1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЕВРОПАНЫҢ ҮШ ДАКПЫР ЧЕМПИОНУ

Оргутмаа Синди – ушунуң ушу-саньда хевиринге Европаның үш дакпыр чемпиону, спорт мастеринге кандидат, Россияның шилиндек командазының кежигүнү. Ол эрткен чылын Кызылдың №1 школазын доозуп тургаш, майда Москвага эрткен Европа чемпионадынга тиилекчи болган. Ушу талазы-биле Европа чемпионадынга Тываның төлээзи кыс тиилээн дээрге, шынап-ла, чоргаарал-дыр. 
Тывалар ушуга кыдаттардан дудак чок дээрзин Россия болгаш делегей чергелиг маргылдааларда киржип турар уругларның бадыткап турары черле онзагай. Оргутмаа 2012 чылда Бердск хоорайга ушунуң ийи аңгы хевиринге алдын, мөңгүн медальдарны чаалап алган. Оон ыңай ол-ла чылын Улан-Удэ хоорайга «Алдын улу» деп маргылдаага чемпион болган. Ол ышкаш Красноярск, Ангарск, Старый Оскол хоорайларга болгулаан маргылдааларның ушу-саньда хевиринге тиилеп турган шаңнал-макталы хөй.  
2014 чылда Бухарест хоорайга болган Европа чемпионадынга Оргутмаа Синди 52 килге чедир уруг­лар аразынга тиилээн. Оон улаштыр июль айда Кыдаттың Чанчунь хоо­райга бодунуң үежилери кыдат оолдар, уруглар аразынга өөренгеш келген. Ушу талазы-биле ынчалдыр-ла арга-дуржулгазы бедээн. Тыва кыс Кыдат чуртунга өөренип турганын мынчаар сактып чугаалады:
— Кыдат, шынап-ла, дыка сайзыраңгай чурт-дур дээрзин караам-биле көрдүм. Тывадан 10 хире уруглар, оолдар Чанчунь хоорайга барып өөренгеш келдивис. Аңгы-аңгы язы-сөөк уруглар база бар. Эртенги, дүштеки, кежээки үелерде ушунуң хевирлеринге өөредип турду. Тоол оранынга чеде бергеним-биле дөмей болду. Ол хире бурунгаар хөгжүлделиг чуртка баргаш, чаныксавайн турдум. Кыска үениң дургузунда дыка хөй чаа чүүлдерни көрүп, шиңгээдип алыр аргалыг болдум. Аңаа чорааным дыка солун, уттундурбас болуп арткан.
Ушунуң чурту Кыдатка өөренип алган кижиниң арга-дуржулгазы улам-на байый берген болбайн канчаар, ийи чыл бурунгаар Болгарияга болган Европа чемпионадынга база кымга-даа аштырбаан, ынчангаш 3 дакпыр чемпион болганы ол.
Оргутмаа бичии тургаш-ла, ушуну кедергей сонуургаар турган. Ооң күзели чоорту бүде берген. Ава-ачазының деткимчези-биле «Чеди-Хаан» ушу федерациязының эрттирип турары секцияга улам хандыкшып, 12 харлыын­дан тура барып эгелээш, белеткелин ам-даа уламчылап турар. Ол секцияның тренер-башкызы Роберт Күнзек өөреникчилери Россия чергелиг ушу маргылдааларының аңгы-аңгы хевирлеринде тиилеп турарлар деп чоргаарал-биле чугаалады. Оларның бирээзи Оргутмаа Синди студент-даа болза, хостуг үезинде ушу секциязынче кээп, маргылдааларга киржир дээш, белеткенип чоруп турар.
Тываның чоргааралы болур чем­пион кыс амгы үеде Тываның күрүне университединиң филология факультединиң даштыкы дылдар салбырының 1-ги курузунуң студентизи. Моон-даа соңгаар Россия, харын-даа делегей чергелиг ушу маргылдааларынга киржир күзелдиг. Бурун­гаар көрүштүг, тура-соруктуг кыска чаа 2017 чылда бедик спортчу чедиишкиннерни күзеп каалыңар.
Ася Тюлюш.
Чуруктарны хуу архивтен алган: Оргутмаа Синди сураглыг Америк актёр
Стивен Сигал, ТР-ниң Дээди Хуралының Даргазы Каң-оол Даваа-биле.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.