1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЧАГЫДЫЛГА-2017

БОДАЛДАРЫМ СОЛЧУР ХООЧУН ӨҢНҮҮМ
 
Кижилерниң амыдырал-чуртталгазынга ыяап-ла херек, эргежок чугула чүүлдер бар боор: чурттаар оран-сава, аъш-чем, ажыл-иш, таарымчалыг байдалдар дээш оон-даа өске. 
Ниитизи-биле эвес, чүгле кижилерге хамаарыштыр алыр болза, машина, дача, акша дээш оон-даа өске херек чүүлдер тургулаар. Чижээ, мээң өг-бүлемде дижик. Эң-не чугула чүүлдеривистиң бирээзи – тыва парлалга, тыва солуннар. Кижи бир-ийи хонук амданныг чемнерни чивейн барып болгай-ла, а чаа солун, медээлер чок болза, шуут чем чивээни-биле дөмей апаар. 
Чамдык улус дыка үр солун деп чүве көрбээн мен дээр. Бир катап хөлчок ат-алдарлыг специалист уругнуң: “Ону номчуур шуут чай чок, чалгаараар-даа мен” – дээни мени кайгаткан. Чеже-даа ажылы чай чок болза, ажылдакчы кижи, солун-сеткүүл номчувас дээрге багай-дыр. Ындыг-даа болза, совет үениң кижилери, пенсионерлер, колдуу дөгере номчуттунуп турар боор чорду. 30-40 чыл бурун­гаар суурнуң чурттакчы чону 2-3 аңгы чагыдылгалыг турган. “Шын” солун неделяда 6 катап келир. Чоннуң өскээр чардыгары эвээш, ажыл-агый хөй-даа болза, солун-сеткүүлдү номчуп четтигип турганнар. Кижи бүрүзү номчуттунуп турган болгаш, чаа медээлерни хүн бүрүде билир боор, бот-боттары аразында сайгаржып, маргыжып-даа орарлар чүве. 
Амы-хууда бодум аныяамдан бээр ишти-хөңнүм үндүр сөглеп, сүмележип, харылзажып келген хоо­чун өңнүүм “Шын” солунну ам база чагыдып алдым. Өскелерни база чагыдып номчуурунче кыйгырып тур мен! Эң ылаңгыя ажылда хаара туттунмаан ажы-төлүн азырап олурар аныяктар, улгады берген кырган-авалар уруг-дарыыңарга үлегер чижек болуп, солундан чагыдып номчуп турарыңарны күзээр кырган-ава-дыр мен. 
Нина Серенот,
РФ-тиң Журналистер эвилелиниң кежигүнү.
 
ТААЛЫҢНАП АЛЫР ЧОРААН
 
Бичей Монгушовна МАНГЫР, Тожу кожуунга 50 чыл чурттаан өөредилге, партия болгаш совет ажылының хоочуну:  
— Миннип келиримге-ле, аалывыска «Шын» солун доктаамал кээр чораан. Ачам Дугар-оол Монгуш ону кончуг шевергин кылдыр көктеп алган, көжерде, суг өтпес таалыңынга хумагалыг суп алыр чораан. Ам боданып олурарымга, бөдүүн малчын кижи хирезинде номчуттунарынга дыка ынак, бот-медерели бедик турган-дыр. Ынчангаш-ла ССРЭ үезинде хөгжүлде шапкын турганы ол. «Шынны» номчуңар, аныяктар. Ол силерниң ада-иеңерниң, кырган-ава, кырган-ачаларыңарның хей-аъдын бедидип, оларның күш-ажылын алгап-йөрээп чораан, чоруур болгаш артар солун-дур.

 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.