1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

Экономика

Чаңгыс-даа таварылга бүрүткеттинмээн

Россияның регионнарының хөгжүлде яамызының чуртталга политика болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый департаментизиниң директору Юрий Осиповтуң дыңнадып турары-биле алырга, Хову-Аксы суурга болган айыыл-халаптың соонда кижилер аразынга доңуп-дожаан таварылгалар чаңгыс-даа бүрүткеттинмээн.

Рубрика: 

Чоннуң бүзүрели улуг

Декабрь 20-де Хову-Аксы суурнуң чылыг-электри төвүнге (ЧЭТ) болган авария бо хүннерге чедир бүгүдениң кичээнгейинде туруп, ында үрелген чүүлдерни катап тургузарының болгаш септелге ажылдарының кандыг деңнелде чоруп  база чурттакчы чонга кайы хире ачы-дуза чедирип турарының дугайында барык хүн бүрүде төп болгаш республиканың массалыг информация чепсектери чонга тодаргайы-биле дыңнадып турар. Доңган суур, ооң чурттакчы чону дээш Тываның бүгү кожуун, сумулары, чон сагыш човап, Рос­сияның регионнары деткимче-дузазын көргүзүп турарын эки билир бис.

Рубрика: 

Кагдынган тудуглар-биле "сайгарылга" ажылы эгелээн

Найысылалдың администра­циязының сайтызының дыңнадып турары-биле алырга, хоорайның Төлээлекчилер хуралынга Улуг-Хем эриинде кагдынган тудугну доозар деп Кызылдың эрге-чагырга орган­нары хүлээнип алган. Чүлдүм болгаш Кызыл партизаннар кудумчуларының белдиринде кагдынган тудуг оран-савазын хоорайның муниципалдыг өнчү-хөреңгизи кылдыр шилчидеринге депутаттар чөпшээрешкен. Кызыл хоорайның овур-хевирин үреп турар кагдынган тудуглардан адырлыры чугула дээрзин Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол 2012 чылдың декабрь 5-те бодунуң Айыткалынга  онзалап демдеглээн.

Рубрика: 

Айыыл-халап-биле чааскаа артпаан

Декабрь 20-де Чеди-Хөл кожууннуң Хову-Аксы суурнуң "Хову-Аксы чылыг"  ЧЭТ-тиң изиг суг дамчыдар хоолайы чарылган. Ол хүнден эгелээш ЧЭТ-ке үре лиишкиннер чаңгыс эвес удаа болган. Ында катап тургузарының болгаш септелге ажылдары дүн- хүн чок чоруп турар. Хову-Аксы суурда тургустунган байдал-биле таныжып, ажыл-чорудулганың дугайында дорт медээлерни билип алыры-биле декабрь 28-те ук суурга четтивис. Орук ара  Элегест, Чал-Кежиг, Сайлыг суурларында түр када чурттаар черлерге барып, көжүрген кижилер-биле чугаа лаштывыс. Оларның аразында  эмзирер чаш уруглардан эгелээш улуг назылыг, бертик-межел кижилерге чедир улустар бар. Көжүрген кижилерниң чугаа лап турары-биле алырга, түр када чурттаар черлерде таарымчалыг байдалдар тургустунган: хүнде 4 катап изиг аъш-чем-биле чемгерер, чунар — арыгланыр херекселдер, эм-таң четчир, доктаамал чунар-бажыңнадып турар, оон-моон хууда кижилер эът-чем аймаан, чылыг идик-хепти дуза кылдыр эккеп берип турар.

Рубрика: 

«Ине биле хендирниң чарылбазы дег…»

Шаг-шаандан тура тыва хе рээжен кижи ниң мөзү-шы нарын үне лээрде, ооң аажы-чаңы ның топтуг-томаанныг болурундан өске, ине-чүскүк тудуп, дааранып билирин көөр турган дээр болзумза, часты рыг болбас.


Рубрика: 

ТОЙМАГЛАТТЫНГАН ТУДУГЛАР АМ ТУРБАС

үс чыл бөгүн эгелеп турар. Бодуң үлүүң киириштир" деп Тыва Республиканың Баш­тыңы-Чазааның Даргазы Шолбан Кара-оолдуң ТР-ниң Дээди Хуралынга база Тываның бүгү чурттакчы чонунга Айыткалын бирден бир чокка номчуп, таныжып ора, найысылал Кызылдың чурт­такчыларынга кижи ак адааргал-биле адааргаар-дыр. Улуг, чараш хоорайны каастап турар тудугларга ам  Аныяктар ордузу немежир дээр­ге, ону канчап магадавас боор. Улуг-Хемниң эрии та кайы хире ча­раш апаар, Национал паркты чаар­тыр үе, шынап-ла, келген. Боду бой­дус­тан бүткен мындыг парктыг чер­лер ховар болдур, ийин. Ону чаар­тып, чараштавайн канчаар. Ойнаар янзы-бүрү дериг-херексел­дерден ам-даа хөйнү немей тургузары чугула.

Рубрика: 

"АКША БАРДА — КҮРҮНЕ КҮШТҮГ"

Декабрь 14-те Улусчу чогаа­дылга бажыңынга Тыва Рес­публика талазы-биле фе­дерал­дыг казначей­ствонуң эргеле­линиң тургустунга­нындан бээр 20 чыл болга­нын демдеглээн байырлыг кежээзинге чеде бээримге, ажыл-ишчи аян-биле кеттин­ген аныяк оолдар, кыстар келген аалчыларны чылыг-чымчак уткуп, залда олут­та­рынга чедир үдеп турдулар.

Рубрика: 

Күзел-чүткүл-ле болза…

Тыва Республиканың күш-ажыл рыногунга байдалды экижидери-биле чоокку чыл­дарда күш-ажыл рыногунуң бүгү субъектилерин болгаш акшаландырыышкын үнде­зин­нерин чаңгыс аайлан­дырып, ажылчын олуттарны тургузары эргежок чугула апарган.

Рубрика: 

КОЖУУННУҢ БУРУНГААР ХӨГЖҮЛДЕЗИ ДЭЭШ ЧҮТКҮЛДҮГ

Хаяларда бижиктери-биле делегейде сурагжаан Бижиктиг-Хая суур, хову ортузунда "Чиңгис-Хаан" даш көжээзи, кырыкы кезээнден чырык эртип турар Үттүг-Хая даа, төөгүлүг Буян-Бадыргы ноянның төрээн чери Барыын-Хемчик кожуунну бир талазындан көөрге, сонуурганчыг болгаш онзагай. Ийи талазындан алырга, ону сайзырадып хөгжү­деринге улуг ажыл-чорудулга негеттинип келген. Бо сорулганы күүседири-биле ТР-ниң Чазааның доктаалы езугаар Барыын-Хемчик кожуунга Тыва Республиканың Чазааның хүннерин  эрттирген.

Рубрика: 

ЧУРАГАЙЛЫГ ЭФИР ТЕЛЕВИДЕНИЕЗИ

2012 чылдың марттан эгелээш Тыва чурагайлыг хевирге телевидение медээзин дүн-хүн чок хүлээп ап келген, а июнь 29-тан "теле-чурагай" DVB-4   стандарттан чаа — DVB-T-2 стандартче шилчээн. Чурагайлыг баш­тайгы мультплексти республиканың чурттакчы чонунуң 91,2 хуузу хүлээп ап болур апарган. Ында: Бирги канал, "Россия-1", НТВ, 5 канал, "Россия-2", "Россия-Культура", информастыг "Россия-24" канал, уругларның болгаш элээдилерниң "Карусель" болгаш үш радиоканал кирип турар. Баштайгы мультиплексче январь 1-ден эгелеп Хөй-ниити телевидение база кирер.

Рубрика: 

КЕЛИР ҮЕНИҢ САЛГАЛЫНГА ЧҮНҮ АРТТЫРАР БИС?

Солундан номчуп, кижилерден дыңнаарга, бистиинде база өске-даа кожууннарда, ында-мында чер-девискээр хуужудуп турар деп медээ-ле көвүдээн. Кижиниң билбези Тываның та кайы хире  девискээр черин хуужудуп алгаш барган. Ол дугайты статистика черле бар боор. 

Рубрика: 

ТОТТУРУКЧУ, ЧЕМГЕРИКЧИ АЖЫЛ-ИШТЕ...

Кызыл хоорайда  хлеб быжырар пекарняларның саны хөй. Оларның аразындан чартык чүс чыл ажыр ажылдап келген Кызылдың «Хлеб комбинады» амгы үеге чедир ажылын сула салбайн, чонга чаагай хлевин быжырып берип чоруур. Комбинаттың амгы үеде ниити байдалы-биле таныжар сорулгалыг ооң кол директору Вера Владимировна Хертек-биле ужуражып чугаалаштывыс. 

Рубрика: 

ХООЙЛУГА ДҮҮШПЕС АЧЫ-ДУЗА ДЭЭШ…

Эрткен неделяда монополияга удур федералдыг албанның Тыва Республика талазы-биле эргелелиниң хуралдаар залынга "Тыва Республиканың чуртталга-коммунал ажыл-агый адырында хажыдыышкыннар" деп семинар болуп эрткен. 

Рубрика: 

КОНКУРСТУҢ ТЕРГИИННЕРИ

Ноябрь 14-те 2012 чылдың дургузунда феде­ралдыг орук ажыл-агыйының дугайында чырыдып турган массалыг информация чепсектериниң тергиин дээн журналистеринге Федералдыг орук агенти­лелиниң федералдыг күрүне албан чери «Енисей-М-54» автомобиль оруунуң Тыва Республикада эрге­лелиниң удуртулгазы шаңнал-макталдарны тывыскан.

Рубрика: 

Көдээни сайзырадыры-биле

2020 чылга чедир Россия Федерациязында көдээ девискээрлерни сайзырадырының концепциязы ажылдап кылдынган, ону күүседир сорулга-биле респуликада көдээ девискээрлерни сайзырадырының концепциязын хүлээп алган.

Тываның Чазааның ээлчеглиг хуралынга ону чугаалажып турда, көдээ черни турум сайзырадыры дээрге республиканың стратегтиг сорулгаларының бирээзи болур, ынчан регионнуң аъш-чем талазы-биле айыыл чок хоруу хандыртынар, экономиканың чижилгеге киржир аргазы улгадыр болгаш хамаатыларның чаагай чоруунуң деңнели бедиир деп демдеглээн.

Рубрика: 

Страницы