1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЧАА ЧЫЛДЫҢ БҮДҮҮЗҮНДЕ...

Бо хүнгү “Шынның” аал­­чызы – «Сбербанк Рос­­сии» ААН-ниң Кызылда салбырының удур­тук­чузунуң оралакчызы Алина Марталайевна Тас­панчик-биле кылган интервьюну сонуургап, таны­жыңар, эргим номчукчу.
– Чыл төнчүзүнде чурттакчы чоннуң чээли алырынга хереглели өзе бээр. Сбербанк ол дүшкүүрлүг чай чок өйнү  канчаар уткуурул?
– Декабрь айда чоннуң чээ­ли алырынга сонуургалы улгадырын билир бис. Кижилер ынчан Чаа чыл байырлалынга белеткенип эгелей бээр: калбак хереглелдиң барааннарын садып алырынга чиигелделерни садыглар чарлаптар, ол ышкаш Чаа чылдың белектерин садып алыр дээн ышкаш байырымныг хөөн кирерлер. Чаа чылдың эгези узун дыштаныр хүннер-биле байлак болганда,  каш хонуктуң аян-чоруун азы бажыңга шагда күзээн септелгени-даа кылып ап болур. 
Бо чылын чоннуң чээли алырынга сонуургалы өскенин демдеглеп турар бис. Чурттакчы чон ооң мурнунда чээли алырда, арай тыртым, сестип турган болза, ам бодунга оон артык бү­зү­­релдиг, ажык апарып, чээли ак­шазын киириштирип тургаш, шынарлыг, улуг өртектиг бараан садып алырынга сонуургалдыг апарган.
– Сбербанкыдан чээли алырынга кайы хире үе негеттинерил? Банкының бодунга чедери албан бе азы интернет дамчыштыр билдириишкин киирип каап болур бе?
– Бистиң банк чаа технология­ларны ажыглап, банкыга херектиг келген кижи бүрүзүнге таа­рымчалыг байдалды тургузар дээш, бүгү-ле эптиг чүүлдерни кылып чорудуп турар бис: бо хүнде чоннуң хереглел барааннарынга чээли алырда, интернетте онлайн-банк дамчыштыр чагыгны киирип болур; ажылдап турар организацияңарда банкының быжыглаан төлээзи – менеджерни дамчыштыр чагыгны киирип болур азы банкының офи­зинге чедип кээр силер. 
Чээли алырынга ийи шактан ийи хонук чедир үе негеттинер. Чээли ап болур деп чөпшээрел бээрде, ол кижиниң ооң мурнунда чээли ап турган бе дээн ышкаш медээлерлиг төөгүзүн хынап көөр. Эки болза, дарый алырын чөпшээрээр. Шалың акшазын Сбербанкының картазын дамчыштыр ап турар кижиге чээлини ийи шак безин четпес үеде, чүгле паспортун көргүзерге, берип болур. 
– Хереглел барааннарынга каш акшаның чээлизин ап болурул?
– Эң эвээжи – 30000 рубль. Оон хөй акшаның чээлизин бээрде, дуглап болур эт-хөреңгизиниң хандырылгазындан (чээли алыкчызында бар бажың, автомашина, чер, дача...) хамааржыр: 3 миллион рубль чедир чээлини хандырылга, азы өскээр чугаалаарга, өрезин дуглаптар хире өнчү-хөреңгизи чокка ап болур, бир эвес силерде хүлээникчи (поручитель) бар болза, беш миллион рубль чедир чээлини бээр. 
– Чээли алган кижи өрезин хуусаазы төнмээнде, эрте төлептер дээн болза, бергедээшкиннер туруп болур бе? 
– Банкыдан чээп алган акшазын эртежик төлептер дээн болза, чээлизин долузу-биле азы ооң чамдык кезиин төлээринге бичии-даа шаптараазыннар турбас. Чээли алган регионнуң девискээ­ринде Сбербанкының кайы-даа салбырынга, кайы-даа хүнде чедип келгеш, төлеп болур силер. Комиссия акшазы тыртпас. 
Ол ышкаш Сбербанк оон өске чаа ачы-дузаны база чедирип турар апарган: төлээр ужурлуг акшаның чамдыызын хуусаа бетинде төлеп турар болза, чээлиниң хуусаазы кызырлыр, ай санында төлээр акшаның түңү хевээр артар. Сбербанк-онлайнче алган чээлизин хуусаа бетинде төлептер дээн дыңнадыг-билдириишкинни айның кайы-даа хүнүнде киирип каап болур.
Ол ышкаш чээли төлээр хүннү силерге тааржыр хүнче, чижээ, шалың алыр хүнче чылдырып ап болур силер.
– Банкының тускай хемчээлдиг ставказының хуузу эвээжээр бе? 
– Чаа чылдың бүдүүзүнде банкылар доктааткан хемчээл болур – ставкаларга чиигелделерлиг акцияларны эрттире бээр. Сбербанк 2018 чылдың январь 31-ге чедир 250 муң рубль чедир хереглел барааннарының чээлилеринге чиигелделиг ставкалыг акцияны эрттирип турар.
– Чурттакчы чон акша чыыр, шыгжаарынга сонуургалдыг бе? Ажаалга кассазынга акша шыгжадыр күзелдиг улустуң саны хөй бе? 
– Бо үеде чурттакчы чон бо­дунуң акша чарыгдалдарын элээн узун хуусаада бурунгаар көрүш-биле хынамчалыг планнап турар апарганын демдеглеп болур. Артыкшылдыг акша-хөреңгизин ажаалга кассазынга шыгжадыры бо хүннерге чедир эң нептереңгей арга болуп артпышаан. Чайгы шөлээ азы уругларын дээди өөредилге черлеринче киирерде хереглээр дээш, акша чыып турар улуска Сбербанк Чаа чылдың белээ кылдыр 5 айның бедик хуулуг акша шыгжамырын ажаалга кассазынга баргаш кылдыртып алырын сүмелеп турар. 
Бистиң чонувус саң-хөө айтырыгларынга элээн билдилиг апарган болгаш банкының чедирип турар ачы-дузазын калбаа-биле ажыглап өөренип бар чыдарынга өөрүп турар бис. Акша камналгазынга чугула херек чүүлдерниң бирээзи – камгалалдыг болгаш орулга киирер программалар болур. Ындыг программалар камгаладылга (страхование) дузазы-биле кандыг-бир чугула болууш­кунга азы тускай сорулгага хереглээр акша чыып алыр арганы берип турар. Бо дугайында делгереңгей та­йылбырны бистиң банкының салбырларынга келгеш, билип ап болур.
Чугаавыс төнчүзүнде респуб­ликаның бүгү чурттакчыларынга Чаа чыл уткуштур байырны чедирип, аас-кежикти, чогумчалыг байдалды, өөрүшкүнү күзедим! 
– Алина Марталайевна, тодаргай харыылар бергениңер дээш, четтирдим. Силерни база кел чыдар байырлал-биле!
Шончалай  ХОВАЛЫГ 
чугаалашкан.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.