1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

"Төгерик столда" - бок

Кадыг коммунал боктарны чыырының болгаш болбаазырадырының чаа схемазын Россияга 2018 чылдың ноябрь 1-ден эгелеп киирген. Бокту чыырындан эгелээш, ону шыгжаар болгаш болбаазырадыр черге чедир схеманы регионнарга ажылдап кылган турар ужурлуг. Ол дээрге бок чыыр черге каш контейнер турары, ында бокту үндүр сөөртүрү, болбаазырадыры дээш өске-даа ажылдар-дыр.

Бистиң республиканың девискээринде, эң ылаңгыя Кызыл хоорайда, ол ажылдарның кандыг чоруп турарының талазы-биле “төгерик столду” “Улусчу фронт “Россия дээш” деп Бүгү-российжи хөй-ниити шимчээшкинниң регион салбыры организастап эрттирген. Аңаа ТР-ниң Бойдус курлавырларының болгаш экология яамызының, ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызының, Кызыл хоорайның мэриязының ажылдакчылары киришкен. 

“Төгерик столдуң” темазында айтырыглар Тываның чурттакчыларын шагдан бээр дыка дүвүредип келген болгай. Чүге дээрге хоорай, суурларның иштинде болгаш чоок-кавызында төп каан боктарның көвүдээни агаар-бойдусту чүдедип турар. Ажылдың канчаар чоруп турарын “төгерик столдуң” киржикчилеринден улам тодаргайы-биле дыңнап, билип алыр дээш, чеде бердивис. Ажыы-биле чугаалаар болза, чаа медээлерни дыңнавадывыс. Республиканың массалыг информация чепсектеринден чонга билдингир чүүлдер болду.

Республиканың девискээринде кадыг коммунал боктарны чыырының, үндүр сөөртүрүнүң  болгаш болбаазырадырының схемазы тодаргай, Кызыл хоорайның богун амгы полигонга, кожууннарда чоннуң хөй бок төп турар черлеринге чыып сөөртүп, болбаазырадып болур, ол черлерниң ук ажылдарны чорударынга чөпшээрел бээрин дүргедедир херек деп, “ТР-ниң Чуртталга-коммунал ажыл-агый эргелели” күрүнениң казна албан чериниң удуртукчузу Николай Алдачи чугаалаарга, нарын ажыл-херек шуудай бээр ышкаш болду.

Нарын чүүлдер херек кырында хөй дээрзи чонга билдингир. Эң ылаңгыя найысылал Кызылдың чурттакчыларының карактарынга олар көскү.

Тыва Республиканың девискээринде кадыг коммунал боктар-биле ажылдаар регион операторун шилип алырының конкурузун ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызы 2018 чылда чарлааш, документилерни апрель 5-тен хүлээп эгелээн. Конкурс­ту Красноярск хоорайдан “СТ-ТБО” КХН ойнап алган. Регион операторунуң эрге-байдалын “СТ-ТБО” КХН-ге ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызының 2018 чылдың июнь 1-де № 102 дужаалы-биле тывысканын ук яамы ажыл-агый удуртукчуларынга чарлаан. Регион оператору “СТ-ТБО”­ КХН-ге чурттакчы чоннуң төлээр акшазының хемчээлин безин ТР-ниң тарифтер албаны доктаадып каан.

Регион оператору бодунга алган хүлээлгезин күүседип шыдавайн турар дээрзин Чаа чыл байырлалының соонда 2019 чылдың январь айның баштайгы хүннеринде Кызылдың хөй квартиралыг бажыңнарының чанынга овааланы берген бок  көргүскен. Ооң-биле холбаштыр ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызы “СТ-ТБО” КХН-биле керээни бодунуң талазындан күш чок болдуруп, бокту үндүр сөөртүр болгаш болбаазырадыр эрге-байдалын соксаткан. А “СТ-ТБО” КХН, ооң ажылынга шаптараазыннарны ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызы өжегерээн тургузуп, Тывадан үндүр кызып турар деп, яамыны буруудаткан. Ындыг чылдагааннар-биле олар аразында Арбитраж судунда удур-дедир сайгаржып турар. Дараазында суд сайгарылгазы бо чылдың май 30-де болур.

Эксперттерниң чамдыызы Россияга “бок реформазында” соора эгелээн чүүлдер эвээш эвес деп санап турар. Оларның бодалы-биле алырга, бок база өртектиг болур ужурлуг. Шил, чук, резина дээш өске-даа материалдардан кылган, катап ажыглап азы болбаазырадып болур чүүлдерни чондан чиик өртек-биле хүлээп ап болур. Совет Эвилелиниң үезинде шил саваларны тускай пунктуларга чон дужаагаш, өртээн ап турган. Чижээлээрге, араганың азы газтыг суксуннуң 1 шил савазын дужаагаш, ол шагныы-биле шору өртек 11 көпеекти кижилер ап турган, а 1 хлеб өртээ ынчан 16 көпеек.

ССРЭ үезинде ажыглалдан үнген демир-дести чыып, ону эзилдирер заводтарга сөөртүп чедирип шыдаваанындан күрүнениң девискээринге дадарык демир-дес базым санынга чыткан деп болур. Чаа Россияга эрги демир аймаан  сайгарлыкчылар садып ап турар апаарга, чон хамык демирни чыггаш, хүлээп алыр пунктуларга акша чедирип ап турар. Амгы үеде чаңгыс карыш сывырындак демир черге чытпас-тыр.

Шил, чук, саазын, резинден кылган чүүлдер богунуң 80 хуузун болбаазырадып болур деп Швеция, Япония дээн ышкаш сайзыраңгай чурттарның арга-дуржулгазы бадыткаан. Ол углуг баштайгы базымны Россия бо чылын кылган деп болур. Хереглекчилерге  саткан барааннарның шил, чук саваларын болгаш хаптарын чурттакчы чондан хүлээп алырын садыг четкилеринге дагзырының дугайында айтыышкынны РФ-тиң Чазааның Даргазы Дмитрий Медведев бо чылдың апрель 11-де берген деп медээлер массалыг информация чепсектеринде көстүп келген.

“Эрги саваларны болгаш хаптарны дужаары төлевир чок боор болза, оларны кым ынаар апаар боор” — деп, шил савалар бүдүрүкчүлериниң ассоциациязының президиумунуң даргазы Владимир Долгов чугаалаан.

Бойдуска багай салдарлыг ажыл-чорудулганы боттандырып турар юридиктиг кижилерден болгаш сайгарлыкчылардан бюджетче тыртып ап турар үндүрүглерниң акшазын бокту садып, чыыр, тускайлаар болгаш болбаазырадыр чорукка күрүне деткимчени көргүзүп болур деп эксперттер санап турар.

Кадыг коммунал боктарны чыырының болгаш болбаазырадырының чаа схемазын Россияга 2018 чылдың ноябрь 1-ден эгелеп киирген. Бокту чыырындан эгелээш, ону шыгжаар болгаш болбаазырадыр черге чедир схеманы регионнарга ажылдап кылган турар ужурлуг. Ол дээрге бок чыыр черге каш контейнер турары, ында бокту үндүр сөөртүрү, болбаазырадыры дээш өске-даа ажылдар-дыр.

Бистиң республиканың девискээринде, эң ылаңгыя Кызыл хоорайда, ол ажылдарның кандыг чоруп турарының талазы-биле “төгерик столду” “Улусчу фронт “Россия дээш” деп Бүгү-российжи хөй-ниити шимчээшкинниң регион салбыры организастап эрттирген. Аңаа ТР-ниң Бойдус курлавырларының болгаш экология яамызының, ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызының, Кызыл хоорайның мэриязының ажылдакчылары киришкен. 

“Төгерик столдуң” темазында айтырыглар Тываның чурттакчыларын шагдан бээр дыка дүвүредип келген болгай. Чүге дээрге хоорай, суурларның иштинде болгаш чоок-кавызында төп каан боктарның көвүдээни агаар-бойдусту чүдедип турар. Ажылдың канчаар чоруп турарын “төгерик столдуң” киржикчилеринден улам тодаргайы-биле дыңнап, билип алыр дээш, чеде бердивис. Ажыы-биле чугаалаар болза, чаа медээлерни дыңнавадывыс. Республиканың массалыг информация чепсектеринден чонга билдингир чүүлдер болду.

Республиканың девискээринде кадыг коммунал боктарны чыырының, үндүр сөөртүрүнүң  болгаш болбаазырадырының схемазы тодаргай, Кызыл хоорайның богун амгы полигонга, кожууннарда чоннуң хөй бок төп турар черлеринге чыып сөөртүп, болбаазырадып болур, ол черлерниң ук ажылдарны чорударынга чөпшээрел бээрин дүргедедир херек деп, “ТР-ниң Чуртталга-коммунал ажыл-агый эргелели” күрүнениң казна албан чериниң удуртукчузу Николай Алдачи чугаалаарга, нарын ажыл-херек шуудай бээр ышкаш болду.

Нарын чүүлдер херек кырында хөй дээрзи чонга билдингир. Эң ылаңгыя найысылал Кызылдың чурттакчыларының карактарынга олар көскү.

Тыва Республиканың девискээринде кадыг коммунал боктар-биле ажылдаар регион операторун шилип алырының конкурузун ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызы 2018 чылда чарлааш, документилерни апрель 5-тен хүлээп эгелээн. Конкурс­ту Красноярск хоорайдан “СТ-ТБО” КХН ойнап алган. Регион операторунуң эрге-байдалын “СТ-ТБО” КХН-ге ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызының 2018 чылдың июнь 1-де № 102 дужаалы-биле тывысканын ук яамы ажыл-агый удуртукчуларынга чарлаан. Регион оператору “СТ-ТБО”­ КХН-ге чурттакчы чоннуң төлээр акшазының хемчээлин безин ТР-ниң тарифтер албаны доктаадып каан.

Регион оператору бодунга алган хүлээлгезин күүседип шыдавайн турар дээрзин Чаа чыл байырлалының соонда 2019 чылдың январь айның баштайгы хүннеринде Кызылдың хөй квартиралыг бажыңнарының чанынга овааланы берген бок  көргүскен. Ооң-биле холбаштыр ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызы “СТ-ТБО” КХН-биле керээни бодунуң талазындан күш чок болдуруп, бокту үндүр сөөртүр болгаш болбаазырадыр эрге-байдалын соксаткан. А “СТ-ТБО” КХН, ооң ажылынга шаптараазыннарны ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызы өжегерээн тургузуп, Тывадан үндүр кызып турар деп, яамыны буруудаткан. Ындыг чылдагааннар-биле олар аразында Арбитраж судунда удур-дедир сайгаржып турар. Дараазында суд сайгарылгазы бо чылдың май 30-де болур.

Эксперттерниң чамдыызы Россияга “бок реформазында” соора эгелээн чүүлдер эвээш эвес деп санап турар. Оларның бодалы-биле алырга, бок база өртектиг болур ужурлуг. Шил, чук, резина дээш өске-даа материалдардан кылган, катап ажыглап азы болбаазырадып болур чүүлдерни чондан чиик өртек-биле хүлээп ап болур. Совет Эвилелиниң үезинде шил саваларны тускай пунктуларга чон дужаагаш, өртээн ап турган. Чижээлээрге, араганың азы газтыг суксуннуң 1 шил савазын дужаагаш, ол шагныы-биле шору өртек 11 көпеекти кижилер ап турган, а 1 хлеб өртээ ынчан 16 көпеек.

ССРЭ үезинде ажыглалдан үнген демир-дести чыып, ону эзилдирер заводтарга сөөртүп чедирип шыдаваанындан күрүнениң девискээринге дадарык демир-дес базым санынга чыткан деп болур. Чаа Россияга эрги демир аймаан  сайгарлыкчылар садып ап турар апаарга, чон хамык демирни чыггаш, хүлээп алыр пунктуларга акша чедирип ап турар. Амгы үеде чаңгыс карыш сывырындак демир черге чытпас-тыр.

Шил, чук, саазын, резинден кылган чүүлдер богунуң 80 хуузун болбаазырадып болур деп Швеция, Япония дээн ышкаш сайзыраңгай чурттарның арга-дуржулгазы бадыткаан. Ол углуг баштайгы базымны Россия бо чылын кылган деп болур. Хереглекчилерге  саткан барааннарның шил, чук саваларын болгаш хаптарын чурттакчы чондан хүлээп алырын садыг четкилеринге дагзырының дугайында айтыышкынны РФ-тиң Чазааның Даргазы Дмитрий Медведев бо чылдың апрель 11-де берген деп медээлер массалыг информация чепсектеринде көстүп келген.

“Эрги саваларны болгаш хаптарны дужаары төлевир чок боор болза, оларны кым ынаар апаар боор” — деп, шил савалар бүдүрүкчүлериниң ассоциациязының президиумунуң даргазы Владимир Долгов чугаалаан.

Бойдуска багай салдарлыг ажыл-чорудулганы боттандырып турар юридиктиг кижилерден болгаш сайгарлыкчылардан бюджетче тыртып ап турар үндүрүглерниң акшазын бокту садып, чыыр, тускайлаар болгаш болбаазырадыр чорукка күрүне деткимчени көргүзүп болур деп эксперттер санап турар.

Кадыг коммунал боктарны чыырының болгаш болбаазырадырының чаа схемазын Россияга 2018 чылдың ноябрь 1-ден эгелеп киирген. Бокту чыырындан эгелээш, ону шыгжаар болгаш болбаазырадыр черге чедир схеманы регионнарга ажылдап кылган турар ужурлуг. Ол дээрге бок чыыр черге каш контейнер турары, ында бокту үндүр сөөртүрү, болбаазырадыры дээш өске-даа ажылдар-дыр.

Бистиң республиканың девискээринде, эң ылаңгыя Кызыл хоорайда, ол ажылдарның кандыг чоруп турарының талазы-биле “төгерик столду” “Улусчу фронт “Россия дээш” деп Бүгү-российжи хөй-ниити шимчээшкинниң регион салбыры организастап эрттирген. Аңаа ТР-ниң Бойдус курлавырларының болгаш экология яамызының, ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызының, Кызыл хоорайның мэриязының ажылдакчылары киришкен. 

“Төгерик столдуң” темазында айтырыглар Тываның чурттакчыларын шагдан бээр дыка дүвүредип келген болгай. Чүге дээрге хоорай, суурларның иштинде болгаш чоок-кавызында төп каан боктарның көвүдээни агаар-бойдусту чүдедип турар. Ажылдың канчаар чоруп турарын “төгерик столдуң” киржикчилеринден улам тодаргайы-биле дыңнап, билип алыр дээш, чеде бердивис. Ажыы-биле чугаалаар болза, чаа медээлерни дыңнавадывыс. Республиканың массалыг информация чепсектеринден чонга билдингир чүүлдер болду.

Республиканың девискээринде кадыг коммунал боктарны чыырының, үндүр сөөртүрүнүң  болгаш болбаазырадырының схемазы тодаргай, Кызыл хоорайның богун амгы полигонга, кожууннарда чоннуң хөй бок төп турар черлеринге чыып сөөртүп, болбаазырадып болур, ол черлерниң ук ажылдарны чорударынга чөпшээрел бээрин дүргедедир херек деп, “ТР-ниң Чуртталга-коммунал ажыл-агый эргелели” күрүнениң казна албан чериниң удуртукчузу Николай Алдачи чугаалаарга, нарын ажыл-херек шуудай бээр ышкаш болду.

Нарын чүүлдер херек кырында хөй дээрзи чонга билдингир. Эң ылаңгыя найысылал Кызылдың чурттакчыларының карактарынга олар көскү.

Тыва Республиканың девискээринде кадыг коммунал боктар-биле ажылдаар регион операторун шилип алырының конкурузун ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызы 2018 чылда чарлааш, документилерни апрель 5-тен хүлээп эгелээн. Конкурс­ту Красноярск хоорайдан “СТ-ТБО” КХН ойнап алган. Регион операторунуң эрге-байдалын “СТ-ТБО” КХН-ге ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызының 2018 чылдың июнь 1-де № 102 дужаалы-биле тывысканын ук яамы ажыл-агый удуртукчуларынга чарлаан. Регион оператору “СТ-ТБО”­ КХН-ге чурттакчы чоннуң төлээр акшазының хемчээлин безин ТР-ниң тарифтер албаны доктаадып каан.

Регион оператору бодунга алган хүлээлгезин күүседип шыдавайн турар дээрзин Чаа чыл байырлалының соонда 2019 чылдың январь айның баштайгы хүннеринде Кызылдың хөй квартиралыг бажыңнарының чанынга овааланы берген бок  көргүскен. Ооң-биле холбаштыр ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызы “СТ-ТБО” КХН-биле керээни бодунуң талазындан күш чок болдуруп, бокту үндүр сөөртүр болгаш болбаазырадыр эрге-байдалын соксаткан. А “СТ-ТБО” КХН, ооң ажылынга шаптараазыннарны ТР-ниң Тудуг болгаш чуртталга-коммунал ажыл-агый яамызы өжегерээн тургузуп, Тывадан үндүр кызып турар деп, яамыны буруудаткан. Ындыг чылдагааннар-биле олар аразында Арбитраж судунда удур-дедир сайгаржып турар. Дараазында суд сайгарылгазы бо чылдың май 30-де болур.

Эксперттерниң чамдыызы Россияга “бок реформазында” соора эгелээн чүүлдер эвээш эвес деп санап турар. Оларның бодалы-биле алырга, бок база өртектиг болур ужурлуг. Шил, чук, резина дээш өске-даа материалдардан кылган, катап ажыглап азы болбаазырадып болур чүүлдерни чондан чиик өртек-биле хүлээп ап болур. Совет Эвилелиниң үезинде шил саваларны тускай пунктуларга чон дужаагаш, өртээн ап турган. Чижээлээрге, араганың азы газтыг суксуннуң 1 шил савазын дужаагаш, ол шагныы-биле шору өртек 11 көпеекти кижилер ап турган, а 1 хлеб өртээ ынчан 16 көпеек.

ССРЭ үезинде ажыглалдан үнген демир-дести чыып, ону эзилдирер заводтарга сөөртүп чедирип шыдаваанындан күрүнениң девискээринге дадарык демир-дес базым санынга чыткан деп болур. Чаа Россияга эрги демир аймаан  сайгарлыкчылар садып ап турар апаарга, чон хамык демирни чыггаш, хүлээп алыр пунктуларга акша чедирип ап турар. Амгы үеде чаңгыс карыш сывырындак демир черге чытпас-тыр.

Шил, чук, саазын, резинден кылган чүүлдер богунуң 80 хуузун болбаазырадып болур деп Швеция, Япония дээн ышкаш сайзыраңгай чурттарның арга-дуржулгазы бадыткаан. Ол углуг баштайгы базымны Россия бо чылын кылган деп болур. Хереглекчилерге  саткан барааннарның шил, чук саваларын болгаш хаптарын чурттакчы чондан хүлээп алырын садыг четкилеринге дагзырының дугайында айтыышкынны РФ-тиң Чазааның Даргазы Дмитрий Медведев бо чылдың апрель 11-де берген деп медээлер массалыг информация чепсектеринде көстүп келген.

“Эрги саваларны болгаш хаптарны дужаары төлевир чок боор болза, оларны кым ынаар апаар боор” — деп, шил савалар бүдүрүкчүлериниң ассоциациязының президиумунуң даргазы Владимир Долгов чугаалаан.

Бойдуска багай салдарлыг ажыл-чорудулганы боттандырып турар юридиктиг кижилерден болгаш сайгарлыкчылардан бюджетче тыртып ап турар үндүрүглерниң акшазын бокту садып, чыыр, тускайлаар болгаш болбаазырадыр чорукка күрүне деткимчени көргүзүп болур деп эксперттер санап турар.

Шаңгыр-оол Суван

 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.