1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ДЕМ-БИЛЕ ТУБЕРКУЛЕЗТУ ТИИЛЭЭЛИ!

Туберкулез деп халдавырлыг аарыгның тыва чон аразынга  нептереп тараарын соксадыр күзелдиг чон Кызылда аныяктар парыгының чанынга октябрь 6-да чыглып келген. Олар чоннуң кадыкшыл оруу деп адай бергени чадаг-терге оруундан халчып үнгеш, «Эне-Сай» аалчылар бажыңынга чедир халышкан. Акцияга ниитизи-биле 160 хире кижи киришкен. Оларның хөй кезии – эмнелгелер ажылдакчылары, идепкейлиг аныяктар, студентилер. 
Чарыштың кол сорулгазы – чонувустуң кичээнгейин бо халдавырлыг аарыгның айыылы-биле ындында-ла эвээш санныг чонувус улам кызырлып турар болгаш аарыгга удур демисежир үе келген дугайында билиишкинни нептередири.  
Республиканың туберкулезка удур диспансерниң эмчилери чарыш эгелээр мурнунда, чыылганнарга лекцияны номчуп, уругларны аарыгдан камгалаарының дугайында тайылбырны кылган. Туберкулезтуң халдавырлыг ке­зектери даштын агаарлыг чер­ге безин үр үениң дургузунда хоралыг шынарын чидирбес бол­гаш долгандыр кижилерге айыылды тургузуп турар. Чи­жээлээрге, аарыг кижиниң дүк­пүзү кургаарга, халдавырлыг ке­зекчигештери агаар-биле кө­дүрүлгеш, каш шактар дургузун­да эрткен-дүшкен кижилерже чып­шынар. Бир дугаарында, бү­гү-ле чүүлдерни холу-биле ту­дуп, кээп дүжүп, ойнап чоруур дөскел чок чаштарга айыылды тургузуп турар. 
Туберкулезтуң ажык хевиринден аарып турар кижилерниң харыысалгазы улуг. Чон аразынга кирип, аспырып, дүкпүртүнүп чоруурга, долгандыр кижилер, бир дугаарында оларның чанында чоруур чоок улузу аарып болурун билген турар ужурлуг. 
Аарыг кижи дүрген эмнелгеге чедип, эмнээшкинни эртер ужурлуг. Бир эвес эмнээшкинни үзер болза, аарыг эмнерге күш четтирбес хевирже шилчип болур дээрзин утпас болза эки. Туберкулезка удур демиселге арага, таакпыдан ойталаары, кадыын быжыктырары, спортка хандыкшыыры чугула рольду ойнап турар. 
Туберкулезка удур дем­не­жиишкинниң чарыжынга Кызылдын транспорт техникумунуң студентилери Дун-Даян Сундуй бирги черни, үшкү черни Дугар Шонар ээлээш, шылгарааннар. Ол-ла техникумнуң студентизи Доржу Биче-оол тиилелгеже чүткүлү дээш шаңнаткан. Ийиги черни республиканың эмчи колледжиниң студентизи Адыгжы Кастаган ээлээн. 
Херээжен улус аразынга бирги черни база-ла медицина колледжиниң студентизи Менги Кызыл-оол ээлээн. Ийиги черни Саглай Оюн, үшкүзүн Айрана Мочен чаалап алган. Тиилелгеже чүткүлү дээш Людмила Бочкарева шаңнаткан.  
Чечена  БУЛЫТОВА.
Авторнуң тырттырган чуруу.

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.