1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

САЙГАРЛЫКЧЫЛАРГА ТААРЫМЧАЛЫГ БАЙДАЛДАРНЫ ТУРГУЗАРЫ-БИЛЕ

Тывада бизнес чорударынга байдалдар экижээн дээрзин республиканың сайгарлыкчылары дем­деглеп турар.
Бо чылдың эгезинде үш айның дургузунда биче болгаш ортумак сайгарлыкчы чоруктуң ээлериниң саны бисте 238 кижиге немешкен. Инвестиция стандарттарын чорударының программазынга дүүштүр бизнес чорударынга таарымчалыг байдалдарны тургузарының талазы-биле даалганы берген Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оолга ТР-ниң Экономика яамызы баштайгы отчедун киир­ген. Экономика яамызының дыңнатканын езугаар алырга, 2016 чылдың төнчүзүнде биче болгаш ортумак сайгарлыкчы чоруктуң ээлериниң чаңгыс аай даңзызынга бүрүткеттинген 6,7 муң бүдүрүлге санаттынып турган болза, 2017 чылдың апрельде оларның саны 7 муңче чоокшулай берген. 
Өске үеде болза бо санны чедиишкин деп санаары берге турган деп ТР-ниң экономика сайыды Елена Каратаева демдег­леп турар. Россияга эрткен чылын көстүп келген экономиктиг кризистиң салдары-биле сайгарлыкчылар саны 9 хуу кызырлы бергенин барымдаалаарга, немешкен 200 төлевилел дээрге улуг чедиишкин болур. Маңаа биче болгаш ортумак бизнести, ылаңгыя эгелеп чоруурларны деткээн чорук чоннуң ажыл-херекчи идепкейин көдүрген деп сайыт медеглээн.
Ол ышкаш биче сайгарлыкчы чоруктуң чаа бүрүткедип алган ээлеринге, үндүрүг онаалдазының бөдүүнчүткен системазын ажыглап турар хуу сайгарлыкчыларга үндүрүг чапсарын киирери дээн ышкаш хемчеглер бизнести эгелээринге идиг болганы көскү.  Оон аңгыда 2016 чылда Тываның Чазаа бизнесте артык административтиг шаптараазыннарны чайладыры, арга-сүме ачы-дузазын чедирери дээн ышкаш улуг ажылды чоруткан. Бодунуң херээн ажыдарынга-даа, хүн бүрү ажылга-даа таваржып турганы дыка хөй чорудулгалар 2017 чылда бөдүүнчээн болгаш хуусаазы эвээжээн дээрзин сайгарлыкчылар боттары демдеглеп турар. 
Ооң бир чижээ: Хуу сайгарлыкчы Виктор Кара-Сал эрткен чылдың төнчүзүнде чаа автозаправка станциязын ажыглап эгелээн, ону электри четкилеринге кожарынга чүгле 90 хонук эрткенин дыңнаткан. Аңаа баштай бүзүревээн, частырыг болган деп бодаан, чүге дээрге ийи-ле чыл бурунгаар бодунуң бүдүрүлге баазазын электри четкилеринге кожарда, бир чыл ажыг үени чарыгдаан кижи-дир.
Кызылдың хем ол чарыында микрорайонда садыг ээзи Венера Рыскина бо ажылга оон-даа эвээш үени үндүрген. «Садыгны электри четкилеринге технологтуг коштурулганың керээзин четки компаниязы-биле 2016 чылдың август 8-те чарган мен. 30 хонук эрткенде коштурулганың болгаш баланс ээзинден аңгылаанының дуга­йында актыны меңээ тыпсып бергеннер. Ону сүрүшкен шүүдел-даа чок, дүрген болду, кайгамчык» – деп, сайгарлыкчыларга хамаарыштыр өскерилгелерге сеткилиниң ханганын ол чугаалаан.
Елена Каратаеваның чугаалап турары-биле алырга, биче бизнестиң эрге-чагырга органнарындан болгаш энергия хандырылга организацияларындан алыр түңнелдерниң болгаш чөпшээрелдиң хуусаазын кызырарының талазы-биле планныг ажыл 2016 чылда Тываның Баштыңының эгелээни саналын езугаар идепкейжээн. Сайгарлыкчыларның ажылын калбартырынга болгаш чогумчалыг ажылдаарынга шаптыктап турар янзы-бүрү шаптараазыннарны чайладырының дугайында сонуургалдыг бүгү талалар-биле дугуржулганы республиканың Чазаа кылган. Ол ажыл-чорудулганы башкарар ниити штабты тургускан.
Ооң түңнелинде бир чыл безин четпээн үеде чүгле биче бизнестиң объектилерин электри четкилеринге кожарының хуусаа­зын кызырган эвес, а сайгарлыкчы бүрүзүнүң бодунуң ажылынга таваржып турары янзы-бүрү чөпшээрелдер чорудулгазынга чурумну тургус­кан. Чижээ, тудуг ажылынга чөпшээрел алырының ортумак үези 268 хонуктан 122 хүн, шимчевес өнчү-хөреңги объек­тизин өнчү эргелиг кылдыр бүрүткедиринге — 10 хонуктан 8 хонук, оларны кадастр учедунга тургузарынга — 51 хонуктан 30 хонук чедир кызырылган. 
Бизнес чорударынга таарымчалыг байдалдарны тургуза­ры­ның талазы-биле ажыл моон соңгаар-даа уламчылаар­ деп сайыт бүзүреткен. Ол сорул­ганы боттандырары-биле сай­гарлыкчыларның таваржып турар 11 чорудулганы бөдүүн­чүдериниң «орук картазын» бадылаан. Олар чүгле үстүнде адаттынганнарга хамааржыр эвес, бизнес биле эрге-чагырганың аразында харылзааларының барык бүгү талаларын хаара тудуп турар. Чижээ, сайгарлыкчыларга хамаарыштыр хайгаарал хыналдаларының эң ажык-чарлыг болуру, биче болгаш ортумак бизнестиң ээлериниң деткимчезиниң чуруму болгаш хемчеглери кирген. Инвесторларның эргелерин болгаш эрге-ажыктарын камгалаар регион хоойлуларын ажылдап кылыры болгаш хүлээп алыры, республиканың удуртулгазы-биле дорт харылзаазының оруун тургузары дээн ышкаш өске-даа ажылдар база көрдүнүп турар.
ТР-ниң албан езузунуң сайтызындан.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.