1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ДОКТААМАЛ ЧАГЫДЫП КЕЛГЕН

Пырай-оол Балдар-оол­ович Ензак хөй чылдарда мал малдап, күрүнеге хөй эътти, дүктү, саржагны дужаап чораан. Ол мал ажыл-агыйын бичии тургаш-ла кончуг эки шиңгээдип алган. Ооң ачазы хөй чылдарда оглун үргүлчү эдертип алгаш, үениң дөрт эргилдезинде хоюн, инээн кадарып келгеннер.
Чайын хойну эртен сериинде үндүргеш, хүн изип келгижеге чедир тоттур оъткаргаш, хемден, хөлден, тайганың дамырак кара суундан суггаргаш, дүштеки кончуг изигде чаглактыг дыттар аразынга девээледир. Ооң соонда хүн сериидеп чорда хоюн үндүргеш, кежээге чедир кадарар.
Ынчангаш Пырай-оол Балдар-оолович Ензак малды кыжын, чазын, чайын, күзүн кандыг черге кадарарын, одарладырын ачазындан кончуг эки билип алган. Хой кандыг оътка эки семириирин, хой бүрүзүнден төл алырда, эдержилгени кажан, канчаар эрттирерин, хой оолдаашкынынга баш удур белеткенирин, чаш хураганнарын ажаап, доруктурары дээш чугула эртемни ачазының дузазы-биле чедип алган.
Шак ындыг бедик арга-дуржулгазын амгы үениң аныяктарынга дамчыдып берип, Таңды кожууннуң Владимировка суурдан ырак эвес Балдырганныг деп черде кыштап, малын кадарып олурар. Хоочун малчын республикада,  чуртта болгаш делегейде болуп турар болууш­куннарны республикада кара чаңгыс үнүп турар ниитилел-по­литиктиг солуну «Шынның» арын­нарындан номчуп ап турар.
Пырай-оол Балдар-оолович «Шын» солуннуң чагыдылгазын чыл бүрүде доктаамал кылдыртып ап, ам 30 ажыг чылдарның иштинде чаңгыс-даа чылда ооң чагыдылгазы чок турбаан. Эрги чылдарның чагыдылгазындан солун материалдарын көктеп алгаш, аңмаарында суг, хар дегбес черде бөлүп, шарып алган болду. Ынак солунунуң бо үнүп келген 2017 чылдың чагыдылгазын шагда-ла кылып алганын ба­дыткап, ооң квитанциязын чаа үнүп келген чылывыстың мурнунда-ла биске көргүстү.
Малчын, солуннуң ажылдакчызы кижи боорумга, чамдык ажыктыг сүмелерни кадып, ындыг материалдарны «Шын» солуннуң арыннарынга удаа-дараа чырыдып турарын сүмеледи. Таңдыда көдээ ажыл-агыйның Дуржулга станциязының эртем ажылдакчыларының Тываның агаар-бойдузунга тааржыр тараа үрезининиң сортун шагда-ла чогаадып, кылып каан болгай. Ол талазы-биле делгереңгей материалдарны ында ажылдап турар эртемденнерден чүге ап болбазыл.
Азы тыва уксаалыг хойнуң дугайында көдээ ажыл-агый эртемнериниң кандидады Борбак-оол Балчырның сөөлгү үеде кылып чорудуп турар ажылын чүге сонуургап болбас деп. Ол айтырыгларны солун арыннарынга чырытса, республиканың малчыннары улуг сонуургал-биле номчуп, «Шын» солунну хөйү-биле чагыдып ап болурун база сүмеледи. 
Шынап-ла, «Шын» солун бо үнүп келген чылывыста рес­публиканың парлалгаже үнүп турар солуннарындан эң-не хөйү болган. Ук солунну рес­публиканың бүгү почта салбырларында ниитизи-биле 4265 өг-бүлелер, организациялар чагыдып алган.
Ынчангаш солунну  киоскилерге хостуг садар экземплярлары-биле кады алырга, ооң бир үндүрүлгези 5000 экземпляр четкен. А бүдүн неделяда ооң тиражы 15 муң экземпляр апарган. Ол дээш редакцияның ажылдакчылары солунувустуң номчукчуларынга, ооң  бижикчилеринге улуу-биле четтиргенин илередип турарлар. 
Владимир ЧАДАМБА. 
Авторнуң тырттырган чуруу: малчын П.Б. Ензак.

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.