1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ХАРЫЛЗАА ТУТКАНЫНЫҢ 95 ЧЫЛ ОЮНГА

Россия биле Моолдуң аразынга дипломаттыг харылзааларны тургус­канының 95 чыл оюнга тураскааткан архив ма­териалдарының делгелгези ноябрь 18-те, 12.00 шакта Национал музейге ажыттынган. 
Россия — Моол харылзаа­ларда найыралчы болгаш бот-боттарынга ажыктыг кады ажылдажылга уламчылап турар. Ооң бадыткалы — Национал музейниң түр делгелге залында архив документилери болгаш фото-чуруктар, эрги парлалга үндүрүлгелери, карталар, туктар болгаш вымпелдер делгеттинген. Тыва биле Моолдуң ийи талалыг харылзааларының төөгүзүн-даа, амгы үедеги хөгжүлдезин-даа делгелге көргүзүп турар. 
Тыва — моол кызыгаарның узун дурту 1313 километр, нии­ти шөлү 335,6 муң дөрбелчин км. ол черде тыва таланың 34,2 муң кижизи, Моолдуң — 384,1 муң кижизи чурттап турар. Тыва Моолдуң Баян-Өлгий, Убса, Зав­хан болгаш Хубсугул аймактары-биле кызыгаарлашкан. 
Тываның болгаш Моолдуң амгы үеде ийи талалыг харылзаалары 2001 чылдың ноябрьда Кызыл хоорайга Чиңгине консул черин ажытканынга үндезилеттинген. Ону ажыдарының дугайында Моолдуң Чазаа 1999 чылдың октябрь 29-та №173 доктаалы-биле хүлээп алган, РФ-тиң Чазаа 2001 чылдың март 19-та Айтыыш­кын үндүрген. Консул округунда Тыва Республика, Алтай Рес­публика, Хакас Республика болгаш Алтай край кирген. 
Ийи талалыг харылзаа­лар­ның бүгү үе-чадалары дел­гелгениң экспонаттарында кирген. Аңаа келгеннер ТАР-ның баштайгы даштыкы херектер сайыды Лопсан-Осур Маадының, Тыва Арат Республиканың Моол Арат Республикада элчиннериниң, МАР-ның ТАР-да элчиннериниң фото-чуруктарын, ол ышкаш амгы үениң чуруктарын көөрлер. 
«Россия — Моол дипломат­тыг харылзааларның 95 чылы» делгелгени Тыва Республиканың национал музейи Моолдуң Кызыл хоорайда Чиңгине консул чери-биле, а ол ышкаш Ми­нусин­скиде регионнуң Н.М. Мартьянов аттыг чурт-шинчилел музейи-биле кады белеткээн.­ Ол музей 1889 чылдагы экспедицияның үезинде Н.М. Ядринцевтиң тырттырганы Кошо-Цайдам шынаазының тураскаалдарының чуруктарын делгээн. Ында Кюль-Тегинниң болгаш Бильге-Каганның чевег­лери бар. 
Оон-даа өске солун ма­териал­­дар-биле делгелгеге келгеннер таныжар.

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.