1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

Литературлуг арын

ТӨРЭЭН ЧЕРИМ ЧУРУМАЛЫ – СЕТКИЛИМНИҢ КААЗЫ-ДЫР

«Төрээн черим чурумалы — сеткилимниң каазы-дыр» деп шак бо сөстер-биле ажылымны эгелээр-дир мен. Кандыг чурумалдар? Сеткилимниң каазы чүдел? Бо айтырыгларга мээң ажылым харыыны бээр боор деп идегедим.

«АМЫДЫРАЛДЫҢ ЧИРГИЛЧИННЕРИ»

Шомаадыр Куулар чурукчу салым-чаяанын улуг кеденге четче ажытпаан-даа болза, чогаалчы чаяаны-биле бистиң ниитилелде эрге-дужаалын ажыглап, хээли ап чиир чоруктуң кедерээнин, изиг хүнде ыраккы делгемнерге кижи караанга чиге көзүлбес «чиргилчиннерге» чижеглеп, чуруп сойгалаанын улуг сонуургал-биле база катап номчудум. (Шаанда далаш-биле чүгүртү номчаан болгаш).

Аяк шайны аартап ора...

Шаанда болган чүве-дир.Чайның кончуг изиг үе-зи. Аът кулаа көзүлбес караңгы. Арга иштинде чайлагда чаңгыс өг. Өгде дунун божуур четкен чалыы кыс биле шуваганчы кырган-авадан өске, кым-даа чок. Арганың дүнеки амыдыралын камгалакчы Бурган хайгаарап орган.

А Ж Ы Г

Кааң, аяс хүн. Аржаан чону дүштеки кириишкин соонда кезек «ыржым шакты» эрттирипкеш, кежээки кириишкинче чоруп турган. Адаккы шорга чанында орган кезек кадайлар чанынга өөм иштин каапкаш, бодум улаштыр үстүнде, бедик черде аккан шорга чанында орган ашактар чанынга келдим-не. Ээлчегниң сөөлүн айтырып алгаш, оларның чанынга олуруп алдым.

БИЧИИ ЧАШТАРГА ЧАА НОМ

Тываның Улустуң чогаалчызы Эдуард Мижит бичии, школа назыны четпээн чаштарга база эге класстар уругларынга «Течик. Течиктиң аян-чоруу» деп  чаптанчыг шүлүктерлиг, солун чугааларлыг база янзы-бүрү чуруктарлыг ийи кезектен тургустунган номну бараалгаткан. Номну Тываның Ю.Ш. Кюнзегеш аттыг ном үндүрер чери парлаан, чурукчузу – В.У. Донгак.

Миниатюралар

Даң адар бетинде кирип келгеш, дүүн-не садып алган тортун, ажыл улузунуң берген чечектерин столга аайлап тура, чурук көрүп каан. Садик барып турар бичии оглунуң хевирлиг. Шаа-ла ол, чечек чурааш, хүрең карандаш-биле будааш, чаңгыс ногаан бүрү-биле каастаан. Саазынның эң азыында бичии хүнчүгешти сарыг өң-биле чурааш, улуг-ла үжүктер-биле «Авай» деп каан. А бо чыдар көк даштарлыг чинчилер элээди оглунуң белээ болбайн аан…

Аяк шайны аартап ора...

Чеден ашкан хирезинде

Честей оол чер элдеп кижи

Кадайынга могаттынгаш,

Кажып чоруп каар чаңныг.

«КАРА ДАШКА ХАРЫЫЛЫГ»

Чогаалчы кижи амыдыралдың сагыш өөрүүр чаражын-даа, карак чалданыр чудун-даа ажыт-чажыт чогу-биле бижип каар. Номчукчу кижи ооң чаражынга сеткил ханар, амыдыралдың чуттуг багын эскерер, деңнеп, түңнеп, сайгарылдыр бодап, экизин илип ап чоруур.

Онза аянныг шүлүкчү

Джахит Сыткы Таранджы – Турцияда эң билдингир, ат-сураглыг шүлүкчүлерниң бирээзи. Ол 1910 чылда Дийарбакыр деп хоорайга төрүттүнген. Эге школаны Дийарбакырга дооскан. Улаштыр Стамбулга бир француз лицейге дөрт чыл өөренгеш, ооң соонда өске лицейже шилчиттирип алган.

Страницы