1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЧУРТТУҢ ХӨГЖҮЛДЕЗИНГЕ ТАЙБЫҢ ХЕРЕК

Хүндүлүг коллегалар!
Россия тускай догуннаан, хамаарышпас күрүне болуп чораан болгаш черле ындыг күрүне болур. Ол дээрге маргыш чок шын чүүл-дүр. Бистиң шуптувуска ол билдингир болур ужурлуг, бис ону угаап медереп билир ужурлуг бис. Бир эвес бот-догуннаан эвес болур болза, Россия күрүне бооп шыдавас. Бистиң-биле харылзаа тургузары дээрге биске негелделерни албадап хүлээдири эвес, а эң нарын айтырыгларны безин эчизинге кады чедирери-дир. 
Кыдат-биле бот-боттарывыс­ка удур-дедир ажык-дузалыг дең эргелиг харылзаавыс бөгүнде делегейниң ажыл-херээн быжыктырып док­таадырынга, Евразияга айыыл чок чорукту хандырарын­га чугула барымдаа болуп чоруур, а үре-түңнелдиг кады ажылдажылганың үлегер-чижээ экономикада көстүп турар. Индия-биле онза эргелиг стратегтиг партнёрствонуң күчү-шыдалын ажыдарынче улуг кичээнгей салып турар бис.­ Япония-биле политиктиг чу­гаа­­­лажыышкыннарны болгаш эко­номиктиг кады ажылдажылганы улаштыр сайзырадыр бис. Тайбың керээзин чарып алыр дээш бот-боттарывыска таарымчалыг байдалдарны кады дилеп тургузарынга белен бис. Мурнуу-Чөөн Азия күрүнелериниң ассоциа­циязы-биле кады ажылдажылганы ханыладыр бодалдыг бис. 
Россия-биле нормага дүүш­кен политиктиг болгаш экономиктиг харылзааны катап тургузар дээш, Евросоюз, Европаның кол чурттары базымнарны херек кырында черле кылыр боор дээр­зинге идегеп турар бис. 
Бөгүнде хөй катап чугаалап турар чидиг айтырыг дээр­ге Американың каттышкан штат­тарының Ортумак болгаш биче ыракшылдыг ракеталар дугайын­да керээден боттарының үне бергени-дир. Керээни 1987 чылда чарганындан бээр делегейде хөй чүүлдерге шыңгыы өскерлиишкин болганы шын. Дыка хөй чурттар ук хевирниң чепсээн сайзырадып алган болгаш ам-даа ону уламчылап турар, Россия биле АКШ – ону кылбайн турар. Бистер боттарывыс эки туравыс-биле ону кызыгаарлап турар бис. Бо херектиң ындыг байдалы дыка хөй айтырыгларны тургуза бээри билдингир. Американ партнёрларывыс Керээден боттары үнүп чоруур чылдагааны кылдыр Россияның адрезинге чогаадып каан буруудадыышкын ажыглавайн, актыг шынын чугаалаар турган. Боттары хамык чүвени хажыдып кааш, агартынарын бодап, буруулуг улусту айтып турарлар… 
Сөөлгү чылдарда АКШ-тың Россияже углай чорудуп турар политиказын эп-найыралдыг деп адаары безин болдунмас. Россияның хоойлу ёзугаар со­нуур­галдарын херексевес, Россияга удур янзы-бүрү хевирлиг акцияларны доктаамал органи­застап турар. Бистиң талавыс­тан кандыг-даа күткүүшкүн чок дээрзин демдеглеп тур мен. Делегейниң эрге-хоойлузунуң талазындан көөр болза, хоойлуга дүүшпес чаа-чаа санкция­ларны олар киирип-ле турар. Делегейниң айыыл чок чоруунуң керээ-дугуржулгалыг, эрге-хоой­лулуг баазазын сөөлгү он чылдар иштинде херек кырында долузу-биле чаңгыс таладан боттары үреп турар хирезинде, АКШ-ка кол айыылды Россия тургузуп турар дээр-даа чыгыы апарган. 
Дорт чугаалап тур мен: ол шын эвес чүүл-дүр. Россия АКШ-биле долу дең эргелиг эп-найыралдыг харылзаалыг болуксап турар. Россия кымны-даа коргутпайн турар, айыыл чок чорук талазы-биле бистиң кылып турар шупту ажыл-чорудулгавыс чүгле харыы бооп турар, ол дээр­ге камгалалдың шинчизи-дир. Россия айыыл чок чоруун идегелдии-биле камгалап шыдаар.
Чугаалаан болгай мен, ам база катап демдеглеп каайн: чепсеглениишкинни дүжүрер тема талазы-биле чугаалажыыш­кын­нарга бис белен бис, ынчалза-даа хааглыг эжикти моон соңгаар соктап турбас бис. Бистиң пар­тнёр­ларывыстың ол темага дең эргелиг чугаалажыышкынны чорудары чугула деп угаап-медереп биле бээрин манаар бис. 
Чуртувустуң турум болгаш үр хуусаалыг хөгжүлдезинге тайбың херек. Россияга удур халдаашкын дугайында кым-даа бодавазын дээш, бистиң чуртувуска хамаарыштыр күчү-күштүг ыйыдыышкынныг аргалар ажыг­лаарын семевезин дээш, камгалалды бедидер талазы-биле бүгү ажылывыстың чаңгыс сорулгазы чүгле чуртувустуң болгаш бистиң хамаатыларывыстың айыыл чок чоруун хандырарынче угланган. 
Хүндүлүг коллегалар! Бистиң мурнувуста масштабтыг сорулгалар бар. Кижи бүрүзүнге бодунуң күш-шыдалын боттандырарынга эң эки байдалдарны хандырар арганы тургузуп бээр социал-экономиктиг хөгжүлдениң моделин тургуспушаан, оларны сис­тема ёзугаар дес-дараалаштыр шиитпирлээр ажылды чорудуп турарывыс ол. Ол дээрге дыка дүрген өскерлиишкинниг делегейге төлептиг харыыны бээри-дир, Россияны – бистиң чоннарывыстың хөй-хөй вектерде тургустунуп келген бот-онзагай ёзу-чаңчылдарынга, культуразынга үнелиг чүүлде­ринге үндезилеттинген цивили­зация кылдыр кадагалап артты­рары-дыр. 
Россияның шупту хамааты­лары тодаргай ажыл-херектерин­ге чедиишкинни чедип алырынга белен, күжүвүстү каттыштырып алгаш, ниити шупту демниг бол­­зувусса, салдынган сорулгаларны чүгле ынчан чедип ап болур бис. Өскерлиишкинге белен, чаңгыс эп-сеткил дээрге кижилерниң боттарының медерелдиг шилилгези болур. Чурттуң хөгжүлдези ылап-ла олардан, оларның күш-ажылының үре-түңнелдеринден хамааржыр деп чүвени кижилер медереп билип алгаш, ындыг шилилгени кылыр. Кажан чөптүг шын чорук барда, ажылга, өөредилгеге, эгелекчи саналдар болгаш чаартыкчы чүүлдер кииреринге хостуг болгаш дең арганы тургузуп берип турар чер барда, ындыг шилилгени улус кыла бээр. 
Хөгжүлдеже чаза булгап үнер чүткүлдүң ындыг негелделиг байдалдарын сан-чурагайже болгаш көргүзүкчүлерже шилчидери болдунмас, ниитилелди мөөңнеп каттыштырары, чурттуң ажыл-херектеринге ха­маатыларның киржилгези, бистиң ниити күчү-күжүвүске бүзүрелдиг болуру дээрге чедиишкинни ылап чедип алырын илередип турар. Ындыг чедиишкинни бис албан чедип алыр бис. 
Кичээнгейлиг дыңнааныңар дээш четтирдим!
kremlin.ru
 

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.