1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЧОГААДЫКЧЫ "АЪДЫҢАР" ЧҮГҮРҮК-ЛЕ БОЛЗУНАМ!

Тываның улустуң чогаалчызы Черлиг-оол Куулар декабрь 10-да, 76 харлап турар.
Черлиг-оол Чашкынмаевич 1960 чылда чогаал ажылын эгелээш, «Аъдым»,­ ­«Yе», «Сугда даштар», «Даң хаяазы», «Аялга», «Даглар аялгазы», «Дүвүлүг дүн», «Чалбыыш өттүр», «Ыраажы куш» деп номнарны чырыкче үндүрген. Ол ышкаш орус дылда «Камешки в воде», «Ветер люльку качал», «Мелодия моих гор» деп номнары база үнелелди алган. Ооң хөй шүлүктеринге чараш аялгалыг ырларны композиторлар бижээнин чон эки билир. 
Хөй чылдарда чогаадыкчы, ак сеткилдиг ажылы дээш ТР-ниң «Шылгараңгай күш-ажылы дээш» медаль-биле болгаш өске-даа шаңналдар-биле шаңнаткан. С.Сарыг-оол аттыг шаңналдың лау­­реа­ды.   
Хүндүлүг чогаалчывыс Черлиг-оол Чашкынмаевичиге төрүттүнген хүнү-биле изиг байырны чедирип, кадыкшылды, аас-кежикти, өөрүшкүнү, чогаадыкчы чедиишкиннерни, ам-даа хөй чылдарда омак-сергек болуп,  номчукчуларны чаа-чаа солун чогаалдары-биле өөртүрүн күзеп каалыңар. 
 
Куулар Черлиг-оол
 
МИННИИШКИННИҢ ШYЛYКТЕРИ             
Чоргааралды кижи боду
Өйлеп билир шаглыг болза,
Чонга чоруур алдар-ады
Өшпес чараш үлегер боор.
 
Хомудалды ынча дыка
Хойлап алгаш чорбас болза,
Эки хүннүң эргилдези
Эжииң ажып чедип келир.
             *     *     *
Кымның-даа бол сеткилинде
Аарып чоруур бүгү чүве
Кымыскаяк истери дег,
Азарганчыг эскертинмес.
 
Чоок эштиң човалгазын
Солун ышкаш оруп кааптайн,
Угаанымга хандыр сиирип
Утпазын-на кызыдар мен.
               *     *     *
Бодум шииткен бодалдарым
Бурган башкы эскерген дег,
Бодаралче баар оруум
Мурнун эки чырыдып чор.
 
Ол чырык кайыын-даа эвес,
Частырыымның минниишкини –
Октаргайга өөрүп чурттаан
Чаагай чолум төлээшкини.
               *     *     *
Төрээн черге эге кышкым –
Төрээн авам аарышкызы.
Октаргайга салым-хуумну
Оттуруп каан оруум чырыы.
 
Ооң бүгү ажалынга
Өрем төлээр үүле-херээм –
Оран-чуртка ажы-төлүм
Өөрүп чурттаар ыры-шоору.
               *     *     *
Эпти бо-ла амы-хуунуң
Эриин ашкан бодалдарым
Ниитиге хамааржы бээр
Ийлээн баарым човулаңы.
 
Шак ол улуг хоочумну
Москвага кестирип кааш,
Сагыш ажаан омак-хөглүг
Бодум үүлем кылып чор мен.
               *     *     *
Хоочун деп хүндү човаг
Колхозчуга турган-даа бол,
Хоойлудан алыр кежик
Кончуг ховар турбажык бе.
 
Бо шагда бодум кырааш,
Хоочун атка магадылаан
Боостаага чазак кежиин
Хонук үспейн чооглап чор мен.
               *     *     *
Сагыш-сеткил хайнып 
          хөлзээр аразында,
Өйлээшкин чок эзирик сөс 
                   ышкындырыы
Частырыгның чаңгыс секунд 
                 частыышкынын
Өлүм-чидим холунче киир  өөскүдер.
 
Ботка буруу онаап билбес улуг дура
Бодунуң-на бажын чиир деп 
                        үлегер бар.
Шак мындыг минниишкинни 
                      элээр оргаш,
Бодумга мен судья бооп 
                    ажыткан мен
 05.11.2016, 08.12.2016

 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.