1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЧАА СПОРТ КЛУВУ

Эрткен неделяның төнчүзүнде республика найысылалының төвүнде «Мөңгүлек» аалчылар бажыңының чанында улаштыр тудуп каан корпузунуң 4-кү кадында чаа спорт клуву «Мөңгүлек» ажыттынган. Ында чырык, делгем бокс биле дзю-до залдарын амгы үениң спортчу дериг-херекселдери-биле четчелээн. 
Аяс Владимирович Хунай-оолга удурткан кызыгаарлаттынган харыысалгалыг нии­тилел «Суугунуң»  тудугжулары төлептиг үлүг-хуузун киирип, барык чартык чыл иштинде залдың шеверлер ажылдарын, соңга-хаалгаларын, тускай өрээлдерин, шалазын чаартып кылып тургаш, кончуг чараш спорт клувун аныяк­тарга тудуп бергеннер. 
Спорттуң ол хевирлеринге сонуургалдыг аныяктар, бокс биле дзю-до, сумо хүрештерге республиканың шилиндек командаларының кежигүннери бедик мергежилдиг тренерлерниң удуртулгазы-биле ажылдарны чоруткаш, төнчүзүнде арыгланып, душтанып алырынга база бүгү таарымчалыг байдалдарны тургускан. 
«Мөңгүлек» спорт клувун тударының акшаландырыышкынын хандырарынга аңгы-аңгы организациялар, хуу сайгарлыкчылар үлүг-хуузун кииргеннер. Оларның аразындан хуу сайгарлыкчы Роберт Дермээвич Доржунуң киирген үлүг-хуузун залдың байырлыг ажыдыышкынының үезинде онзазы-биле демдеглеп, шаңнап-мактап-даа турду. 
Спортчу клубтуң байырлыг ажыдыыш­кынынга ССРЭ-ниң алдарлыг спорт мас­тери, спорттуң бо хевиринге 1989 чылда ССРЭ-ниң, ол-ла чылын Европаның, делегейниң чемпиону аттарны чаңгыс-ла чылда чедип алган Юрий Яковлевич Арбачаковтуң киришкени онзагай болду. 
Юрий Арбачаков ооң соонда профессионал боксерларның одуруунче киргеш, совет спортчуларның аразындан эң-не бир дугаарында делегей чемпиону деп бедик атты чедип алган боксер болуп турар. 1992 чылда Японияга болган профессионал боксерларның эң чиик деңзизи 51 килограмм деңзилиг боксерлар аразынга тай сөөктүг боксер Киттикасемни 8-ки раундуда нокаут-биле ойнап алган. 
Ооң соонда чылдарда Юрий Арбачаков профессионал боксерлар аразынга чемпион адын 9 катап камгалап ап келген. Ооң удурланыкчыларының аразында делегейниң аңгы-аңгы чурттарындан келген бедик мергежилдиг, бокс техниказының талазы-биле кайгамчык белеткелдиг кандыг боксерларны чок дээр. 
Российжи профессионал боксерларның төөгүзүнде эң бир дугаар делегей чемпиону атты чедип алган Арбачаковтуң алыс чурту Кемерово областың Усть-Кезес. Ол 16-ла муң санныг биче-буурай шор чоннуң төлептиг оглу. 
Чаңгыс чер-чурттуглары ооң адын мөңгежидип, Усть-Кезес суурну Арбачаков кылдыр адап алыр деп турда, ол бүгүнү 10 ажы-төлдүг бөдүүн өг-бүлеге эң хеймер оглу болуп өскен Юрий Арбачаков билип каапкаш, чаңгыс чер-чурттугларын арай боорда чаннып-чашпып тургаш, соксаткан. Түңнелинде ол суурнуң эң чараш кудумчуларының бирээзин Арбачаков кудумчузу кылдыр адап алган. 
Спортчу клубтуң чырык-делгем дзю-до залының дөрүнде ханада дзю-до хүрештиң үндезилекчизи Дзигоро Канонуң портрет чуруун чараштыр аскан. Япон чоннуң төлептиг оглу Дзигоро Кано дзю-до хүрештиң школазын 1882 чылда сомалап тургускан. Оон эгелээш-ле бо хүреш делегейниң өске чурттарынче тарап эгелээн. 
Сөөлгү чылдарда бистиң республи­каның мөгелери база дзю-до хүрешке Европа, делегей чемпионаттарынга бедик көргүзүглерни чедип ап турар апарганнар. Ооң бир тодаргай чижээ, март айның 26-30 хүннеринде Кемерово хоорайга  дзю-до хүрешке Россияның бирги чери дээш чемпионадынга бодунуң килинге бирги черни бүзүрелдии-биле ээлээн Саян Ондарны киирип болур. 
Ол командада  хүрежип турар эш-өөрү-биле кады спортчу клубтуң байырлыг ажыдыышкынынга чедип келгеш, чаа дзю-до залында белеткелин чорудуп турда, оларны чурукка тырттырып алдым. 
«Мөңгүлек» спортчу клубтуң байырлыг ажыдыышкынынга Тыва Республиканың Чазааның Даргазының оралакчызы Ш.Х. Хопуя, республиканың аныяктар болгаш спорт яамызының удуртукчузу А.Текеев, Кызыл хоорайның мэри В.Т. Ховалыг болгаш өске-даа чалаткан аалчылар хөйү-биле киришкеннер. 
Байырлыг езулалдың үезинде күрүнениң «Саян» ансамблиниң танцы-самчылары, Тыва үндезин культура төвүнүң артистери болгаш уран чүүлдүң мастерлери оюн-тоглаазын, ыры-шоорун хүндүлүг аалчыларынга бараалгаттылар. 
Владимир ЧАДАМБА.
Авторнуң тырттырган чуруктары.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.