1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЧУРТУН КАМГАЛААРЫ - ЫДЫК ХҮЛЭЭЛГЕ

Ада-чуртун камгалаары, дүне-даа, хүндүс-даа ооң кызыгаарын хайгаараары – онза харыысалгалыг болгаш айыылдыг ажыл. Хүннүң-не муң-муң кызыгааржылар чурттуң күрүне кызыгаарын камгалап хайгаарап турар. 

Россияның кызыгаар шерииниң тургустунганындан бээр мугур чүс чыл эрткен. Россияның Айыыл чок чорук албанының Тыва Республикада Кызыгаар эргелелиниң ажылдакчылары база “Тываның кызыгааржы акы-дуңмалышкы чорук» хөй-ниити организациязының кежигүннери май 27-де кежээкиниң 19.00 шакта “Дайынчы расчет” деп хөй-ниитичи патриотчу акцияны ийи дугаар чыл эрттирип турары бо. 

Тиилелге шөлүнге Кызыгаар эрге­лелиниң хуу составы, хоочуннары чыг­лып келген. Кызыгааржыларның ырылары акцияны улам-на байырлыг шинчи киирген.

Россияның  Айыыл чок чорук алба­нының Тыва Республикада Кызыгаар эргелелиниң начальниги Вячеслав Шкиря, халажылгада полковник, эргелелдиң хоочуну Владимир Комбу чыылганнарга байыр чедирген. 

Кызылдың 7 дугаар шко­лазының кызыгааржыларның элээди өңнүктери болгаш Кызылдың 11 дугаар шко­лазының кызыгааржы угланыышкынныг кадет клазының өөреникчилери ажыл-херээн күүседип тургаш, маадырлыы-биле чок болган кызыгааржыларның чуруун тудуп алгаш, үнүп келгеннер. Акцияга Маадыр бүрүзүнүң ат-сывын адап, эрес-дидим чоруун сактып, кажыы­далдың минутазын чарлаанының соонда, кызыгааржыларның тугун база 100 шарны дээрже ужудуп үндүрген.

Кызыгааржыларның ажы-төлү, уйнуктары шериг хептерин кедип алгаш, деткип келген. “Чеди-Хаан” спорт школазының тхэквондо секциязының ак кимоно кеткен спортчуларының дайынчы көргүзүглерин чыылганнар улуг сонуургал-биле көрген.

Ада-чуртунуң кызыгаарын камгалаа­рынга, шериг-патриотчу кижизидилгеге киирген улуг үлүг-хуузу дээш Тыва Республикада Кызыгаар эргелелиниң ажылдакчыларынга, хоочуннарынга юбилейлиг хөрек демдектерин байырлыг байдалга тывыскан. 

Кызыгааржыларның ырылары куттулуп турда, хоочуннар  ажыл-албанын күүседип турган эш-өөрүн сактып, чурукка тырттыржып турган. Акция соонда кызыгааржылар автомашиналарга туктарын киискидип алгаш, найысылалдың төп Кочетов кудумчузу-биле халдып эрткеннер.

Россияның  Айыыл чок чорук алба­нының Тыва Республикада Кызыгаар эргелелиниң хоочуну Владимир Комбу бир дугаар полковник эрге чедип алган кызыгаар отрядының удуртукчузунуң оралакчызынга чедир ажылдаан тыва офицер. Хүндүлүг дыштанылгаже үнгеш, ол күрүне ажылдакчызы болуп, эртем-билииниң аайы-биле албан черлериниң чаа тургузуун ажылдап кылырынга үлүг-хуузун киирген. Амгы үеде хоочун кызы­гааржы Тываның күрүне университединиң юридиктиг факультединде Россияның болгаш даштыкы күрүнелерниң кеземче эрге-хоойлу эртемин башкылап турар. 

Хүндүлүг хоочун-биле чай аразында чугаалаштым: “Бо эрттирип турар акцияның кол утказы – кызыгаарда албан-хүлээлгезин эрттирип турар шериг албанныгларның дайынчы соруун көдүрери, хей-аъдын бедидери. Бо хүн хоочуннар ужуражып, кады албан эрттирип турган үелеривисти сактып чугаа­лаштывыс. Кызыгаар камгалап тургаш, амы-тынындан чарылган маадырларның адын мөңгежидери бистиң хүлээлгевис. Застава бүрүзүнде кежээкиниң 20.00 шакта чаа дүн-хүн эгелээр. Ынчангаш аңаа 19.00 шакта хуу состав чыскаалып, заставаның даргазы кызыгааржы бүрүзүнүң кылыр ажылын хуваап бээр. Ол үеде кызыгаарда, делегейде, Россияда байдалды база сайгарып чугаалажыр. Кызыгааржы эш-өөрүмге байыр чедирип, бүгүдеге экини күзедим» – дээш, Владимир Сергеевич чугаазын доосту.

Май 26-да Тыва Республикада Кызыгаар эргелелинге “ажык эжиктер” хүнү болган. Аңаа кызыгааржылар чыылганнарга дайынчы аргаларын көргүзүп, машина-техниказын бараалгадып, солдат кадык-биле чемгерген. Кызыгааржыларның  ажыл-херээн, шериг-патриот­чу кижизидилгени эки чырыткан республиканың массалыг информация чепсектериниң журналистерин база шаңнап-мактаан.

Ада-чурттуң кызыгаарын хайгаарап камгалаар ыдыктыг хүлээлге кызыгаар­жыларга онаашкан. Тываның девис­кээринде узуну 1300 километр кызыгаар шугумунда чиик эвес албан-хүлээлгени эрттирип турар кижилерге ол хамааржыр. Ол дээрге Россия – Моол кызыгаарның эң нарын болгаш узун хемчээлдиг учас­тогунуң бирээзи. Кызыгаар эргелелиниң хуу составының эрес-шудургу албан-хүлээлгезиниң ачызында Россия – Моол кызыгаарның Тыва участогунда байдал чогумчалыг болуп, чылдан чылче кызыгаар үрекчилери-биле демиселдиң көргүзүглери экижип, хамаатыларның амыр-дыжы дээш демиселге чурттар аразының кады хөделиишкиннери улам сырый болгаш дугуржулгалыг болуп бар чыдар.

Кыштың соогу, чайның изии дивейн кызыгаар камгалаар ажылынга бердинген кызыгааржыларның харыысалгалыг, чымыштыг ажыл-ижинге чедиишкиннерни күзедим.

Шончалай  ХОВАЛЫГ.

Наталья ЧЕРНОУСОВАНЫҢ 

тырттырган чуруктары.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.