1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

МИННИП КЕЛГЕШ-ЛЕ, НОМЧУП ЭГЕЛЭЭН МЕН

Тываның ыраккы бу­луң­нарының бирээзи Эрзин кожуунче ажылчын сургакчылаашкынывыстың бир кол сорулгазы – чагыдылга болганда, бир-ле дугаар ук кожууннуң почта салбырынга четтивис. Поч­та салбырының эргелекчи­зи Чечекмаа Седипкова поч­тачылары Кежикмаа Шактар-оол, Оюумаа Соян-биле солуннар, чагаалар аайлап, чай чок ажылдаан турлар.
Чечекмаа Даш-ооловна ко­жуунда «Шын» солуннуң чагыдылгазының ниити байдалын чай аразында биске таныштырды. Кожуунда 6 сумунуң чагыдылгазы мурнунда чылдарныынга деңнээрге, эвээжеп турар. Чүге ындыгыл дээрге «Шынны» колдуу улуг назылыг хоочуннар номчуур болгаш, ооң өртээ өскенинден чартык чылда чагыдары берге, ынчангаш хөй кезии 3 айлап чагыдар апарган. Чижээлээрге, Эрзин сумузунда 800 ажыг өреге бар болза, оларның чүгле 89-у чагыдылгалыг. Кожуунда эң-не хөй чагыдылгалыг суму – Нарын. Мурнунда чылдарда нарынчылар «Шынны» 200 ажыр чагыдар турган болза, ам ооң чартыы хире бада берген. Кыдыг-кызыгаар, чедери берге Качык сумузунда харылзаа айтырыы берге, телевизор көрбейн турарындан «Шын» солуннуң чагыдылгазы өске сумуларга бодаарга эки. Сөөлгү чылдарда албан-организациялар чагыдылга чок, ооң чылдагааны албан черлеринде тускай чагыдылга акшазы көрдүнмээнинден солун-сеткүүл чагытпастаан дээрзин Чечекмаа Даш-ооловна дыңнатты. 
«Чагыдылганың эвээжээн бир чылдагааны – ажылывысты компьютер программазынче шилчиткенинден, мурнунда чээ­лиге-даа чагыдып алыр турган болза, ам ындыг чүүл болдунмас. Пенсия алыр үеде улусту күш-биле албадаар эргевис чок. Ынчалза-даа ол-ла хоочуннарывыс, пенсионерлеривис солуннарны үе-шаанда чагыдып ап турарлар. Чогум ийи-чаңгыс номчуттунар аныяк өг-бүлелер бар. Оларга чаа-ла 20 хар ажып чо­руур Чаян Март-оолович Се­рендуктуң аныяк өг-бүлези ха­мааржыр. Эң улуг назылыг «Шынның» хоочун номчукчуларынга 80 ажыг харлыг Бадыргы, Алдын-кыс Кезегеттилер, Галина Балчыровна Чалдык дээш оон-даа өскелер. Идепкейлиг чагыдып алыкчыларга Кара-кыс Михайловна Көшкендей, Мөңге Маа-Хөөевич Майдыр, Саартай Сояновна Дамдын дээш өскелерни-даа адап болур» — деп, ол чугаалады.
«Шын» солун Эрзинге үезин­де кээр, чаңгыс-даа келбейн барган деп таварылга болбаан. Эрзинниң 2 почтачызы солуннарны үе-шаанда ээлеринге чедирип берип турар. Кожууннуң почтачыларының аразында эң-не эки ажылдыг кижи Нарын сумузунда ажылдап турар. Ол дээрге бүгү назынында почтачылаан Марина Мандаровна Комбу-дур.
Кайы-даа кожуун, суур­лар­ның почтазынче кире бээрге, ыяап-ла бир-ийи хоочун солун номчаан олурарын кижи эскерер. Эрзинниң почта салбырында база-ла хоочуннар олуруп тур. Бай-Даг сумузундан келген 72 харлыг Яков Донгак­ович Ендан «Шынның» чаа үндүрүлгезин тудупкан, чугаалажыр-даа чай чок номчуттунуп олур. Эрзинден Дии­зей Шадааевна Кулдун школага, районнуң хереглекчилер ниитилелинге ажылдап, сөөлүнде малчыннап-даа чорааш,­ бүгү назынында «Шын» солунну номчуп, чагыдып турарын чугаалады. 48 чыл­ башкы стажтыг 84 харлыг Галина Балчыровна Чалдык: «Миннип кээримге-ле, «Шын» солунну номчуп олурар мен» — деп баштактанды. Хоочуннар ка­йызы-даа «Шынны» чагыдып алган болдулар. Олар респуб­ликада, делегейде болуп турар болуушкуннарны «Шын» солун дамчыштыр номчуп, билип ап, ылаңгыя неделя санында үнүп турар «Бөмбүрзектиң судалы», «Аяк шай», «Сылдыстарның сымыраныы» рубрикаларны улуг сонуургал-биле номчуп турарын чугааладылар.
Алдынай СОЯН.
Арслан АРАКЧААНЫҢ тырттырган чуруктары.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.