1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ТЫВАНЫҢ КОЛ ЕЛКАЗЫНДА

Бо чылдың дургузунда хуу­да чедиишкиннерлиг, тергиин өөредилгелиг өөреникчилер, спортчулар, олимпиадалар, хөг­жүмнүг мөөрейлер киржикчилери, хөй ажы-төлдүг болгаш социал байдалы нарын өг-бүлелерниң уруглары Виктор Көк-оол аттыг Национал театрга Тыва­ның­ Баштыңының Елказынга  де­кабрь 25-те чыглып келген. Аңаа республиканың аңгы-аңгы булуңнарындан  7 хардан 14 харга чедир 650 школачылар киришкен.

Национал театрның ийиги каъдын­га уругларга аңгы-аңгы оюннар шөлчүгештерин организастаан. Каас-чараш  идик-хептиг, маскарад кос­­тюмнарлыг оолдар, кыстар оюннарга киржип, амданныг, чигирзиг «шаңналдарны» ойнап ап турганнар.

Тергииннерге шаңналдар тывысканының соонда, «Австралияда угаангыр күскежик» деп чаа шииниң баштайгы көргүзүүн уруг­ларга бараалгаткан. Уруг­лар шии­ни аажок сонуур­гап, адыш часкап, өткүт, хөглүг каткызы-биле хүлээп алган.

Шии төнген соонда, чыыл­ган бичии аалчыларны ба­йырлалдың кол маадыры — Шиви чанынче чалаан.

Тываның Баштыңының Елказын ажыдып, чыылган уруг­ларга байыр чедирери-биле сөстү ТР-ниң Чазааның Даргазының оралакчызы Органа Натсак ал­ган. «Национал театрга Тыва­ның Баштыңы Шолбан Кара-оолдуң Елказынга силерни чылдың-на уткуп хүндүлээри чаагай чаңчыл апарган.  Үрде  ма­наанывыс  Чаа чылдың ба­йырлалы чедип келди. Эргим, хүндүлүг уруг­лар, силерге хуул­гаазын Чаа чылда эки өөренириңерни, кадык болуруңарны күзеп тур мен» — дээш, республиканың эң-не тер­гиин өөредилгелиг, салым-чаяанныг, спорт, уран чүүлге чедиишкиннерлиг 10 өөреникчиге соталыг телефоннарны Чазак Даргазының өмү­­нээзинден Органа Натсак тывыскан.

Шылгарааннарның аразында Кызылдың 1 дугаар школазының тергиин өөредилгелиг 5-ки классчылары Ангырак Донгак, Чаян Тагаланов, Суургай Байкара, Сибирьниң робототехника фестивалының тиилекчизи Айбелек Хуурак, Польшага болган делегей чергелиг пианистер мөөрейиниң лауреады, республиканың Ростислав Кенденбиль аттыг уран чүүл школазының 6-гы классчызы Чайзат Чечек-оол,  «Россия 1» каналга Бүгү-российжи «Синяя птица» мөөрейниң тиилекчилериниң бирээзи, Кызылдың 5 дугаар гимназиязының 7-ги классчызы Ай-кыс Кыргыс, эштиринге Кызыл хоорайның чемпиону, Кызылдың 8 дугаар школазының 8-ки классчызы Илья Михайлов, аңгы-аңгы олимпиадаларның тиилекчизи, Кызылдың 11 дугаар школазының 4-кү классчызы Ангелина Манакова, Пермь хоорайга хостуг хүрешке элээди оолдар аразынга Россияның бирги чери дээш маргылдаазының хүлер медалының эдилекчизи, Кызылдың 14 ду­гаар школазының 8-ки классчызы Сайын-Белек Монгуш, Кемерово хоорайга ушунуң чуань-тунь стилинге элээди уруглар аразынга Сибирь федералдыг округтуң бирги чери дээш маргылдаазының мөңгүн медалының эдилекчизи, шыдыраачы, Кызылдың 15 дугаар лицейиниң 4-кү классчызы Дарина Оюн олар бар.

Ыры-шоор куттулуп турда, Чаа чылдың Шиви-даң­гыназын кыпсыры-биле Соок-Ирей биле Харжыгашты шупту демниг кыйгырган соонда, кончуг-даа каас, ак салдыг Соок-Ирей Харжыгажы-биле моорлап келген. Олар уругларның «Бирээ, ийи, үш, шививис, хып кел!» — дээн демниг кыйгызы-биле арганың «даңгыназы» чүзүн-баазын сайгылгааннар-биле хып, чайынналы берген. Кижи бүрүзү бодунуң билир ыры-шүлүүн Соок-Ирейге болгаш өске-даа маадырларга чугаалап, амданныг белектерни алган.

Елкаже баарда, маскарад костюм кедери, ылаңгыя онзаланып турар кылдыр чогаадып кылыры — чаагай чаңчыл. Бо елкада база уруг бүрүзү чүзүн-баазын өңнерлиг, каас-чараш, солун, тус­кай даарап каан маскарад идик-хептиг болган. Оларның аразында кино болгаш мульт­фильмнерниң маадырлары шупту бар: «Ээремчик кижи», «Мушкетер», «Принцесса», «Чалгынныг бурган элчини», «Самурай», «Нин­дзя», «Джек-воробей» база бо чылдың ээзи сарбашкын дээш, чүнү чок дээр. Президентиниң Кызыл хоорайда кадет училищезиниң өөреникчилери өскелерден кеткен формазы-биле ылгалып турду. Школа назы четпээн бичии чаштарны дилгижигеш, дииспейжигеш, койгунчугаш, күс­­­­­кежигеш, харжыгаш кылдыр кедирип каарга, аажок чаптанчыг, кижи чайгаар-ла хүлүмзүрүй бээр.

Соок-Ирей биле Харжыгаш база тоол маадырлары уруг­лар-биле кады каас-чараш «хептиг» Шивини долгандыр ырлажып,  аажок солун, уттундурбас  үени эрттиргеннер.

Шончалай  ХОВАЛЫГ.

«Шын» №144 2015 чылдың декабрь 26

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.