1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЧАЛЫЫ НАЗЫН - КАЙГАМЧЫКТЫГ СОЛУН ҮЕ

РФ-тиң Президентизи В.В. Путинниң 2005 чылдың январь 25-те үндүрген чарлыын езугаар чылдың-на январь 25-те Россияда студентилер хүнүн байырлап турар. Студент кижиге сессиядан аңгы хүннер байырлал хүннери болур дижир болгай. Ол чылдар чүгле оюн-хөгнүң чылдары эвес, а кижи бүрүзүнүң амыдыралының эң харыысалгалыг чылдары болур. Студентилерниң бот-тускайлаң амыдыралдың баштайгы үе-чадазы, бурунгаар көрүжү болгаш бедиктерже чүткүлү ол ынчан көстүп келир.
Тываның күрүне университединиң ректорунуң чанында студент бот-башкарылганың эң дээди органы – биче ректорат (ТКУ-нуң студентилер чөвүлели) 2007 чылда тургустунган. Ооң тургузуунче биче ректор, ооң оралакчызы, факультет бүрүзүнден биче деканнар кирип турар.  Бирги ректору – Айлана Монгуш. Амгы үеде биче ректорнуң хүлээлгезин юридиктиг факультеттиң 2-ги курсчузу  Алдын Монгул күүседип турар.
РЕКТОР-БИЛЕ ХАРЫЛЗАЖЫР КӨВҮРҮГ
Биче ректораттың сорулгалары: студентилерниң бот-боттандырылгазынга таарымчалыг байдалдарны тургузары, күш-культуржу болгаш культурлуг хемчеглерже хаара тудары, студент ниитилежилгелерниң уран чүүлчү эгелээшкиннерин деткиири, университеттиң езу-чаңчылдарын камгалаары, студент бот-башкарылганы сайзырадыры.  
Биче ректорат универси­теттиң ректору-биле харылзажыр көвүрүг деп болур. Өөредилге үезинде студентилерниң тургустунуп келген айтырыгларын, дилег-чагааларын, санал-оналдарын ректорга чедирер, оларның эрге-ажыын камгалаар кол орган.
ЧОГААДЫКЧЫ ЧОРУУ КЫЗЫГААР ЧОК
Эрткен чылын октябрьда Тверь хоорайга Бүгү-рос­сийжи тергиин уран чүүл төле­вилелдериниң мөөрейинге ТКУ-нуң «Евразия” деп төлевилели “Эң тергиин регионалдыг төле­вилел” дээш 2-ги черни алган.­ Бо төлевилел “Россияның сту­дентилериниң чазы” деп сту­дентилерниң уран чогаадыкчы чоруун хөгжүдер болгаш деткиир тускай программаның планынче киргени улуг чедиишкин. Оон аңгыда чылдың-на “Мисс ба­за мистер “Альма-матер” деп мөө­рей, “Дүрген” аныяктар шуулганы дээш өске-даа хемчеглерни адап болур.
АРГА-ДУРЖУЛГА СОЛЧУЛГАЗЫ
Казахстанга 2016 чылдың ап­рель айда Л.Н. Гумилев аттыг Евразияның национал университединиң 20 чылдаанынга тураскааткан «Кеземче политиказының чидиг айтырыг­лары» деп темага делегей чергелиг часкы школаны эрттирген. Аңаа ТКУ-нуң делегациязының санынче кирип турган юридиктиг факультеттиң студентилери илеткелдерин номчуп, чедиишкинниг киржип, тиилелгелиг черлерни чаалап алганнар. Олар аңаа 2 неделя дургузунда юридиктиг эртемнерниң профессорларының илеткелдерин дыңнап, билиин бедидип, үежилери-биле арга-дуржулгазын солушкан. 
ЭП-НАЙЫРАЛЫ БЫЖЫГ
Амгы үеде университетте Кы­дыттан болгаш Моол кү­рү­не­лерден 15 студент өөренип турар. Мурнуку чылдарда Нигериядан, Япониядан аныяктар өөренип турганын сагындырып каалы. Олар өөредилге черлеринге-даа, ниити чуртталга бажыңнарында-даа бот-боттарын хүндүлежип, билчип, берге байдалдарда деткижип, өске чоннарның болгаш чурттарның культуразынга хүндүткелдиг хамаарылгалыг,  бир демниг чурттап, өөренип турар.
СТУДЕНТИЛЕРНИҢ “ШЕРИИНДЕ” ТАТЬЯНАЛАР
ТКУ-нуң экономика факуль­тединиң 3-кү курсчузу – Татья­на Остапенко, Кызылдың педагогика институдунуң 5-ки курсчузу – Татья­на Андреева, 1-ги курсчузу Татьяна Дүктүгбей. Ба­йырлалдың авыдайлары­ “камгалакчызының” адын тө­лептиг эдилеп турарлар.
ГРАНТЫЛАР, СТИПЕНДИЯЛАР
Тергиин өөредилгелиг студент бүрүзү стипендия алыр. Ынчангаш олар ону чедип алыры-биле кызымаккай өөренип, университеттиң хөй-ниити амыдыралынга идепкейлиг киржип турар. Оон аңгыда онза шылгараан студентилерге РФ-тиң Күрүне Думазының депутады Лариса Шойгу, Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол, ТКУ-нуң ректору Ольга Хомушку оларның адындан стипендияны тыпсыры оларга улуг деткимче болгаш бурунгаар чүткүүрүнге улуг идиг.
РЕКТОРНУҢ БАЛЫ
Чылдың-на январь 25-те студентилер ректорнуң балын эрттирери чаагай чаңчыл болу берген. Бо чылын база Виктор Көк-оол аттыг национал хөгжүм-шии театрынга студентилер Татьяна хүнүн байырлаарлар. Аңаа уруглар чараш платьелерин, оолдар смокингилерин кеткеш, вальска долганырлар. Студентилер байырлалынга шылгараан оолдар, кыстарны шаңнап-мактаар.
ӨӨРЕНИП-ДАА, ДЫШТАНЫП-ДАА БИЛИР
Сессиядан сессия аразында хостуг үезинде студентилер сонуургалының аайы-биле аңгы-аңгы спортчу, культурлуг хемчег­лерже хаара туттунган. Ол дээрге бассейнге эштири, спартакиадаларга, эртем конференцияларынга, мөөрей, фестивальдарга белеткенири дээш оларның амыдырал-чуртталгазының агымы “хайныгып” турар дээр болза, час­ты­рыг чок. Тываның чаңгыс дээ­ди өөредилге чери­ниң сту­дентилериниң чайын­нал­чак спорт­чу чедииш­кин­не­риниң дуга­йында солун-сеткүүлдерден, теледамчыдылгалардан доктаа­мал номчуп, көрүп турар бис. 
БИЧЕ РЕКТОРНУҢ БАЙЫР ЧЕДИРИИШКИНИ
Студент бот-башкарыл­ганың мурнундан Тываның шупту студентилеринге Татьяна хүнүн таварыштыр байыр чедирип тур мен. Студент чылдар – кижи бүрүзүнүң чуртталгазында эң-не онзагай, кайгамчык солун үелери болур. Хөй-ниитичи, уран чүүл, эртем, спортчу ажылдарже баштайгы дидим базымнар кылырындан кортпаңар! Ынчангаш силерниң эгелээшкиннериңер кезээде чедиишкинниг болзун. Бо чылдарны чырыткылыг,­ боттарывыска ажыктыг, кажан-­даа чованчыг эвес кылдыр эрттирээлиңер!
Шончалай  ХОВАЛЫГ.
Авторнуң  тырттырган  чуруу.

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.