1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

Чаа Чыл-биле, хүндүлүг чонувус!

Эргим чаңгыс чер-чурттугларым!

2012 болгаш 2013 чылдарның солчурунга чедир каш хонук арткан. Россияның оруунуң база бир чылы эрте бээр. Ол төөгүге артып калыр.

Ол төөгүге кандыг одуругларны арттырып кааныл, уттундурбас чүү барыл? Эртип турар чылда күрүне Баштыңын соңгуп алдывыс. Россияның хөй националдыг чону боттарының күзел-чүткүлүн илереткен — Россия Федерациязының Президентизинге Владимир Владимирович Путин соңгуткан.

2012 чыл республикага нарын байдалдардан эгелээн — чер шимчээшкиннери болгаш арга-арыг өрттери чылдың баштайгы чартыының дургузунда бисти шылгап келген. Ол берге байдалдарда  чааскаан артпаан бис — чурттуң талазындан ындыг улуг хемчээлдиг моральдыг-даа, материалдыг-даа, саң-хөө-даа дузазын Тыва шагда-ла ап көрбээн. 2012 чыл Тываның хөй националдыг чонунга от-биле өлүмнүг сегиржип алыышкынга киришкен маадырлыг десантниктерниң үлегери артып калган, паралипийжи Михаил Оюннуң алдын тиилелгези спортчу алдарның чылы болган, чурттуң камгалал күчүзүн бүзүрээн Сергей Күжүгетович Шойгу деп чаңгыс чер-чурттуувуска чоргааралдың чылы болган.

Чаа 2013 чылды бистиң рес­публика нарын байдалдарның үезинде уткуур болганы аажок хомуданчыг. Хову-Аксының ЧЭТ үрелген. Ол станцияны 1961 чылда ажыглалга киирген, бодунуң курлавырын төндүр ажылдаткан, дүймээзинниг 90 чылдарда чамдык кезектерин оорлап аппарган. Хову-Аксының ЧЭТ дээрге «дарылыг доскаар-дыр», ол суурга чылыг хандырылгазының чаа тудуу херек дээрзин бүгү деңнелдерге бадыткап келген бис. Оон харын чээли акша-биле тудуп эгеледивис. Ону дооспаанывыс хомуданчыг болган. Сооктуң кидин түлүк үезинде, агаарның температуразы 40 градустан ажып турда ол айыыл-халап келген. Хөй квартиралыг бажыңнарның чурттакчыларын кожазында суурларже болгаш Кызыл хоорайже көжүрген. Ол айыыл-халаптың уржуктарын чайладыр дээш бүгү күжениишкиннерни үндүрер бис.

Чаңгыс чер-чурттугларым! Хову-Аксының чурттакчыларының таварышкан айыылынга кайы-ңарның-даа тоомча чок болбазыңарга бүзүрээр мен. Когараан суурнуң чурттакчылары, ылаңгыя бичии уруглары байырлал чок артпазын дээш бүгү чүүлдерни силерниң-биле кады кылыр бис.

Тыва биле Россияның демнежилгезиниң болгаш найысылалдың 100 чылынга белеткел талазы-биле 2013 чылда улуг болгаш күжениишкинниг ажылдарны кылыр бис. Келир үеже улуг бүзү-рел-биле көрээлиңер. Бүгү чүүлдер бистен хамааржыр дээрзинге идегээр ужурлуг бис. Бодунга, чонунга, күрүнезинге бүзүрел бистиң күжүвүстүң үндезин дөзү болзун. Бистиң ниити чедиишкиннеривистиң чажыды чаңгыс эпте, экономиктиг, чогаадыкчы болгаш сагыш-сеткил көдүрлүүшкүнүнде.

Чаа чыл ол дээрге өг-бүлениң улуг байырлалы. Бистиң кижи бүрүзү ол чылга аажок идегеп турар. Ол шынзыттынар болзун. Силерниң өг-бүлелериңер бай-байлак, тайбың-чаагай болгаш дүвүрел чок болзун. Силерниң төрел болгаш чоок кижилериңер кадык чаагай, уругларыңар болгаш уйнуктарыңар чүгле өөрүш-күнү сөңнээр болзун!

Чаа чылдың дүнезинде албан-хүлээлгезинге турарларга — полицейжилерге болгаш өрт өжүрүкчүлеринге, энергетиктерге болгаш коммунал ажылдакчыларынга, айыыл-халап албанының ажылдакчыларынга болгаш дүрген дуза чедирер эмчилерге, дежурныйларга болгаш диспетчерлерге Чаа чыл байырлалы менди-чаагай эртсин, чуртта амыдырал хензиг-даа када соксавазын дээш ажылдап турар бүгү кижилерге эң изиг күзээшкиннерни чедирип тур мен. Боттарының хүн бүрүдеги аар күш-ажылы-биле Тываның экономиказының үндезинин тургузуп турар, кыштагларга дүне-даа, хүндүс-даа, хат-шуурганныгда-даа мал-маганын ажаап, чүгле бодунуң өг-бүлезиниң эвес, бүгү республиказының чаагай чоруун хандырып турар малчыннарывыска онзагай байырны чедирдим. Силерге быжыг сибирьжи кадыкшылды, хуу кежикти, чечектелиишкинни болгаш бүгү-ле эки эгелээшкиннериңерге чедиишкиннерни күзедим.

Чаа чыл-биле, эргим чаңгыс чер-чурттугларым!

Тыва Республиканың Баштыңы — Чазааның Даргазы Ш. КАРА-ООЛ.

№154 2012 чылдың декабрь 29

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.