1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

Өөредилге болгаш эртем

«УТПАС ДЭЭШ…»

Тываның Национал музейинге Ада-чурттуң Улуг дайынынга Тиилелгениң 70 чылынга турас­кааткан «Утпас дээш…» деп темалыг «төгерик столду» Тываның гуманитарлыг болгаш тускай социал-экономиктиг шинчилелдер институду (ТГТШИ) эрттирген.

ТООРА-ХЕМДЕ СУРГУУЛДАР

Республиканың социал-экономиктиг хөгжүлдезинге бедик мергежилдиг ажылдакчыларны белеткээри эргежок чугула. Тываның ыраккы булуңнарының бирээзи Тожу кожууннуң Тоо­ра-Хемниң профессионал өөре­дилге чери 1996 чылда ажыттынган.

ШЫЛГАЛДА — КЕЛИР ҮЕЖЕ ОРУК

Күрүне шылгалдазы — кижиниң келир үезин тодарадыр, амыдыралында эртер бир чадазы.

МЕРГЕЖИЛИНГЕ БЕРДИНГЕ БАШКЫМ

Башкы деп сөстү кезээде улуг үжүктер-биле бижип, сеткилимден чоргаарланып адап чоруур мен. А Раиса Кунзен-ооловна Лойгунуң дугайында онза  чылыы-биле чугаалаксаам кээр.

ӨӨРҮШКҮНҮҢ БАЖЫҢЫ

Эрзин кожууннуң Булуң-Бажы суурга 1956 чылдың декабрь 25-те 25 олуттуг ясли-сад ажыттынган.

АЖЫК ЧУГААЖЕ ЧАЛАЛГА

Бистиң өгбелеривис көшкүн амыдырал үезинде чурттап, ажы-төлүнге амыдыралчы, чоннуң кижизидикчи аргаларын, езу-чаңчылын болгаш аас чогаалын салгалдан салгалче дамчыдып келген. ХХ вектиң эгезинде (1921) Тывага эрги шаг эстип, чаа шаг бодарап эгелээн.

ТЫВА ДЫЛЫМ МӨҢГЕ АРТСЫН!

Төрээн дылым, сеңээ чүдүп, тейлеп чор мен.

КЕЛИР ҮЕ — БАШКЫЛАРНЫҢ ХОЛУНДА

Келир үе – башкыларның холунда

ШЫҢГЫЫ БЕЛЕТКЕЛ — ЭКИ ТYҢНЕЛ

Шагаа бүдүүзүнде Бүгү-россия олимпиада­зының регионалдыг чадазының тиилекчилерин байырлыг байдалга шаңнаан.

БЕРТ-ДАГ ШКОЛАЗЫНЫҢ ТЕРГИИННЕРИ

Эрткен чылын Тываның Чазааның «Чаңгыс суур — чаңгыс бүдүрүлге», «Өг-бүлеге чаңгыстан эвээш эвес дээди эртемниг уруг» база эр башкыларны школаларже хаара тудар дугайында губернатор төлевилелдери бистиң Берт-Даг ортумак школазында хүн­­нүң чугула айтырыы апарган.

ХҮНДҮТКЕЛДИ ЧААЛ

Радион Маадыр-оолович Сааяның школачы амыдыралы +вүр кожууннуң Хандагайты ортумак школазындан эгелээн. Эртем-билиг оранынче орукту баштайгы башкызы, Тыва Республиканың алдарлыг башкызы Таракпан Бүрзекеевна Достай изеп берген. Башкызының оолдары шуптузу — спортчулар. Бирги класстан эгелээш хостуг хүреш секциязынче барып эгелээн. Ол сонуургалын тренер башкызы — Россияның алдарлыг тренери Виктор Монгушович Достай үлегерлеп баштаан. Ынчангаш ажылдай бергеш-даа, спорт ажылын уламчылап чоруур.

ЧЕПСЭЭ — ТЕХНОЛОГИЯЛАР

Руслан Вячеславович  Саая 2010 чылдан бээр бодунуң доосканы Ак-Довурактың дугаары үш школазында математика болгаш информатика башкылап турар.  Башкы болуп ажылдап келген үезиниң дургузунда бодун бедик харыысалгалыг, шалыпкын  ажылдакчы кылдыр көргүскен, кичээл эрттирериниң янзы-бүрү аргаларын ажыглаары чаң­чыл болган.

«ЧАЛГЫН-ЧАКПАМ БОЛУП ЧОР СЕН, ТЫВА ДЫЛЫМ»

«Тыва чон - чоорганың,

Тыва дыл – кызыл тының,

Тыва чер – төрээн чуртуң.

Олар үш сагыызының болур эвес бе, оглум».

А.Даржай.

ШЫЛГАЛДАЛАР, ШЫЛГАЛДАЛАР…

2015 чылдан эгелеп чаңгыс аай күрүне шылгал­даларынга (моон ыңай – ЧКШ) чаартыл­галар, өскерилгелер дугайында айты­рыгларга хамаарыштыр та­йыл­­быр алыры-биле бистиң корреспондентивис ТР-ниң өөре­­дилге болгаш эртем са­йыды Каадыр-оол Алексеевич Бичелдей-биле ужурашкан.

Орус дылды эки билир болза...

Тывага чарлаттынган Орус дыл чылы адакталып, түңнелдер үндүрүп болур хире үе чедип келирге, +өредилге яамызы орус дыл болгаш литература башкыларының бир дугаар съездизин  организастап эрттирген. 

Страницы