1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

РОССИЯ ТУГУ - ДӨГЭЭНИҢ ШЫПШЫЫНДА

Россияның хүнү – бистиң улуг чуртувустуң эң кол күрүне байырлалы. ТР-ниң Хамааты камгалал бол­гаш онза байдалдар херектериниң талазы-биле албанының ажылдакчылары, “Эрес-дидим чорук школазы” төлевилелдиң киржикчилери, аныяк армейжилер июнь 12-де Дөгээ дааның шыпшыынче үнүп, Россияның тугун киискидер чараш езулалга киришкен. 
Агаар-бойдус чаъстап, хадып-даа турза, Дөгээ дааның шыпшыынга байырлыг езулалга киржир дээн улус хөйү-биле чыглып келген. Россияның биле Тываның ыдык ырылары дагларга чаңгыланып турда, күрүне тугу кииский бээрге, бир онзагай болуп, чуртувустуң күчү-күжү төнчү чок дег сагындырды. Чыыл­ган чон деңге ырлажырга, ыдык­тыг ырыга улам-на күш киирди.
Республиканың камгалакчы­лары, студентилери, найысы­лал­дың школачы оолдары Рос­сияның күрүне тугун тудуп алгаш, Дөгээ дагны өрү улуг чоргаарал-биле үнүп, күзелдии-биле кириштилер.
ТР-ниң Хамааты камгалал­ болгаш онза байдалдар хе­рек­териниң талазы-биле алба­ны­ның удуртукчузу Аяс Сарыглар чыылганнарга байыр чедирип, келир үениң өзүп орар камгалакчыларынга чагыг-сөзүн берген. 
“Ниити-национал кол байыр­лал — Россияның хүнү-биле си­лерге байыр чедирип тур мен. Чурттуң болгаш төрээн Тывавыстың чаагай чоруу дээш чогумчалыг ажыл-херээңер болгаш чаа эгелээшкиннериңер чедиишкинниг болзун.
Үш чыл бурунгаар Тываның десантниктер эвилели биле спортчулары демнежип алгаш, Россияның тугун киискидери-биле Дөгээ даанче халчып үнүп эгелээн. Бистиң бо чаңчыл болу берген эгелээшкинивис­ти Тываның Чазаа, яамылары, албан черлери деткээн. Аныяк-өскенниң шериг-патриот­чу кижизидилгезинче онза кичээнгейни салып, Россияның тугун бедик черге киискидери – хүндүткелдиң демдээ-дир деп бо хүн элээди оолдарны эдертип алгаш көргүстүвүс. 
“Чоннуң оолдары” хөй-ниити шимчээшкининиң кежигүннери Дөгээ даанче үнер чаданы анаа эвес кылып турар болгай. Ынаар­ чүгле спортчулар эвес, а ооң ачызында республиканың улуг, бичии чурттакчы чону үнүп, сүлдезин, хей-аъдын бедидип алыр аргалыг апаар. Бо хүн агаар-­бойдус бүргег, чаъстыг-даа бол, школачы оолдар хөйү-биле киришкени өөрүнчүг-дүр. Бистиң албанның ажылдакчылары пятница санында-ла ажыл шагының соонда Дөгээ даанче албан халчып үнүп, неделяны мынчаар төндүрер деп дугуржуп алган бис” – деп, ол чугаалады.  
Кызылдың 2 дугаар шко­ла­зының 10 “а” клазының өөре­никчизи, аныяк армейжи Марк Сырат өөрлериниң аразында бедик көдүрлүүшкүннүг тур. 
“Россияның хүнүнде мындыг байырлалга киржири меңээ улуг аас-кежик-тир. Акыларым-биле бир деңге Дөгээ даанче үнүп, Россияның тугун киискидер езулалга киржири чоргааранчыг-дыр. Даг өрү халып үнери берге эвес, чүгле кадыр черлерге кы­лаштажып турдувус. 11-ги класс­ты дооскаш, улаштыр шериг өөредилге черинче кирери мурнуку сорулгаларымның бирээзи” – деп, ол улуг чоргаарал-биле сагыш-сеткилин үлешти. 
Дөгээ даанга Россияның киис­киткен тугунуң узуну 8 метр, а дооразы 4 метр. Туктуң ак, көк, кызыл өңнери чаагай сеткилди, бүзүрелди болгаш күчү-күштү илереткен. Байырлыг езулал соон­да хемчегниң киржикчилери чадаг-терге чарыжынга киржири-биле халчып бада бердилер. 
ТР-ниң Хамааты камгалал­ болгаш онза байдалдар херек­териниң талазы-биле албаны чыылганнарны изиг сүттүг шайы-биле хүндүлеп, оларның сагыш-сеткилин көдүрүп, сорук киирип, сүлдезин, хей-аъдын улам-на бедиткен.
Шончалай  ХОВАЛЫГ.
Авторнуң  тырттырган  чуруу.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.