1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ХӨМҮР-ДАШ ӨРТЭЭН ДОКТААДЫР ДЭЭШ

Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол En+ Group бүдүрүлгениң чиңгине директору Владимир Кирюхинниң адынга 2020 чылда хөмүр-даш өртээн өс­түрбес дугайында дилег киир­ген. Республиканың удуртук­чузу Тываның чурттакчы чон­у­нуң садып алыкчы арга-ши­нээ куду дээрзин айтып, хө­мүр-даш тывыжының адырынга күрүне политиказын күш­телдирериниң база хөй-ниитиде турумчаан социал бай­далды быжыглаарының эр­гежок чугулазын демдег­лээн.
“Тываның даг-руда компания­зы” КХН ( ООО “ТГРК”) хөмүр-даш­тың өртээн эвес, а ооң садар хемчээлдерин улгаттырып, күштүг, иштики рынокка чижилге тургузар хандырыкчы деп туружун быжыглаар болза, ойнап алыр деп бүзүрелди Шолбан Кара-оол илереткен.
Бөгүн регионнуң бир чылда хөмүр-даш хереглели 400 муң тонна бооп турар, ооң иштинде 220 муң тонна – чылыг берип турар одалга-энергети­ка комплекизиниң болгаш чурт­тал­га-коммунал ажыл-агый объек­ти­лериниң, 100 муң тонна – ян­зы-бүрү деңнелдиң бюджет организацияларының, чурттакчы чоннуң хереглели – 140 муң тонна.
2014 чылга чедир респуб­лика иштинде хөмүр-даш херег­лекчилериниң кара чаңгыс хандырыкчызы “Тываның даг-руда компаниязы” КХН деп бү­дүрүлге турган. 2014 чылдан эгелеп хереглекчилерниң чамдык кезии “Тываның энергетиктиг үлетпүр корпорациязы” КХН деп чаа бүдүрүлгениң бир чылда 100 муң тонна чедир саттынып турар хөмүр-дажынче шилчий берген. Оон аңгыда, республика девис­кээринде Хакас Республиканың хөмүр-даш уургайларының марка болгаш сорт аайы-биле бир тоннада өртээ 1200-тен 2500 рубльге чедир көрдүнген хөмүр-дашты садып турар.
Ол кадында, “ТГРК” КХН-ниң хөмүр-дажының өртээ бөгүн бир тоннада 2754 рубль бооп турар. Уургайдан Кызылга чедип сөөртүрге ооң өртээ 3200 рубль ажа бээр, а ырак болгаш чедери берге кожуннарда бир тонна хөмүр-даштың өртээ 5500 рубль чедип турар.
Ол аразында, “ТГРК” КХН-ниң садып-саарып турар продук­циязының хемчээлдери сөөлгү 5 чыл дургузунда көскүзү-биле кудулаан бооп турар.
2014 чылда – 427 муң тонна,
2018 чылда – 399 муң тонна,
2019 чылдың баш буруңгаар медээзи - 310 тонна.
ТР-ниң Чазаа республиканың чурттакчы чонунуң амыдыралы­ның деңнелин бедидеринче уг­ланган социал ужур-уткалыг төлевилелдерни боттандырар талазы-биле улуг ажылды чорудуп турар.
Регионнуң тодуг-догаа амы­­­дыралының үндезини бо­лур экономиктиг өзүлдени дүргедедири-биле, РФ-тиң Чазаа Тыва Республиканың 2025 чылга чедир социал-экономиктиг хөгжүлдезиниң Тускайлаң күрүне программазын хүлээп алган.
“Хөмүр-даш тывыжының үлет­пүрүнге күрүне политиказын күштелдирип, хөй-ниитиниң турум социал байдалын быжыктырары-биле, Тыва Республиканың Чазаа Силерни регионнуң хөг­жүлдезинге хамаарыштыр чорудуп турар хемчеглериниң кыдыын­га артып кагбайн, 2020 чылда хөмүр-даш өртээн өстүрер дугайында шиитпирни күш чок болдурарын дилеп тур. “Тываның даг-руда компаниязы” КХН кадыг оттулар чүүлдүң иштики саарылга рыногунда күштүг болгаш чижилге тургузар хандырыкчызы бооп, сайгарылга хемчээлин өстүрер дээрзинге бүзүрээр мен”- деп, Тываның Баштыңының кыйгырыында бижээн.
Шолбан Кара-оолдуң демдег­лээни-биле, “Тываның даг-руда компаниязынга” республиканың чер иштинде казымал байлактарын ажыглаар эргени чөпшээреп берген болгаш социал улуг ужур-уткалыг бүдүрүлгениң ажыл-чорудулгазын билдилиг удуртуп, бүдүрүлге айтырыгларын шиит­пирлеп, салдынган сорулгалар­ны чедип ап турар. Ындыг турбуже, Тыва Республиканың Чазаа болгаш “Тываның даг-руда ком­паниязының” аразында чөп­шээ­­режилге ёзугаар, ооң-биле чаң­гыс угда Тываның социал-экономиктиг хөгжүлдези-би­ле холбашкан хүлээлгелерни күү­седири негеттинип турар.
Чоокта чаа Тываның чылыдылга болгаш энергетика сайыды Роман Кажин-оол Каа-Хем хөмүр-даш уургайының ээзи-биле “Социал хөмүр-даш” төлевилелинге немештир бир муң тонна хөмүр-дашты бээр дугайында чугаалажыышкын чедиишкинниг болган деп демдеглеп турганын сагындырып каалы. Ол дузаламчыны 467 өг-бүлеге үлээр, ооң-биле кады ниитизи-биле республикага халас хөмүр алган хөй уруглуг өг-бүлелерниң саны 2000 чеде бээр.
“ВостокСибуголь” КХН-би­ле чоруттунган чугаала­жыыш­кынның түңнелин­де, келир чылда хөмүр-даш өртээн өстүрбезиниң аргазын өөренип көөр дугайында дугуржулга чедип алдынган” — деп, сайыт дамчыткан.
gov.tuva.ru
РЕДАКЦИЯДАН:
Солунну парлалгаже белеткеп турда, ТР-ниң Чазак Даргазы Ш.В.Кара-оол Москвага сургакчылаашкынның бир кол айтырыы – хөмүр-даш өртээ деп социал четкилер таварыштыр дамчыткан.
Республиканың Баштыңы “Тываның даг-руда компаниязы” КХН-ниң кол тургузукчузу болур сайгарлыкчы Олег Дерипаска-биле ужуражыр сорулгалыг. Тываның хөмүр-дажын каскаш, республикадан дашкаар 1700 рубльге, а ооң иштинге 3000 муң рубльге садып турары хоойлуга дүүшпес болгаш суд истелге-хыналдазынга онаажып болур чүүл бооп турар.
Ындыг турбуже, ТР-ниң Чазак Даргазы Олег Дерипасканы Россияның ёзулуг патриоду, кончуг ажылгыр, хүндүткелдиг сайгарлыкчы деп билир болгаш хөмүр-даш уургайының удуртулгазынга “бизнестиң, орулгадан аңгыда, социал харыысалгазы база бар” деп чүүлдү чедирер дугайында чугаа кылырын дыңнаткан.
ТР-ниң Чазак Даргазының социал четкилерде дыңнадыынга хамаарыштыр дыка хөй номчукчулар үзел-бодалы-биле солчуп, бижип турган.
https://www.facebook.com/shyntuva/posts/2658604437551945

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.