1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

Көдээ ажыл-агыйда

ТОС-ЛА ЧҮЗҮН МАЛЫМАЙНЫ ААРАЙ...

Шагаа бетинде Тываның мурнуу чүгүнде Тес-Хем кожууннуң ырак сумузу Орукку-Шынаада кыштагга чедип, чыварлыг кыжын чымыш иштиг малчыннарның ажыл-ижи-биле таныжар аргалыг болдум.

КЫШТАГЛААШКЫН ХҮР-МЕНДИ

Мал ажыл-агыйларының шупту хевирлеринде 6281 баш мыйыстыг бода мал (ооң иштинде 2810 баш инек), 34060 баш шээр мал (ооң иштинде төрүүр 16692 баш өшкү, хой),1532 баш чылгы мал, 681 баш бе, 284 баш хаван, төрүүр 151 баш хаван, 1 баш теве бо чылдың кыштаглаашкынынче кирген.

КАНДЫГ-ДАА БАЙДАЛДА ТУРУЖУН САЛБАС

Чөөн-Хемчик кожууннуң Хайыракан су­музунда чурттап чоруур «муң­чу» малчын Сергей Сүгеевич Сатты, кандыг-даа ниитилел­ге чурттап чо­рааш, бодунуң туружун сал­баан күш-ажылдың хоочуну-дур деп үнелээр кижи болдум. Хөй чылдар иштинде журналист болуп ажылдап чорааш, кандыг кижилерге душпадым дээр. Сергей Сүгеевич ышкаш кижилер турар-даа болза, бодунуң арга-дуржулгазын, ак сеткилдиг күш-ажылын кандыг-даа ниитилелдиң мурнунга долузу-биле бадыткаан кижилер ховар.

БАЙ НОРБУНУҢ САЛГАКЧЫЗЫ

Бажы бедик Бай-Тайганың баарын дургаар мээстери, көктүг-шыктыг Көп-Сөөгү төөгүден бээр хөй малдыг ызыгуур салгаан малчыннарның алдаржаан чурту чораан, оон бээр хөй чылдар эрткен-даа болза,  ооң ат-алдары ам-даа читпээн.

ТӨЛЕВИЛЕЛДИ УЛАМЧЫЛААРЫ КҮЗЕНЧИГ

Тыва Республиканың Баштыңы Ш.В.Кара-оолдуң саналы-биле эгелээн «Чаңгыс суур — чаңгыс бүдүрүлге» деп төлевилелдиң күүселдезин 3 чыл улаштыр хайгаарап тур мен. Аңаа киржири-биле «Мөген-Бүрен» КУБ-туң чанынга «Сайзырал» КХН-ни тургускаш, эът, дүк, сүт болбаазырадып кылыр дериг-херекселдерни республика Чазааның дузазы-биле четчелеп берген бис. Ооң соонда аңаа ажылчын олуттарны тургузуп, көдээ ажыл-агый продукциязын болбаазырадыр талазы-биле ажылды эгеледивис.

Саанчылар мөөрейи

Репортаж

Чылдың чайгы эргилдезиниң башкы айы – июнь 20-де, республиканың шыырак саанчыларының мөөрейин сонуургаар дээш, ырда кирген Балгазынче найысылалдан эртежик-ле үнүпкен бис. Чурумалдыг, чараш чуртувусту эргээн, ээр-дагыр оруктарны эртип чорааш, тараалаң Таңды кожууннуң эдээнде Балгазынның барыын талазында 20 километр черде  көктүг-шыктыг чайлагга чедип келдивис.

Ада-өгбе салгаан ажыл-иштиг

Барыын-Хемчик кожууннуң Эрги-Барлык сумузунуң аныяк малчыннары Адыгжы биле Сайзана Сааялар көдээ мал ажыл-агыйын 2008 чылдан эгелээш, мал-маганын бо хүнге чедир онча-менди тудуп чоруур. Олар ада-өгбезиниң мал-биле холбашкан ажыл-ижин уламчылап, салгал дамчаан аныяк малчыннарга хамааржыр. 

«Шын» солуннуң хүннери – Барыын-Хемчик кожуунда

Апрель 24-25-те «Шын» солуннуң редакциязының ажылдакчылары Барыын-Хемчик кожуунга аалдап четкен. Кол редактор Инна Дамба-Хуурак, хоочун журналист Владимир Чадамба, экономика килдизиниң редактору Азияна Тау, чурук тырттырар корреспондент Чиңгис Саая кожууннуң албан черлериниң ажылдакчылары, малчын өг-бүлелер, херээженнер чөвүлелиниң хоочуннары дээш, оон-даа өскелер-биле ужуражып, кожууннуң амыдыралы-биле танышкан.

ЭРЕС-КЕЖЭЭ МАЛЧЫННАР

Көдээ иште

Дүжүттүң магадылалын тургузар дээш

Бистиң Тывавыстың агаар-бойдузу кончуг кадыг-шириин болгаш чер ажылы агаар-бойдустан кончуг хамааржыр.

БИИ-ХЕМ КОЖУУНДА УКСААЛЫГ СЫЫН

№109 (18384). 2013 чылдың сентябрь 19

Ажыл-агыйының тудуу эгелээн

КЫШКА БЕЛЕТКЕЛ ШЫҢГЫЫ ХАЙГААРАЛДА

2013-2014 өөредилге чылынга уткуштур Чөөн-Хемчик кожууннуң бүгү өөредилге албан черлериниң бо чайын чоруткан агар септелгезиниң база кышка белеткел ажылдарының болгаш аңаа акша-хөреңгиниң чарыгдалдарының дугайында чугааны кожууннуң чагырга даргазының амыдырал хандырылга талазы-биле оралакчызы Бол

Дүжүт ажаалдазы

ТР-ниң Көдээ ажыл-агый  яамызының дыңнадып турары-биле, Тываның 3 ажыл-агыйлары тараа культураларының ажаалдазынче кирген. Ол дээрге Барыын-Хемчик кожуунда «Биче-Тей» көдээ ажыл-агый бүдүрүлге кооперативи, Каа-Хемде «Пирогово» тараачын-фермер ажыл-агыйы биле Бии-Хемде «Туранское» кызыгаарлаттынган харыысалгалыг ниитилелдиң тараажылары-дыр.

ПОЧТАЧЫ ЧОРУП ОРДА…

Тываның кол солуну «Шынның» 2014 чылдың бирги чартыында чагыдылгазы 2013 чылдың сентябрь 1-де эгелээн. Амгы үеде ФКУБ «Россияның почтазы» солуннарның чиигелделиг чагыдылгазын 2013 чылдың октябрь айның 1-ден 15-ке чедир чорударынга белеткенип турар. «Шын» солуннуң хүндүлүг номчукчулары! «Россияның почтазы» чиигелделиг чагыдылганы чорудуп турар үеде «Шын» солунну чиигелделиг чагыдылга-биле чагыдып алырынче силерни кыйгырып тур бис.

Ажыл-иш хайымныг

Суггур чаъстарның түңнелинде сиген шөлдери суг адаанда барган. 35 га черде сиген шөлдери суг-биле дуй шыптына-даа берген болза, хол салдынмайн, шудургу ажылдаар сорулганы көдээ ишчилер салган. Кезип белеткээн сигенниң чүгле чамдыызын сөөрткен. Кожууннуң сиген кезер шөлдеринде 16 бригада, 73 сиген кезикчилери кидин түлүк ажылдап турар. Машина-техника-биле четчелеттинген, кывар-чаар материалдар-биле хандырылга ажырбас. Оон ыңай онзалап демдеглээр чүүл, кожуун иштинде хол-биле сиген кезер мөөрейни чарлаан. Бо хүннерде кожууннуң сумуларында ону эрттирип турар. Мөөрейниң тиилекчилеринге акша шаңналдарын тыпсыр деткикчилерниң бары өөрүнчүг. Ынчангаш сиген кезер шөлдерде ажыл кидин түлүк. 

Страницы