1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

УГУЛЗАЛЫГ, ТЫВА ХЭЭЛИГ

Айдыңның ада-иези Мөңгүн-Тайганың Мугур-Аксынга малчыннап чорааннар. Ол бичиизинден-не хой кадарып чораан үезинде үргүлчү-ле чазаныр бичии бижектиг, ыяштыг чоруур. Ыяштан кандыг-бир чараш чүүлдер чазап кылырынга ынак болгаш, оларын черле холдан салбас. Дуңмаларынга угулзалыг, тыва хээлиг ойнаарактарны-даа чазап бээр. Школачы апаргаш, ус-шеверлер мөөрейлеринге доктаа­мал киржип, шаңналдыг черлерни алыр турган. 
Кажан 6 класска тургаш, кухняга турар эът доораар, далган өйерлиг чыынды херекселдерни чазааш, эккээрге, авазы дыка өөрээн. Ооң кылган ажылдарын башкылары чеже-даа чарашсынып, эки үнелел берип турза, авазынга көргүскеш, мактатканы ооң тура-соруун улам күштелдирген. Оглунуң бир дугаар белээн Римма Хүреңовнаның кухнязында ам-даа азып каан турар. 
Ол ыяштан кылыглар чазаарынга сонуургалдыг болгаш, школа дооскан соон­да Кызылдың дугаары 4 училищезиниң чазаныр мергежилдиг доозуп алган. Кажан шеригден келген соонда, дооскан мергежилиниң аайы-биле «Суй-Белек» садыынга каш чыл ишти чазаныкчылаан. Улуска ажылдап чораан үезинде боду хуу­да чазаныр цех ажыдып алырын бодап турган. 2015 чылда чоок эжиниң сүмези-биле «Чаңгыс суур – чаңгыс бүдүрүлге» төлевилелин боттандырып, хуу сайгарлыкчы болуп ажылдап эгелээни ол.
Бодунуң сонуургаары ынак ажылын кылып тургаш, акша ажылдап алыры дээрге эң-не улуг чедиишкин. Ону кижи бүрүзү чедип ап шыдавас. Чүгле чуртталгадан бир-ле эки чүүлдү манап чоруур, бодунга салган сорулгазын албан чедип алыр, быжыг туруштуг, эң-не шыдамык улус чедип алыр. Ындыгларның бирээзинге Айдың Элбек-оолович Хертекти хамаарыштырып болур.
Амгы үеде ол бичежек чазаныр цегинде эжиктер, стол, сандай, оруннар, шкафтар, фото-чурук хоолгалары, шкатулкалар, орус, тыва аптаралар, бажың иштиниң ийиги каъдынче үнер чадазы дээш оон-даа өске эт-сеп аймаан, дериг-херекселдерни ыяштан чазап, кылып турар. Хуу сайгарлыкчы болуп ажылдап эгелээриниң мурнунда ыяш дилдирер 2 станок, тускай өрүм, хывыт-биле хоюглаар станок дээш чазанырынга ажыглаар янзы-бүрү херекселдерни бодунуң акшазы-биле садып алган. 
Айдың Хертек Тывада сураглыг өг чазакчызы, ус-шевер Артем Салчактың дагдыныкчызы болуп, тыва өглер база чазап кылып турар. Ооң-биле кады 2 чыл бурунгаар Кызыл хоорайның «Өдүген» аалчылар бажыңының ээзиниң, эрткен чылын Каа-Хем кожууннуң чагыргазының чагаан өглерин кылып доосканнар. Ол кылырда өгнүң чүгле бодун эвес, иштинде аптара, ширээ, орун, үлгүүрге чижектиг эт-севин база четчелээн.  

Уланчызын 2017 чылдың апрель 11-де үнген №39 "Шын" солундан номчуңар.

Сайсуу ДАРГЫН-ООЛ.
Владимир ЧАДАМБАНЫҢ тырттырган чуруу.
 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.