1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

КАМГАЛАЛ АЖЫЛДАРЫ УЛАМЧЫЛАП ТУРАР

Бойдустуң үш халап­тарының бирээзи – суг. Амдыызында хем суглары эриин ажып, үер бадар кылдыр дожу эривээн. Ындыг-даа болза, агаар хенертен чылып, хар дүргени-биле эрип баткаш, Кызыл кожууннуң чамдык девис­кээрлерин суг алган.
Марттың сөөлгү хүннеринде эрип баткан хар суу Каа-Хем суур­нуң Горнорудная, Холмис­тая, Аржаан,­ Кедровая, Интернациональная, Лазурная, Намзырай кудумчуларын хө­ме алган. Тываның хамааты кам­галалының болгаш онза бай­далдар  албанының дилеп тывар кезээниң болгаш Тываның дилеп тывар камгалакчылар отря­дының дайынчыларындан 25 кижи сугга алыскан кудумчуларда 50 бажыңны эргип кезип, байдалды херек кырында барып көргеш, 98 кижини сугга алыскан девискээрлерден чайладып көжүрген. 
Суг халавын чайладыры-биле дамба кылыр ажылдарда 2 поляк тракторну, 2 үстүрер тракторну, 2 экскаваторну хаара туткан. Хөөлбектелген сугларны суг сөөртүр машиналар-биле сордуруп, ырадыр төгерин организас­таан. Бажыңнарын сугга алыскан улусту даңзылап бүрүткээн, амгы үеде оларның саны 357 чедип турар. Когарааннарның хөй кезии дөргүл-төрелдериниң бажыңнарынче чоруй баргылаан. А баар чери чок болгаш чер чедип шыдавас улуска түр када чурттаары-биле Каа-Хем суурнуң ийи дугаар ортумак школазында өрээлди хостааш, амдыызында 59 орун-дөжекти салып белеткээн. Ында 18 улуг кижи, 2 иштиг-сааттыг херээжен улус-биле 17 бичии ажы-төл чурттап турар. Түр чуртталга черинде улустуң чемгерилгезин организастаан, эмчилер, онза байдалдар албанының болгаш полиция ажылдакчылары дежурныйлап турар.
Тываның хамааты камгала­лының болгаш онза байдалдар албанының дилеп тывар кезээниң начальниги Валерий Ховалыгның биске дыңнатканы-биле, олар мында 4 дугаар хонуп турар. Бо үениң дургузунда сугга алыскан бажыңнардан чурттакчыларны өскээр көжүрүп, полиция биле национал гвардияның ажылдакчылары чаңгыс дем-биле ээн бажыңнарны болгаш чоннуң өске-даа эт-хөреңгизин, шимчевес өнчүзүн камгалалга ап, хайгаарал ажылдарын чорудуп турарлар. Март 27-ниң хүнүнге чедир үер суу 7 кудумчуну алган турган болза, март 28-те, чаңгыс хонук иштинде аңаа немей ийи кудумчуну суг халавы тавараан. Кызыл кожууннуң чагыргазы сай сөөртүп, дамба кылыры-биле 38 Камаз автомашиналарны болгаш хөөлбектелген сугларны сордургаш, өскээр аппарып төгери-биле суг сөөртүр 8 автомашинаны тускайлап бээрин шиитпирлээн. Сугга алыскан черлерде камгалал ажылдары уламчылап турар.
Даш-оол МОНГУШ.
Владимир ЧАДАМБАНЫҢ тырттырган чуруктары.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.