1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

Көдээ ажыл-агыйда

САЙЗЫРАЛДЫҢ ОРУУНДА

Тываның мурнуу-ба­рыын чүгүнде онзагай, чараш чурумалдыг Мөңгүн-Тайга кожуун чаттылып чоруткан ол кадыр-берт тайга-сыны-биле аңгыланып чыдар.

АККЫР, ЧАРАШ АНГОРЛАРЛЫГ

Бай-Тайга шаг-төөгүден бээр малчыннар чурту чораан, ам-даа ол алдаржып-сурагжаан адын сыкпаан. Ында кандыг үнүштү, катты, аң-меңни, кушту, балыкты чок дээр. Ооң делгем девис­кээри аржаан сугларлыг, кадар оъттуг одарларлыг.

Теве кыргылдазы

Россия девискээринде калмык бактриан, казах бак­триан, моол бактриан деп уксаалыг, ийи мөгенниг тевелерни азырап турар. Калмык база казах бактриан, моол бактриан уксаалар бистиң тевелерден бичии-ле улуг.

АДА-ӨГБЕДЕН САЛГАП АЛГАН АЖЫЛ-ИШТЕ

 «Хойлуг кижи каас, инектиг кижи тодуг» деп өгбелерниң чечен чугаазында ханы утка-ла бар. Республикага мал бажының санын өстүрер сорулга-биле хуу мал тудуп амыдырап чоруурларның саны чылдан чылче өзүп турар.

ААЛ-ЧУРТТУҢ ЧОРГААР ЭЭЗИ

Чеди-Хөлдүң делгемнеринде

Аал-чурттуң чоргаар ээзи

ОГОРОДТАН ТАРЫЫЛЫҢАР

Кызылдың оң талакы эриинде кудумчуларның бирээзинде бажыңда Россияның көдээ ажыл-агый төвүнүң республика салбыры ажылдап турар.Күрүнениң бо бюджет албан чери үрезиннер өстүрер болгаш үнүштер камгалаар сорулгалыг кылдыр тургустунган.

Мал чеми четчир

Агаар-бойдустуң таарымчалыг болуп турары-биле Чөөн-Хемчик кожуунда малдың кыштаглаашкыны чүгээр эртип турар.

БУРУНГААР ХӨГЖҮДЕР ДЭЭШ...

Бистиң республикага сыын ажыл-агыйын катап хөгжүдери-биле база туризмни сайзырадыр дээш ийи чыл бурунгаар Бии-Хем кожуунга «Туран» сыын ажыл-агы­йын тургускан.

ӨЗҮМНЕРНИ ТАРЫЫР ҮЕ КЕЛГЕН

АВТОРНУҢ  ДУГАЙЫНДА

САЛГАЛ ДАМЧААН САЛЫМНЫГЛАР

Ёзулуг тыва чаңчылдар-биле чурттап чоруур, көжерде-даа, тудуг-даа, одаар ыяжын-даа сөөртүрде, малынга чылгаар дузун-даа чедирип алырда, шары бугазын чонап, ыңгыржактааш, дизилеп доңнааш, хем ол чарыының улузунуң көшкүн амыдыралын кара чажындан көрүп өскен болгаш бодунуң ээлчээ

МАЛДЫҢ ДЕҢГЕЛИ ШЫЫРАК

Өвүр кожууннуң көдээ ажыл-агый адырында  «Торгалыг», «Чалааты», «Адарган» деп үш муниципалдыг бүдүрүлге, «Саглы-Бажы», «Хөгжү», «Аржаан-Туруг», «Кошкарлыг» кооперативтери, 48 арат фермер ажыл-агыйлар, 1120 хууда дузалал ажыл-агыйлар кирип турар.

ТОС-ЛА ЧҮЗҮН МАЛЫМАЙНЫ ААРАЙ...

Шагаа бетинде Тываның мурнуу чүгүнде Тес-Хем кожууннуң ырак сумузу Орукку-Шынаада кыштагга чедип, чыварлыг кыжын чымыш иштиг малчыннарның ажыл-ижи-биле таныжар аргалыг болдум.

КЫШТАГЛААШКЫН ХҮР-МЕНДИ

Мал ажыл-агыйларының шупту хевирлеринде 6281 баш мыйыстыг бода мал (ооң иштинде 2810 баш инек), 34060 баш шээр мал (ооң иштинде төрүүр 16692 баш өшкү, хой),1532 баш чылгы мал, 681 баш бе, 284 баш хаван, төрүүр 151 баш хаван, 1 баш теве бо чылдың кыштаглаашкынынче кирген.

КАНДЫГ-ДАА БАЙДАЛДА ТУРУЖУН САЛБАС

Чөөн-Хемчик кожууннуң Хайыракан су­музунда чурттап чоруур «муң­чу» малчын Сергей Сүгеевич Сатты, кандыг-даа ниитилел­ге чурттап чо­рааш, бодунуң туружун сал­баан күш-ажылдың хоочуну-дур деп үнелээр кижи болдум. Хөй чылдар иштинде журналист болуп ажылдап чорааш, кандыг кижилерге душпадым дээр. Сергей Сүгеевич ышкаш кижилер турар-даа болза, бодунуң арга-дуржулгазын, ак сеткилдиг күш-ажылын кандыг-даа ниитилелдиң мурнунга долузу-биле бадыткаан кижилер ховар.

БАЙ НОРБУНУҢ САЛГАКЧЫЗЫ

Бажы бедик Бай-Тайганың баарын дургаар мээстери, көктүг-шыктыг Көп-Сөөгү төөгүден бээр хөй малдыг ызыгуур салгаан малчыннарның алдаржаан чурту чораан, оон бээр хөй чылдар эрткен-даа болза,  ооң ат-алдары ам-даа читпээн.

Страницы