1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

МУРНУКУ ОДУРУГЛАРДА

Ноябрь 5. Эртенгиниң 10.00 шак. Кызылда 55-ки тускай мото-адыгжы (даг) бригадазының тургустун­ганындан бээр 2 чыл бол­ганының байырлалы. 
Дурт-сыны согун дег шериг албанныглар чыскаалыпкан. Шөлдүң өске чартыында Бүгү-россияның «Дайынчы акы-дуңмалышкы чорук» хөй-ниити организациязының Тывада салбырының кежигүннери, аныяк армейжилер, 55-ки тускай мото-адыгжы (даг) бригадада албан-хүлээлгезин эрттирип турар шериг оолдарның чоок кижилери.
Байырлыг езулал Россияның биле Тываның ыдык ырыларындан эгеледи. 55-ки тускай мото-адыгжы (даг) бригадазының командириниң хүлээлгезин түр када күүседип турар, подпол­ковник, штаб начальниги Анд­рей Шапошников байырлалды ажыдып, шылгараан шериг­ албанныг­ларны шаңнап мактады.
Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол байыр чедириишкиннеринге катчып, сөс алды:
«Хүндүлүг эштер солдаттар, сержантылар, прапорщиктер, офицерлер! Чонувустуң мурнундан силерге байыр чедирери меңээ онза хүндүткел-дир. Республикага 55-ки тускай мото-адыгжы (даг) бригадазын тургусканы төөгүлүг болуушкун. Бо кыска хуусаа иштинде шериг кезээниң ажыл-херээ чедимчелиг болгаш чымыштыг болган. 
Бо бүгү 55-ки тускай мото-адыгжы (даг) бригаданың удур­тулгазының хүнден хүнче билдилиг болгаш бодамчалыг ажылының эки түңнелдериниң көргүзүү-дүр. Ол чымыштыг бер­ге ажылдың артында, солдат биле офицерниң аразында быжыг харылзаа, шериг херээн­ге, мергежилинге бердингени болгаш эр мөзү-шынарның бедик харыысалгазы илереп турар.
Тыва бригаданың шериглери Киргизияга «Мирная миссия-2016», хууда составы Узбекистан биле Казахстанның де­вискээ­ринге «Нерушимое братство-2017» деп делегей чергелиг шериг өөредилгелеринге тер­гиин түңнелдерни көргүскен. Моон-даа соңгаар силерниң мур­ну­ку одуруглардан дүшпес болуруңарга бүзүреп тур мен. 
Бистиң бригаданың оолдары­ның күш-куль­тура болгаш шы­дамык чорук талазы-биле белеткели эң тер­гиин дээрзин демдеглеп каайн. Чонунга ба­раан болуру тываларга, бис­терге, ыраккы төөгүлүг чылдардан бээр, кажанда-даа онза черни ээлеп турган. Силерниң ижиңер – эр ки­жи­ниң херээ-дир. Ооң-биле чоргаарланып чоруңар. Си­лерниң албан-хүлээлгеңер чүгле РФ-тиң Камгалал яамы­зынга эвес, а бүгү чуртка хүн­дүткелдиг болзун».
Россияның Он­за байдалдар сайыды Владимир Пучковтуң хөй чылдарда үре-түңнелдиг ажылы дээш шылгараан шериг албанныгларны Россияның Хамаа­ты камгалалының 85 чыл­даан юбилейлиг медальдары-биле шаңнаарының дуга­йында дужаал­ды Тывада Кол эргелелиниң начальнигиниң бирги оралакчызы Владимир Соднам номчуду. 
ТР-ниң өөредилге болгаш эртем сайыдының бирги оралакчызы Светлана Ощепкова сентябрь 1-де 23 кадет класс­ты ажытканын база бо хүнде ында ниитизи-биле 600 ажыг оолдар, уруглар өөренип турарын дыңнатты. Ийи муң ажыг аныяк армейжилер шимчээш­ки­ниниң мурнундан бирги оралакчы ба­йыр чедирди.
Шериг хай­гыылының сол­даттарының да­йынчы көргүзүү чыылганнарның сонуургалын­ от­турган. Автомат­тарның даажы чаңгыланып, октар чаштап, хып турар тууйбуларны холу-биле бу­за каккан, дайынчы аргаларны көргүскен, суглуг шилди буза тепкен... 
Шериг оркестриниң үделгези-биле тук тудукчулары Россияның база тыва шериг бригадазының туктарын киискидип эрткен соон­да, байырлалдың албан-езу кезээ төнген. Чыылган улуг-биче чон ок-чепсек, күчү-күштүг шериг машина-техника делгелгезинче шуужуп чорупту. Аныяк армейжилер, шериг албанныгларның ажы-төлү дээш улуг-даа улус “Тигр” болгаш өске-даа шериг автомашиналарның иштинге, даштынга база гранатомет, автоматтарны холунга тудуп алгаш, чурукка тырттыржып шаг болган. 
Кызылдың 14 дугаар шко­ла­зының 9-ку классчызы, аныяк­ армейжи Сергей Варак­син өөр­лери-биле шериг авто­ма­шиналарының чанында улуг күзел-биле чурукка тырттырып турар аразында, каш айтырыг салып четтигиптим.
“Бистиң отрядывыста 21 армейжи бар. Бо хүн шериг хоорайжыгажынга аалдап келгенивис онза болуушкун болгаш улуг аас-кежик-тир. Шериг хайгыылының солдаттарының көргүзүүн магадап ханмадым. Мен школаны, улаштыр шериг өөредилге черин дооскаш, маңаа ажылдаар улуг күзелим бар. Ынчангаш бо шериг акыларым дег болур дээш кызып өөренир мен” – деп улуг чоргаарал-биле чугаалады.
Шериг хоорайжыгажының казармалар иштин көөр аргалыг болдувус. Эгезинде шериг албанныгларның чурттаар өрээлин көргүстү. Бир өрээлде-ле 4 кижи чурттап турар. Дараа­зында шериглерниң спортчу болгаш дыштаныр өрээл­дерин көргүстү. Спортчу өрээлде трежанерлар, дыштаныр улуг өрээлде сандайларлыг столдар, чымчак бичежек диваннар, телевизор бар. “Красная звезда” солуннуң көктээшкинин эскердим. Казармаларда кожууннардан келген шериг албанныглар чурттап турар. Мында каш кижи ажылдап, чурттап турары – шериг чажыды.
55-ки тускай мото-адыгжы (даг) бригадазының шериг хоо­райжыгажын Кызыл хоорайга куруг черден тудуп эгелээн. Ооң девискээринге казарма, өөредилге корпузу, чемненир чер, бригада, батальон штабтары, хыналда-эрттирилге пунк­тузу, комплекстиг-склад оран-савазы, чуртталга бажыңнары, караул хоорайжыгажы, 400 оруннуг ниитиниң чуртталга ба­жыңы дээш өске-даа тудуглар турар. Эрткен чылын декабрь 21-де мото-адыгжы (даг) бригадага 55 шилиндек аътты дамчыдып бергенин сагындыраал.
Шончалай  ХОВАЛЫГ.
Авторнуң  тырттырган чуруу: Тываның Баштыңы
Ш.В. Кара-оол байыр чедирип тур.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.