1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

Спорт

ЧОРГААРАЛЫ — ШОРААН

Шораан Хайдып школачы   үе­­­­­леринден янзы-бүрү маргылдааларга бирги черлерни   ээлеп, школаның болгаш төрээн кожуунунуң спортчу ат-алдарын камгалап турган. Чаа-Хөл ортумак школазын 1996 чылда эки өөредилгелиг дооскаш, спортка хандыкшылдыг болгаш, келир   үе­­де күш-культура башкызы болур мергежилин күзелдии-биле шилээш, ол-ла чылын Тываның күрүне университединче кирип алган. Университетти 2011 чылда чедиишкинниг дооскан. Ол-ла чылда баштайгы ажыл-ишчи базымнарын төрээн школазындан эгелээн аныяк башкы Сат Шулуу аттыг Чаа-Хөл ортумак школазында чүткүлдүг, тура-соруктуг ажылдап чоруур.

Рубрика: 

АНЫЯК МӨГЕЛЕР ХҮРЕЖИ

Январь 16-да кадеттер школазының баазазынга Кызыл хоорайның ниити өөредилге черлериниң 7-11 класс өөреникчилер аразынга ай санында эртип турар национал хү­реш маргылдаазы болган. 

Рубрика: 

УДУРТУКЧУЛАРНЫҢ ҮЛЕГЕРИ

Суббота — неделяның онза­гай хүннериниң бирээзи.  Ол хүннү езулуг шын дыштанып эрттирерин организастаар деп шиит­пирни эрге-чагырга хүлээп алган. Аргалыг болза удуртукчулар, чон­ну баштап турар улус, боттарының амыдыралында үлегери-биле дыштаныр хүннерни ажыктыг болгаш солун кылдыр эрттирерин дугурушкан. 

Рубрика: 

Тыва хүреш дугайында

АРБАК ОГЛУ

Рубрика: 

ХҮРЕШ ДУЗАЗЫ-БИЛЕ...

Александр 1991 чылда Красноярскиниң уран чүүл институдунга өөренип турган. Бир чайын Канск хоорайның майолика заводунга практика эрттирип тургаш, дедир чоруурда, сөөлгү автобустан озалдап калган. Ам канчаар, чадаг базыпкан. Көвүрүг кырынга үш оол ону эттээр деп барган. Оолдар Александрны бүзээ­лепкеш, хол-хаптарын кедип турар аразында, ол ийи холун дың­зыдыр часкаштырыпкаш, серт кылдыр ушта халааш, четтирбейн барган. Шак ынчалдыр бир секундада кунг-фу хүреште иштики күштү ажыглаар арга-биле бодун камгалаан.

Рубрика: 

ЧЫЛДЫҢ ТЕРГИИННЕРИ

Улусчу чогаадылга бажыңынга  декабрь 27-де «Спортчу элита» деп ба­йырлал эрткен. Аңаа спорттуң янзы-бүрү хевирлеринге алдаржаан олимпий, сурдолимпий, паралимпий оюннарның тергииннеринге, тренерлерге, хоочуннарга болгаш спорттуң хөгжүлдезинге үлүг-хуузун кииргеннерге күрүне шаңналдарын тывыскан. ТР-ниң Баштыңы – Чазааның Даргазы Шолбан Кара-оолду сценаже башкарыкчылар чалапты.

Рубрика: 

САЙЫН-БЕЛЕК ТҮЛҮШ ДЕВИП ТУР!

Ачылыг ак-көк дээрде ай-хүнден эгелээш, дүнеки дээр­ниң сылдыстары бирде чайынналдыр херелдени бээр, бирде булут тыртып, бүргей бээрин кым-даа билир. Дээр-дең­герлер безин ынчаар чаңнап турда, бистерниң, кижилерниң, салым-чолунуң оюну оон каш янзы  ындынналып кээ­ринге чөпшээрежирден башка... Хөй чоннуң аразындан күштүглерниң күштүү кылдыр хартыганың кашпагайы-биле тыва мөгелер теп үнүп кээрге, сүрлүг-ле. 2014 чылдың эң кол, эң улуг байырлалы Россия биле Тываның демнежилгезиниң 100 чыл ою база Кызылдың үндезилеттинип тургустунганындан бээр 100 чыл оюнга тураскааткан улуг хүрешке шүүлген Сайын-Белек Түлүш-биле   чоок таныжып алырынче номчукчуларны чаладым.

Рубрика: 

УШУ — БЫЖЫГ КАДЫКШЫЛДЫҢ МАГАДЫЛАЛЫ

Бурунгу кыдат дайынчы уран чүүлдүң  ушу хевири амгы үеде бистиң республикада бурунгаар сайзырап турар. Кыдаттан  ужукталып үнген бо хевирге  чоокта чаа делегей чергелиг маргылдаа болуп эрт­кен. Аңаа Россияның болгаш Тываның адын камгалап, бис­тиң  спортчуларывыс киришкеш, келген.

Күстүң ортаа  айының төнчүзүнде Кыдат чурту четкен тыва спортчуларның бирээзи  Чойган Николаевна Самбыланы номчукчуларга таныштырайн.

Рубрика: 

ТЫВАНЫҢ МӨГЕЛЕРИ ШЫЛГАРААН

Россияның чоннарының хүрештериниң чаңчыл болган хевирлериниң IX фестивалынга тыва мөге тулган чемпион болган.

Рубрика: 

ИНТЕРНАЦИОНАЛЧЫ АПАРГАН ХҮРЕШ

Бичиимде миннип келгеш-ле көргеним, билгеним спорт – хүреш чүве. Ачам мөге кижи турган болгаш ындыг. 1950 чылдарның эгезинде хү­реш езулуг тыва чүве. Хүрешти чаа-ла чарлаптарга, мөге салыкчыларының мөгелерин, ырлай аарак, алгап-мактап турары шуут кулак уюк боор. Оларның чечен-мергени кайгамчыктыг. Мээң сагыжымда мөгелерниң канчаар хүрежип турары уттундура берген. А мөге салыкчыларының девий аарак та кайыын куттулуп кээп турар ыр аянныг, мөгезин мактаан  шүлүк­­­тээн  сөстери мени, 4-5 харлыг бичии оолактың, бүгү кичээнгейин аптар турган. Ол үннер ам-даа кулактарымда дыңналып чоруур хевээр.

Рубрика: 

Дөртче — дөрт Арзылаң

Россия биле Тываның демнежилгезиниң байырлалынга тураскааткан хоочуннар аразынга республика маргылдаазы  2014 чылдың сентябрьның 27-де Кызылга болуп эрткен.

Рубрика: 

АНЫЯКТАР ХYНYНYҢ ХYРЕЖИ

Июнь 29-та Совет Тываның 5 чылы стадионунга Аныяктар хүнүнге тураскааткан тыва хүреш маргылдаазы болуп эрткен. Аңаа 35 хар чедир назылыг чүс чыгыы мөгелер күжүн шенешкен. Халыын изиг хүн турза-даа, көрүкчүлер стадионга хөйү-биле чыылган. Олуттарын ээлепкен, маргылдааның эгелээрин четтикпейн манап орган көрүкчүлер бо хүреште Чаан мөге Эрес Кара-Сал, Начын мөге Айдың Очуржап олар хүрешпес дээрзин билип алган аажок хараадап ордулар. «Аныяк мөгелер ортузунда дыка хөй шыырак оолдар бар апарган. Ынчангаш хүрешке кым шүүрүн баш удур чугаалаары нарын» дижип, Сайын-Белек Түлүш шүүр ирги бе азы Ай-Демир Монгуш бе дээрзин аразында, маргыжа аарак, чугаалажып орарын дыңнадым.

Рубрика: 

Бувайсар Сайтиев: «Тываның оолдары Олимпий оюннарының чемпионнары болур дээрзинге бүзүрээр мен»

Хостуг хүреш маргылдаазы

Рубрика: 

Тываның каратэжилери – ийиги черде

Кызыл хоорайның «Сүбедей» спорт өргээзинге Афганистандан совет шериглерни үндүргениниң 25 чылынга тураскааткан Сибирь федералдыг округтуң чемпионады болгаш Бүгү-россия чергелиг «Азия төвүнүң кубогу» каратэ маргылдаазы болуп эрткен. 

Рубрика: 

УЛУГ ӨӨРYШКY, ЧОРГААРАЛ-БИЛЕ УТКААН!

Ноябрь 28. Дүъштекиниң 12 шак. Тыва Республиканың эң-не чараш «Алдын-Булак» этнокультурлуг комплекизи. Олимпий одунуң эстафетазының «аян-чоруу» Тывага эгелээринге чедир санныг-ла минуталар арты. Отту республиканың алдарлыг мөгелери, Национал театрның сураглыг артистери база «Саян» ансамбли тыва езу-чаңчыл езугаар уткуурунга белен. 

Рубрика: 

Страницы