараан, ырадыр чоруп эмчилеп шыдавас улуска дыка берге. Суму чагыргазының чырыын та чеже үзе кескен, клубка көжүп кээп ажылдап турдулар.
Сентябрь 18-тиң соңгулда мурнунуң «Бурунгаар, Тыва» деп чараш, өңнүг солунун номчаан мен. Ында Тывавыстың дыка хөй кожууннарында суурларның сайзырап, хөгжүп турарын би­жээн чорду. Уруглар садиги, школалар-даа туттунуп-ла турар. А Балгазында хөг­жүүр хамаанчок, дорайтап турар дизе, частырыг чок. Моон соңгаар та кандыг бергедээшкиннер немежир чүве. 
Соңгулдага уткуштур ынчаары ол бе, суурнуң улуг ку­думчузунуң оңгул-чиңгил черлерин эдип, септеп, асфальтылап бергени байырланчыг улуг өөрүшкү болганын илередир апаар. А арткан бергелеривисче кожуун төвүнүң-даа, үстүкү улуг черде ажылдап турар даргалар-даа кичээнгей салырын, бисче көрнүрүн, дузалаар кандыг-бир аргазын тыптарын Балгазынның чону кордап, идегеп турар. Мын­дыг берге айтырыглар ки­жилерниң сагыш-сеткилинге кударанчыг болуп турары билдингир.
Өнер-оол МОНГУШ,
Балгазын суурнуң 
чурттакчызы.  
 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.