1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ТУРУШТАР ТОДАРАТТЫНГАН

Тыва Республиканың делега­циязының Моолга албан езузу-биле май 14-17 хүннеринде чораанының түңнелдеринге хамаарыштыр парлалга конференциязын Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол эрттирген. 

Россия Федерациязының субъекти­лериниң аразындан Тыва Моолдуң эрге-чагыргазының албан езузу-биле чалаан баштайгы девискээр болган, ол дээрге Моолдуң президентизи Х.Баттулганың бүгү Россия болгаш Тыва-биле кады ажылдажылгаже улуг кичээнгейни салып турарының херечизи-дир деп, республиканың массалыг информация чепсектериниң төлээлери-биле ужуражылганың эгезинде Шолбан Кара-оол демдеглээн.

Тыва делегация Моолдуң чазааның элээн каш удуртукчулары-биле ужуражыышкыннарны эрттирген. Оларның аразында Моолдуң чазааның даргазының оралакчызы, Садыг-экономика болгаш эртем-техниктиг кады ажылдажылга талазы-биле российжи-моол кады ажылдажылга комиссиязының моол чазактың талазындан даргазы У. Энхтувшин, парламентилер аразының «Россия-Моол» бөлүктүң удуртукчузу Б. Энх-Амгалан, Моолдуң даштыкы херектер сайыды Д. Цогтбаатар, орук болгаш транспорт хөгжүлдезиниң сайыды Ж. Бат-Эрдене, энергетика сайыды Т. Гантулга, камгалал сайыды Н. Энхболд. Улуг төлевилелдерни боттандырарынга киржип турар «Monqolyn Alt Corporation» компанияның топ-менеджерлери-биле база тыва делегация ужурашкан. 

Моолче чорук-херектиң кол сорулгазы – Улуг-Хем уну Сибирь  девискээрлери биле Моолдуң аразында ажыл-агыйжы харылзааларны чаа кол деңнелче көдүреринге үндезин боор дөрт инфраструктурлуг төлевилелдерниң презентациязынга дүүштүр ужуражыышкыннарның киржикчилерин болгаш чугаалажыышкыннарның программаларын таарыштыр тургускан дээрзин Тываның Баштыңы дыңнаткан.

Тываны тавартыр транспорт харыл­заазының системаларын тургузарынга Моолдуң эрге-чагыргазы сонуургалдыг, бо талазы-биле базымнарны уткуштур кылып турар деп, Шолбан Кара-оол чугаалаан. Чижээлээрге, Тываны тавартыр демир-орукту Хубсугул аймакта Овоот хөмүр-даш уургайынга чедир Моол тудар деп турган болза, ам ону россия-моол кызыгаарда Арц-Суур эрттирилге пунктузунга чедир тударының дугайында сайгарып көрүп турар. Харын-даа мырыңай ол участоктуң төлевилел ажылдарын эгелей берген.

Российжи планнар-биле холбаштыр автомобиль оруктарының четкизин Моол сайзырадып турар. Чижээлээрге, Улан-Батордан Улангом угланыышкынныг автомобиль оруун Хандагайтыда эрттирилге пунктузунга чедир тудар ажылдар кидин түлүк. Тываның эрге-чагыргазының шудургу күжениишкининиң түңнелинде Р-257 «Енисей» федералдыг магистральдың угланыышкынын ол эрттирилге пунктузунга чедир өскерткен болгай. Делегей стандарттарынга дүгжүп турар орукту төндүр тударынга чедир кайы-даа таладан ниитизи-биле 400 километр орукту тудары арткан. 

Тыва биле Моол аразынга пассажир­лерниң агаар аргыштырылгазын органи­зас­таар дугайында Шолбан Кара-оолдуң эгелээшкинин херек кырында боттандырып болур деп моол тала санап турар. Кызыл хоорайда аэропортту бүрүнү-биле чаартыры доостурунуң кырында, а моол­дар Улангомда аэропортту бир чыл соңгаар тудуп доозупкан. Ооң техниктиг дерилгезиниң деңнели чурттар аразынга ужар самолеттарны хүлээп болур бедик шынарлыг. Ынчангаш Моолдуң чазаа Тываның Баштыңының эгелээшкинин деткип, Кызыл – Улангом аразынга авиамаршрутту ажыдарын Чазактар аразында комиссияга чугаалажып көөр айтырыгларның аразынче киирер деп турар. Аэропорттардан тускай сертификация болгаш өске-даа документилер негевес коммерциялыг авиарейстерни бо чылдың чайын организастап болур деп, Шолбан Кара-оол журналистерге чугаалаан. 

Ийи чурттуң аразында кызыгаар режимин, кызыгаар чанында девис­кээрлерниң аразында харылзаа­ларның чурумун Россияның-даа, Моолдуң-даа талазындан эде көөрүн үе негей берген деп, Тываның Баштыңы демдеглээн. 

Бистиң Моолга чораанывыс, аңаа болган ужуражыышкыннар, чугаалажыыш­кыннар ийи чурттуң аразында кады ажылдажылгага, кызыгаар чоогунда чурт­тап турар кижилерниң харылзааларынга, садыглаарынга болгаш аргыжарынга шаптыктыг чүүлдер хөй, олар улуг дипломатияның бедиинден белен көзүлбезин илереткен деп, Шолбан Кара-оол айыткан.

Кайы-даа таланың бизнесменнериниң кылыр улуг болгаш биче-даа чүүлдери хөй, оларның кады ажылдаар күзели бар. Чугаа чүгле Тываның дугайында эвес, а Сибирь девискээрлериниң дугайында база чоруп турган. Тываның Баштыңының бодалы-биле алырга, кайы-даа угланыыш­кыннарга бот-боттарын билчир чорук бар, туруштар тодараттынган, оларны боттандырып, кады ажылдаа­ры арткан. 

Моол-биле кады ажылдажылга дугайында Регионнар аразының «Сибирь чөпшээрежилгези» ассоциацияның июль айда  Тываның найысылалынга эртер хуралынга база катап чугаалажып көөр деп, парлалга конференциязының төнчүзүнде Шолбан Кара-оол дыңнаткан.

qov.tuva.ru

Рубрика: 

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.