1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

Социал адырда

Кара-Кыс Аракчаа: "АРЖААННАР — ЧОРГААРАЛЫВЫС"

Бир-ле катап Тожу девискээ­ринге аңчы кижи сыын бакка адыпкан. Балыгланган аңны ашак каш хонук истеп келген. Канчангаш-ла көөрге, сыын дуу-ла бар чораан, балыгланган аң чүү боор, харык-шинээ төнгеш, бир-ле сугга барып кирип турар болган. Ол сугдан үнүп келген соонда сыын каң кадык болуп, чүү-даа болбаан дег кы­лаштап чоруй барган. Ашак база хуулгаазын сугну сонуургап, каш хонук аңны истээр дээш могап-турупканын чаа миннип, сугже киргеш, үнүп келирге, демги шы­лааны-даа чок, аажок чиик-сергек апарган болган. Оон бээр-ле чон ол аржаанга эмненип эгелээн.

Рубрика: 

МӨӨҢНЕТТИНГЕН АКШАНЫ КАНЧААР АЛЫРЫЛ?

Оларның 99 хуузу ортумаа-биле 6-6 муң рубль алган

Пенсияның мөөңнеттинген акша-хөреңгизин төлээриниң чурумун тургускан төлевир хоойлузу деп адаары хоойлу июльда кңштңг болуп кирген.

Сөөлгң эрткен 4 айның дургузунда боттарының акшазын алыры-биле РФ-тиң Пенсия фондузунга 1,3 млн. хамаатылар келген, оларның 960-ы хоойлу езугаар доктаадып тургускан немелде төлевирин алганнар.

Рубрика: 

Буянныг иште

Чырык чер кырынга амыды­ралга чүү турбас дээрил!

Рубрика: 

Кур-Чер суурнуң сайзыралы дээш...

Кур-Чер суур Кызыл хоорайдан 60 км черде турар. Ооң чурттакчы чону 1558 кижи. Олардан 230 кижи амгы үеде ажыл чок кылдыр санаттырып турар, а 20 кижи Чурттакчы чонну ажылга хаара тудар төптүң бүрүткелинде турар.

Рубрика: 

АЧЫ-БУЯННЫГ КИЖИЛЕРГЕ

Сагыш-сеткилден чылыг сөстер

2012 чылдың сентябрь айда Дивногорск хоорайдан беш эр кижи Тываның каас-чараш бойдузун сонуургап, меңги-доштуг даг кырынче үнүп, агаарлап алыр дээш Мөңгүн-Тайга кожуунга чеде берген. Оларның дөртүнүң назы-хары 60 ашкан. Алексей Доценко аарыгзый бергеш, микроавтобуска артып каарга, артканнары дагже үнүп чорупкан. Үнүүшкүн үезинде бистиң ачавыс Виктор Шимонаев­тиң хан базыышкыны улгаткаш, чартыктаан. Эге дээрезинде ону эштери көдүрүп алгаш, чоокку эмнелге черинче чедирерин орал­дашкан, оон соонда  дуза дилээри-биле суурже дүрген чоруур деп шиитпирлээннер. Ачавысты ОБЯ-ның камгалакчылары барык бир хонук болганда эмчиге  эккел­геннер.

Рубрика: 

СОЦИАЛ ТӨПТЕРДЕ — ЧАА МАШИНАЛАР

Декабрь 6-да ТР-ниң Чазак Бажыңының ча­нынга Тожу, Тере-Хөл, Тес-Хем, Таңды, Эрзин, Каа-Хем кожууннары­ның база республи­каның "Идегел" аттыг харык-шинээ кы­зыгаар­латтынган уругларның социал төвүнге  чаа ма­ши­наларның дүлгүүр­лерин тывыскан.

Рубрика: 

«КЫРААН НАЗЫННЫ ХҮНДҮЛЕ — ОЛ СЭЭҢ КЕЛИР ҮЕҢ»

Мээң бир эжимниң 78 харлыг кырган-авазы бар. Ону даштындан көөрге, 80  хар чоокшулай берген дээр аргажок, аажок чу­гаа­кыр, кашпагай кырган-авай чүве. Ын­чангаш ооң-биле амыдырал-чуртталга ду­гайында чугаа­лажып хөө­ре­жиринге дыка ынак мен.

Рубрика: 

МЭЭҢ АДА-ЫЗЫГУУРУМ — МЭЭҢ ЧОРГААРАЛЫМ

Эрткен неделяда Тес-Хем кожууннуң Самагалдай суурунга "Мээң ада-ызыгуурум — мээң чоргааралым" деп кожууннуң төрел аймактарының аразынга бирги улуг конференция болуп эрткен. Ук хемчегни ТР-ниң Хоочуннар чөвүлелиниң даргазы Сагаан-оол Кызыл-оолович Долгар болгаш оралакчы даргалар Ольга Дамдын, Мария Шожукпан база чөвүлелдиң кежигүннери, кожууннуң баштаар чери организастап эрттирген.

Рубрика: 

"ХОЛДАРЫВЫСТАН ТУТТУНЧУП АЛЫЫЛ!"

Тыва Республиканың Кадык камгалал болгаш социал хөгжүлде яамызының хуралдаар залынга "Холдарывыстан туттунчуп алыыл!" деп харык-шинээ кызыгаарлаттынган инвалид улустуң чогаадыкчы кежээзи болуп эрткен. 

Рубрика: 

АЪДЫМ БОЛГАН, ХӨЛГЕМ БОЛГАН...

Базар изим, баар оруум

Баштай сунгаш, билип аарым

Айбылаарга, чажам дивес

Ак-ла өңнүг даянгыыжым.

Чүге бо ыры-биле эгелеп олурарымда ужур-ла бар. Бо ырыны хөй-хөй ырыларның чараш, тааланчыг, хоюг аялгаларын чогааткан төрээн ак-көк Тывазының чоргаар оглу, Тыва Республиканың культуразының база Россияның алдарлыг ажылдакчызы Анатолий Мижит-Доржуевич Монгуштуң боду база инвалид кижи бо ырны чогааткан. 

Рубрика: 

ЧУРТУ, ӨГ-БҮЛЕЗИ ДЭЭШ ХАРЫЫСАЛГАЗЫ УЛУГ

Чоокта чаа республика чергелиг Адалар чыыжының ийи дугаар улуг чыыжы болуп эрткен. Эрткен 2011 чылда организастаан бир дугаар чыыжынга безин киржикчилерниң саны хөй болганын сактыр боор силер. Күзелдиг улус база оон-даа хөй турган боор деп бодаар-дыр мен.

Рубрика: 

ӨСКҮС УРУГЛАР БАЖЫҢНАРНЫ АЛГАН

Бай-Тайга кожуунда өскүс уруг­ларга бажыңның тудуун дужааган. ТР-ниң Өөредилге болгаш эртем яамызының дыңнадып турары-биле алырга, чаа оран-саваның чурт­такчылары болур 24 харлыг Артыш Хууракка болгаш 25 харлыг Радион Күжүгетке бажыңның дүлгүүрлерин тывыскан. Ооң мурнунда чурттакчы чоннуң бо категориязынга хамаар­жып турар улуска чурттаар оран-сава тудуун узун хуусааның дургу­зунда соксаткан турган. Ынчангаш оочурнуң эгези 90 чылдарже чорупкан болгаш амгы үеде бажың ап турар өскүстер дээрге-ле улуг апарган, өг-бүлелиг улус болуп турар.

Рубрика: 

Страницы