1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ТЕХНОЛОГТУГ ДЕПШИЛГЕ - ҮЕНИҢ НЕГЕЛДЕЗИ

ТР-ниң Дээди Хуралының (пар­ламентизиниң) информастыг политика, хамааты ниитилел институттары, федералдыг болгаш тус чер бот-башкарылга органнары-биле кады ажылдажылга чорудар комитединиң ажылчын хуралы апрель 4-те болуп эрткен. 
РФ-тиң Президентизи В. Путинниң Федералдыг Хуралга Айыткалында сорулгаларны боттандырары-биле, Тываның ырак-узак черлеринде турар суурлар-биле телекоммуникациялыг инфраструктураларны сайзырадырының айтырыгларын ук хуралга чугаалашкан. Аңаа Чазак Даргазының оралакчызы Максим Тунев, ТР-ниң харылзаа болгаш информатизация сайыды Рустам Грицюк, ТР-ниң спорт болгаш аныяктар херектериниң талазы-биле сайыды Адам Текеев болгаш өскелер-даа олурушкан. Хуралды ук комитеттиң даргазы Юрий Кара-оол башкарып эрттирген. 
Юрий Валерьевич хуралды ажыдып тура, республиканың дыка хөй суурлары ырак-узак чедери берге черлерде турарын чугаалааш, бо суурларны шынарлыг телефон болгаш телевидение харылзаазы-биле хандырары чүгле үениң негелдези, хүннүң чугула айтырыы болур эвес, а федералдыг болгаш республика деңнелдиг эрге-чагыргаларның күрүне политиказы болур дээрзин айыткан.   
ТР-ниң харылзаа болгаш информатизация сайыды Рустам Грицюкка бир дугаа­рында сөс берген. Ол сөөлгү 5 чыл­дарда республикада информация бол­гаш телекоммуникациялар технологиялары биле харылзаа дең-дески хөгжүлдени алганын демдеглээн. 2016 чыл-биле деңнээрге, 2017 чылда харылзаа ачы-дузазын чедирери 2 хуу өскен, харылзаа адырын сайзырадырынга акша салыышкыны 670 млн рубль четкен. Бо хүннерге чедир республикада бар 151 суурдан 121 суурда чонну соталыг харылзаа-биле хандырган. Ниитизи-биле 159 932 кижи чурттап турар 52 суурда харылзааның шупту хевирлери (соталыг харылзаа, интернет, харылзааның холушкак ачы-дуза чедирилгези) ажылдап турар. Ха­рыл­зааның 4G хевири-биле бо суурларны кошкан.
Ындыг-даа болза бо хүннерге чедир ниитизи-биле 9535 чурттакчылыг чедери ырак 30 суурда (республиканың чонунуң 3 хуузу) соталыг харылзаа чок артып турар.
Эрткен чылдың дургузунда респуб­ликада харылзааның баазалыг 89 стан­циязын ажыглалга киирген. Олче 445 млн рубльдиң акша салыышкынын киириштирген. Бир станцияның чижек өртээ ортумаа-биле 5 млн рубль болган. 
Республиканың девискээринге телекоммуникация ачы-дузазын сайзы­ра­дырының бир негелдези мобильдиг харылзаа операторларының инфраструктура четкизин калбартып, ооң иштинде харылзааның чер кыры-биле болгаш радио-релелиг чаа каналдарны тудары чугула. Соталыг харылзаа операторлары коммерция айтырыын шиитпирлеп тура, ажык-орулгазын бодап, бирги ээлчегде муңдан хөй чурттакчылыг суурларны кожуп турарын өөренип көрзе чогуур деп Рустам Грицюк чугаалаан.
2013-2014 чылдарда Сибирьде эң улуг телекоммуникация инфра­струк­туразының төлевилелин ажыглалга киир­ген. Ол дээрге Кызыл – Ак-Довурак – Абакан аразының 860 км узун хемчээлдиг волокно-оптиктиг харылзаа шугумунуң тудуу болур. Ол ышкаш рес­публика иштиниң Кызыл – Шагаан-Арыг – Чаа-Хөл – Чадаана – Кызыл-Мажалык – Ак-Довурак, Кызыл – Самагалдай – Эрзин, Кызыл – Сарыг-Сеп аразының волокно-оптиктиг харылзаа шугумун туткан. 
Интернеттиң дүрген ачы-дуза хевиринге 262 822 чурттакчылыг 71 суурну кошкан. Бо сан-түң республиканың чурт­такчыларының 83 хуузу болур. Харылзаа операторлары амгы үениң GPON деп чаа технологиязын ёзугаар дүрген хевирниң интернедин кожарының технологиязын сайзырадып кылып эгелээн. Бо чаа төлевилелди ажыглалга киирген түңнелинде секундада 2,5 Гбит дүрген скоростуг интернет харылзаазы тургус­тунар. Ол дээрге бөдүүн интернет харылзаазынга деңнээрге, 20 катап дүрген хемчээл-дир. 
Каа-Хем, Бии-Хем, Чаа-Хөл, Улуг-Хем, Чөөн-Хемчик, Тес-Хем, Таңды кожууннарны болгаш көдээ черлерде 13 суурну волокно-оптиктиг харылзаа шугумунда кошкан. Эрзин кожууннуң Качык биле Тожунуң Ырбан суурларны спутник каналдарын таварыштыр интернет-биле хандырган. 
Биче суурларны сайзырады­рының программазынга хамаарыштыр чугаалап тура, Тывада 66 биче суурнуң 52 хирезин амгы үениң харылзаазы-биле хандырганын Рустам Грицюк демдеглээн. Харылзаа чок 14 суурга спутник каналдарын таварыштыр интернет харылзаазын боттандырары-биле, «Стриж» аппараттарны саткаш тургузар. Ол ышкаш харылзаа объектилерин модернизастаар ажылды күрүне – хуу бүдүрүлге эштежилгезинге дүүштүр харылзаа операторлары-биле ажылды уламчылаар. 2018 чылда бо ажылдарга республика бюджединден 480 200 рубльди тускайлаанын ол чугаалаан.
Чоокку чылдарда республикага 27 эмчи албан черлерин волокно-оптиктиг харылзаа шугумунга кожар төлевилелди боттандырып эгелээр. Ону федералдыг бюджеттен 500 млн рубльге акшаландырар. Бо төлевилелди боттандырганының түңнелинде Мөңгүн-Тайга, Өвүр, Бай-Тайга, Сүт-Хөл болгаш Чеди-Хөл кожууннар аразынга волокно-оптиктиг харылзаа шугуму ажылдап эгелээр.
Республика бюджедин налог чыыл­далары-биле долдурар сорулгалыг Красноярскиниң «Ростелеком» ПАН-ның Тывада салбыры-биле чедиишкинниг ажылдаанын сайыт чугаалаан. Ол ышкаш республика иштинге харылзаа шугумунуң тудуг ажылдарын чүгле «Тыва харылзаа информ» АН чорудар болганын ол дыңнаткан.
Тыва Республиканың харылзаа болгаш информатика сайыды Рустам Грицюктуң илеткелиниң соонда ажылчын хуралдың киржикчилери чугаалашкан айтырыгга хамаарыштыр санал-оналдарын солушкан.
Дээди Хуралдың парлалга албаны.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.