1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ХӨӨМЕЙ, СЫГЫТТЫ САЛБЫШААН...

Аът спортунуң федерациязының даргазы Таймир Сарыглар чемпион аъттың мунукчузу-биле.
 
Тыва Республиканың чаңчыл езугаар чылдың-на эртип турар аът чарыжын апрель 20-де Чөөн-Хемчиктиң Чадаана чоогунда Бора-Булак ховузунга эрттирген. Эрткен чылын шилчиир кубокту Сүт-Хөл биле Өвүр кожууннарның чагырга даргалары Да­йынчы Ондар биле Аржаан Ооржак хүлээнип ап, бо чылгы аът чарыжын эрттирер болганнар. 
 Ийи кожууннуң ажыл-ишчилери чыл дургузунда шыңгыы белеткенгеш, алды салыгга чедир эрткен аъттарның ээле­ринге алды аңгы чаа  "ВАЗ-2107"маркалыг автомашиналарны тыпсып, ийиден сески черге чедир келген аъттарның ээлеринге акша-шаңналдарын болгаш алдын, мөңгүн, хүлерден шуткуп кылган өлчей удазын хээлер-биле  шеверлеп кылган эзеңги суй белектерни кады тыпсырын шиитпирлээн.
Чарыш аъттарын салыг аайы-биле салып үндүрүпкен соонда, оларның келирин манаан чыылган чонга, аалчыларга Өвүр, Сүт-Хөл, Чөөн-Хемчик кожууннарның культура, уран чүүл ажылдакчылары солун программалыг концертти бараалгаткан. Кызылда Тыва үндезин культура төвүнүң артистери Андрей Монгуш, Айдаш Барыңмаа баштаан ыраажылар, хөгжүмчүлер, Шеми чурттуг Томас Монгуш болгаш өскелер-даа көрүкчүлерниң, чыылганнарның хей-аъдын көдүрүп аян туткан. 
ТР-ниң Чазааның Даргазының оралакчызы Байбек Монгуш сөс алгаш, Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оолдуң өмүнээзинден байыр чедиргеш, Чөөн-Хемчик кожууннуң Аът спортунуң феде­рациязының президентизи, күш-ажылдың хоочуну Валерий Дас-оол биле Өвүр кожуунда Аът спортунуң федерациязының даргазы Вячеслав Монгушка Тываның Баштыңының хүндүлел бижиктерин тывыскан. 
Республиканың Аът спорту­нуң феде­рациязының даргазы Таймир Сарыглар, ТР-ниң көдээ ажыл-агый сайыды Эртине Даңзы-Белек чыылганнарга байыр чедиргеш, республика чергелиг аът чарыжынга аъттары эрткен болгаш байза алган аът мунукчуларын, аъттарның ээлерин чарлап, шаңналдарны тывыскан.
Чээрби бешки сезоннуң ажыдыышкынынга тураскааткан аът чарыжының түңнелдери мындыг болган. Бирги салыгда чоруктуг чавааларны 10 километр хемчээл­ге чарыштырган. Каа-Хемден Геннадий Монгуштуң калдар аъды эрткен, мунукчузу Алексей Монгуш. Ийи дугаарында Кызыл кожуун­дан Аяс Хомушкунуң аъды келген, үшкү черни Бай-Тайганың доруг малы, ээзи Амир Иргит, дөрткү черни Бии-Хемден Андрей Шагдырның доруг малы, бешки шаңналдыг черге Чеди-Хөлден Айдыс Иргиттиң бора аъды төлептиг болган. 
Ийиги салыгда 15 километрге чүгүрүк чавааларны салган. Аңаа Улуг-Хемден Эртине Доржунуң Калдар-Доруу эрткен. Шаңналынга "ВАЗ 2107" автомашинаны алган. Ийи дугаарында ол-ла Улуг-Хемден Айдыс Домбааның калдар аъды халып келген, аңаа сүрүштүр Таңдыдан Шораан Кууларның калчан-доруу келген. Дөрттен сеске чедир  Кызыл кожуундан Владимир Монгуштуң, Бии-Хемден Андрей Тондуптуң, Чөөн-Хемчиктиң Теве-Хаядан Артыш Монгуштуң, Кызыл кожуундан Чалым Оор­жактың база Чөөн-Хемчиктен Меңги Ондарның аъттары финишке сүрүштүр келгеннер.  
Үшкү салыгда чыраа аъттардан Кызыл кожуундан  Аяс Хомушкунуң аъды өскелерге четтирбээн, ол-ла кожуундан Орлан Очурнуң аъды каш секунда озалдап келген. Үш дугаарында Улуг-Хемден Аким Дары-Сүрүңнүң, ооң соондан Теве-Хая­дан Артыш Монгуштуң, а беш дугаарында Кызыл кожуун­дан Каң-Демир Кууларның аъттары келген. 
Дөрткү салыгда челер аъттар чарыжынга Кызыл кожуундан Дашмир Кууларның аъды эртип келген, ийиги черни ол-ла кожуундан Радомир Иргиттиң, а үшкү, дөрткү  черлерге Чөөн-Хемчиктиң Иймеден Кежик Монгуш биле Иван Кара-Салдың аъттары (Чадаана), беш дугаарында Сүт-Хөлден Айдыс Монгуштуң аъды халып келген.
Бешки салыгда улуг чүгүрүк аъттарны чарыштырган. Эрткен аът Доржу Байырның (Улуг-Хем), ийи дугаарында Сүт-Хөлден Аңчы Монгуштуң аъды,  үш дугаарында Бай-Тайгадан Амир Иргиттиң аъды келирге, Чөөн-Хемчиктен Дайза Монгуштуң аъды дөрт дугаарында келген. (Теве-Хаядан Артыш Монгуштуң ийи аъды ийиги, үшкү салыг­ларда шаңналдыг черлерже база кирген болдур ийин). Беш, алды, чеди, сес дугаарында Улуг-Хемден Орлан Санчының, Чеди-Хөлден Геннадий Натпит-оолдуң, Барыын-Хемчиктен Алим Ооржактың аъттары сүрүштүр келгеннер.
Дараазында чылын бо-ла Бора-Булак ховузунга болур аът чарыжының шилчип чоруур улуг байзазы биле шилчиир Кубок Барыын-Хемчик биле Бай-Тайга кожууннарның чагырга даргаларының холунче шилчээн. Бо удаада аът чарыжынга тыва аъттарны салбаан. Тодаргайлаарга, чарышты эрттиреринге холбаштыр маргылдаалыг айтырыглар туруп келген болгаш, чүгле тыва аъттарны дараазында эптиг үеде чарыштырар деп чазак кежигүннери, Аът спортунуң феде­рациязының удуртулгазы оргкомитет-биле кады шиитпирлээн.
Вячеслав МОНГУШ, 
"Чаа орук" солуннуң редактору.
Авторнуң тырттырган чуруктары.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.