1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЧОНГА АЖЫКТЫГ БОЛЗУН ДЭЭШ

Чылдың-на хөмүр-даш садарынга, изиг, соок суг, чырык хандырылгазын төлээринге өг-бүлелерден эвээш эвес чарыгдал үнүп турарын билир бис. Ол талазы-биле күрүнениң субсидия акшазын кымнар ап болурун көрээлиңер.  
Кызылдың социал политика талазы-биле департаментизиниң чуртталга-коммунал ачы-дузазынга субсидия килдизиниң даргазы Алефтина Сергеевна Соянның тайылбыр бергени-биле алырга, чуртталга-коммунал ачы-дузазы дээш төлевирлер өг-бүлениң айда алыр ниити орулгаларының (шалың акшазының) 22 хуузундан  көвүдеп турар болза, субсидия­ны алыр эргелиг. Оларга хөй ажы-төлдүг болгаш эвээш орулгалыг өг-бүлелер хамаар­жыр. Билдириишкин киирген хамааты хуужуттунган бажыңныг азы чуртталга-тудуг кооперативинге хамааржыр ниити чуртталга бажыңында өрээлдиг дээрзин бадыткап турар документилиг, турум киир бижидилгелиг болур ужурлуг. 
Чуртталга-коммунал  ачы-дузазының субсидиязы дээрге чурттакчы чоннуң чурттап орар оран-савазының изиг, соок суг, чылыг болгаш чырык хандырылгазынга чарыгдалдарын күрүнеден эгидип бээри-дир. Россия Федерациязының Чазааның 2005 чылдың декабрь 14-те үндүрген №761 дугаарлыг доктаалында айтып кааны болза, чуртталга-коммунал ачы-дуза чедирилгези дээш төлевирге субсидияны өре чок азы өрелерни бичиилеп төлээр дугайында дугуружулгалыг улус алыр.
 Ындыг-даа болза, 2011 чылдың апрель айда хөй-ниитиниң шиитпири-биле чуртталга-коммунал ачы-дуза субсидиязын өре-ширелиг чурттакчы чонга өрелерин дуглап алыры-биле берип турар кылдыр тускай программаны Кызылдың социал политика департаментизиниң ажылдакчылары тургускан.  
Кызыл хоорайда эвээш орулгалыг 5600 хире өг-бүле бар. Оларның чүгле чартык кезии субсидия акшазын ап турарлар. 2017 чылдың январь айда 3025 өг-бүле субсидия алыр болганнар, оларның аразындан 1035 өг-бүле чер бажыңнарда чурттап турар болгаш, хөмүр-даш садып алыры-биле субсидия акшазын ап эге­лээннер. Субсидия 6 ай хуусаалыг болур. 6 ай эрткенде катап документилер чыггаш дужаар. Айның 15-ке чедир херек документилерни шуптузун дужааптар болза, ол айдан эгелеп 6 ай иштинде субсидияны алыр, а 15 соонда дужаар болза, дараазында айдан эгелээр. 
Субсидия акшазын хамаатыларның банкыда агар санынче шилчидип турар. Ынчангаш акшаны уштур дээш терминалдарга оочурлаар, ооң соонда ол организацияларга төлеп чедер үе херек апаар, а чамдык таварылгаларда ол акшалар өскээр чарыттына бээр. Ооң соонда хамааты коммунал ачы-дуза хандырылга дээш акшазын төлеп шыдавайн баарының чылдагааны ында. Ындыг чүүлдерни болдурбазы-биле субсидия акшаларын чуртталга-коммунал албан черлеринче дорт шилчидериниң база бир өске хевирин тургускан. Бир эвес хамааты субсидия акшазын чуртталга-комуннал ачы-дуза дээш төлевирлерже дорт кирип турар кылдыр кылып алыксаар болза, банкының 190 дугаар форма езугаар билдириишкинни бижиир. Ынчан ооң субсидиязының акшазын чуртталга-коммунал ачы-дуза чедирип турар организацияларже дорт шилчидиптер. Ол акша хамаатының ук организацияда тускай агар санынче электроннуг хевир-биле шилчий бээр. 
Хоорайның эвээш орулгалыг өг-бүлелеринге эптиг болгаш чиик болуру-биле, департаментиниң субсидия килдизиниң специалистери өрелиг хамаатыларның өрелерин ук программа таварыштыр дорт төлээр дугайында дугуржулгазын, хамаатының адындан чуртталга-коммунал ачы-дуза чедирип турар организацияларже чорудуп турар.
Субсидия акшазын дорт шилчидер шак бо программа чүгле Тыва иштинде ажылдап турар. Ол программа респуб­лика бюджединиң эвээш орулгалыг өг-бүлелерге көрдүнген чуртталга-коммунал ачы-дуза төлевирлеринге дузаламчы акшазын шын чарыгдаарынга чогумчалыг.  
Субсидия алырда дужаар документилер: башкарыкчыга компаниядан 2 шынзылга (справка). Ол дээрге киир бижиттирген хамаатыларның даңзызы, башкарыкчы компанияга чуртталга-коммунал ачы-дуза дээш төлеп турар акшазының түңүн айыткан бижик; киир бижиткен хамаатыларның паспорттары биле төрүттүнген дугайында херечилелдериниң хоолгалары; чурттап турар бажыңының (квартиразының) документизиниң хоолгазы; киир бижиткен хамаатыларның сөөлгү 6 айда ап турган орулгаларының дугайында шынзылга (ажылдап турар кижи болза шалың шынзылгазы; студент кижи өөренип турарының болгаш стипендия ап (албайн) турар деп шынзылга; сайгарлыкчылар сөөлгү 2 кварталдың декларациязын; ажыл чок кижи күш-ажыл дептериниң хоолгазы). 
Пенсия ап турар хамаатыларның пенсиязының хемчээлин күрүнениң порталын таварыштыр Пенсия фондузундан чагыдып ап турар. Бир эвес ол бажыңда (квартирада, өрээлде) назы четпээн уруглар киир бижиткен болза, ада-иезиниң орулгазының (шалың ап азы албайн турар) дугайында шынзылга албан херек болур. Чара бадылашкан өг-бүлелер болза чарылганының дугайында херечилелиниң хоолгазы, алимент ап азы албайн турарының шынзылгазын кожар.
Шупту хоолгаларны документи­лер-биле дүүштүрер ужурлуг болганда документилерниң боттары албан хе­рек дээр­зи билдингир. Ап турар суб­сидияларның түңү чуртталга-коммунал ачы-дуза чедирилгелериниң төле­ви­лелдериниң чарыгдалдарындан көвүдевес ужурлуг, ынчангаш ону бадыткаары-биле сөөлгү 6 айда төлээн квитанцияларының хоолгалары база херек. 
Шак бо субсидия акшазынга хамаарыштыр департаментиниң ажылдакчылары чон ортузунга та­йылбыр ажылдарын үргүлчү чорудуп турар. Ажылдар чоруттунуп турбуже, чоннуң хөй кезии изиг, соок суг, чырык болгаш чылыг хандырылгазы дээш өрелерлиг болгаш, департаментиже кээринден диттикпес, субсидия акшазы дээш документилерин дужаарындан коргарлар. А херек кырында ук субсидия өрелиг хамаа­тыларга дуза кадары-биле тургустунган чиигелде ышкажыл. Ону дыка хөй улус билбес болганындан өре-ширезин төлеп шыдавайн турарлар. 
Ынчангаш чуртталга-коммунал ачы-дузазы дээш өреленген болгаш кышкы үеде хөмүр-даш садып алырынга бергедежип турар өг-бүлелер, хоорайның  социал-политика департаментизинде 105, 106 дугаарлыг өрээлдерге келгеш, специалис­терден тайылбырны алырын сүмелеп турар. Олар хамаатыларны неделяның понедельниктен четверг хүннеринде 8.30-15.30 шакка чедир хүлээп ап турарлар. 
Сайсуу ДАРГЫН-ООЛ.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.