1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ШАГААНЫҢ ЧИГИРЗИГ БЕЛЭЭ

“IRBIS cake” кондитер кылыг­лар бүдүрүлгезиниң удуртукчузу Наталья Умановскаяга ужуражып чеде бээримге, чаа быжырган тортту каастаан тур. Ай санында аныяк сайгарлыкчы харык-шинээ кызыгаарлаттынган уругларга чигирзиг белекти сөңнээр чаагай чаңчылын 3 дугаар чыл уламчылап турары бо. Шагаа бүдүүзүнде 12 харлыг Аястың ээлчээ болган. 
Өөрүшкү чайыннаан 
карактар
Наталья Умановская ажылдавышаан, ук акцияның дугайында таныштырды: “Чуртувустуң аңгы-аңгы булуңнарының кондитерлери “Чигирзиг буян” деп бүгү-российжи акцияга катчып, уругларны болгаш аваларны деткип, амданныг торттарны сөңнеп турар. Аяс “Minecraft” деп компьютер оюнунга сонуургалдыг дээрзин авазы баш бурунгаар чугаалаан. Ынчангаш ооң ынак маадырларының овур-хевирин торт кырынга каастап турарым ол. Оон аңгыда Аястың адын, назы-харын база айтып каар. Шагаа бүдүүзүнде төрүттүнери дээрге аас-кежик-тир. Ынчангаш Аястың салым-чолу тускай болурунга бүзүрелим улуг. Авазынга оглунуң өөрүшкү чайыннаан карактарын көөрү ышкаш аас-кежик кайда боор. Харык-шинээ кызыгаарлаттынган ажы-төлүн азырап, кижизидип турар аваларга кижи чүгле мөгеер. Ол авалар дээрге маадырлар-дыр. Ынчангаш бо ачы-буян акциязынга чылдың-на киржип, уламчылаар күзелдиг мен. Январь айда социал четкилерде амы-хууда арнымга чарлал салыпканым соонда, авалар мээң-биле харылзажып эгелээн. 
Чоокта чаа харык-шинээ кызыгаарлаттынган уругларга кондитер кылыглар кылырынга мастер-классты эрттирдим. Аңаа улуг сонуургал-биле кириштилер. Оларның чырык арын-шырайын көргеш, сагыш-сеткилим көдүрлүп турду. Сөөлүнде уругларның арыннары куруг шоколад апарган (каттырар). Аваларының база сеткили ханып, уругларынче хүлүмзүрбүшаан көрүп турдулар». 
Кырган-авазының 
салгакчызы
Натальяның кырган-авазының холу чемзиг болгаш, аажок чаагай торттар быжырар турган. Ооң амданын уйнуу ам-даа сактып чоруур. Ооң кады төрээн угбазы база кырган-авазын дөзээн. “Өг-бүлевисте шупту алды кижи бис. Бир катап беш харлыымда бажыңга чааскаан артып калгаш, амданныг чем кылырын шиитпирлеп алган мен. Ынчан бир дугаар блины быжырарын оралдашканым ол. Улаштыр кырган-авамның крем кылып турарын сактып, ону белеткээрде, хөй крахмал холааш, 5 ажыг сакпың кремни хайындырган мен. Угбаларым кежээ мээң үүлгедиимни көргеш, көгүде аарак кончаан улус. Чеже торттарымны өрттетпээдим дээр. Ооң мурнунда бажыңга торттарны чагыг езугаар быжырып турган мен. Өөм ээзи соодукчуну ажыдыптарга-ла, ында торттардан өске аъш-чем чок болур турган. Черле ынчаш чагыглар көвүдей бээрге, кондитер кылыг­лар кылыр бүдүрүлге ажыдар айтырыг чайгаар-ла тургустунуп келген».
Технологтуң 
кызыл диплому
Кырган-авазы, угбазының ачызында торттарны быжырып өөренип алган-даа болза, технолог мергежилди чедип алыры чугула апарган. “Кызылдың экономика болгаш эрге-хоойлу техникумунуң директору Ольга Кондрашова чеже-даа назыным чаңгыс курсчуларымдан улуг болза, хүлээп алган. Өөредилге черин кызыл диплом-биле доостум. Кондитер кылыглар кылыр бүдүрүлге ажыдып алыры-биле оран-сава дилеп тур мен дээримге, Ольга Кондрашова биле ооң оралакчызы Марина Биче-оол мени деткип, техникумнуң улуг өрээлин чогумчалыг өртек-биле хөлезиге бээрге, изиг күзелим-биле ажылдап кириптим. Амгы үеде мында ажылдавышаан, студентилерге кондитер кылыглар кылыр технология кичээлдерин болгаш мастер-класстарны эрттирип турар мен” – деп, Наталья рис саазында “Minecraft” деп бижиктиң артык черлерин кеспишаан, чугаазын уламчылады.
Демниг команда
Кызылдың экономика болгаш эрге-хоойлу техникумунуң баазазында кондитер кылыглар бүдүрүлгези ажылдап эгелээнден бээр 3 чыл чеде берген. Мээң командамда арга-дуржулгалыг 10 ажыг кондитер ажылдап турар. Оларның аразында техникумнуң доозукчулары, тускай эртемниг кондитерлер, бодумнуң өөредип алган ажылдакчыларым бар. Оон аңгыда үшкү курсчулар база мында практиказын эрттирип турар. Олар-даа, мен-даа билиивисти доктаамал бедидип, өөренип турар бис. 
Бистиң демниг командавыс чүгле ажылдап билир эвес,  дыштанып-даа билир. Кыжын арыг агаар-бойдустуг “Тайга” станциязынче, “Ергаки” дыштанылга баазазынче, чайын эм шынарлыг хөлдерже шуптувус дыштаныры чаагай чаңчылывыс апарган. 
Чаа дериг-херексел
«Чыл бурунгаар ристен кылган саа­зынга янзы-бүрү өңнерлиг нарын овур-хевирлерни үндүрүп болур тускай принтер садып алган мен. Чамдык садып алыкчылар аар, кил базар дүрзүлерниң орнунга чараш чуруктарлыг торттарны чагыдып турар. Эрткен чылын карамель-биле ажылдаа­рын өөренип алганымны улуг чедиишкин деп санаар мен, чүге дизе ол чаа угланыышкын-дыр. Чаа карамель-биле ажылдаар суугуну база садып алдым. Ооң-биле карамельден аажок чараш дириг амытаннарны болгаш оон-даа өске дүрзүлерни чогаадып кылыр аргалыг бис. Байырлалдар бетинде чагыглар каш катап көвүдей бээрге, хондур-дүндүр-даа ажылдаар апаар. Ынчангаш амгы үениң торт быжырар суугузу чугула херек. Бүдүрүлгевистиң эрги шагның суугузу дыка хөй электри энергиязы чарыгдаар-дыр ийин” – дээш принтерин көргүстү.
Кызыл бархат
Найысылалдың чурттакчыларының сонуургаары чизкейк, кекс, имбирь холаан пряник, торттарын эң-не эки шынарлыг продуктулар-биле бүдүрүп турар. Кат-чимистерден кылган торттарга чагыдып алыкчылар аажок ынак. Наталья тус черниң бүдүрүкчүлерин деткип, олар-биле сырый харылзаалыг ажылдап турар. Куда-дойга, байыр-найырга 2, 3 каът торттарны чурттакчы чон база хөйү-биле чагыдар дээрзин кондитер чугаалады. Мен амы-хууда “Кызыл бархат” деп тортту аажок чаагайзынар мен. Катап-катап чиксээрим кээр, ол хире амданныг.
“Кондитер кылыгларын найысылалда “Мокка-кофе”, “Coffee day” кафелеринден садып ап болур. “Айсберг” ресторанның удуртулгазы-биле база кады ажылдаар дугайында дугуруштувус. Интернетте бар социал четкилер дамчыштыр бүдүрген кондитер кылыгларының чуруктарын тырттыргаш салып, бижидикчилеривистиң саналдарын, чагыгларын өөренип турар бис” – деп, ол тайылбырлады.
Чагыдып алыкчының 
күзели-биле
Кондитер кылыгларының бүдүрүлге­зинче кирип келирге-ле, дораан чаагай ваниль чыды думчукка кээр. Ында-мында аныяк оолдар далган былгаан, суугудан торттарны уштуп, крем-биле пироже­ноелерни каастаан турлар. Наталья торт каастаар янзы-бүрү аъш-чемге ажыглаар будуктарын, фломастерлерин, өске-даа херекселдерин көргүзүп тайылбырлады. Кисточказын тудупкаш, овур-хевирлерни каастап эгелээрге, чурукчу-даа апаар, торттарны чогаадыкчы каастап эгелээр­ге, дизайнер-даа апаар, хөй каът торттарны быжыглап тургузуп эгелээрге, архитектор-даа апаар... Чагыдып алыкчының күзели-биле кандыг-даа хевирлерни чогаадып, мастикадан сиилбип кылыр. Чижээ, бичии уругларга фея, балерина, пони, оолдарга кино маадырлары, улуг кижилерге мергежилиниң аайы-биле фотоаппарат, ном, хөгжүм, спортчу херексел... “Хуулгаазын ыяш” деп мастерскаяның эдилекчизи Сузунмаа Күжүгетке тыва хээлерни, саннар, үжүктер шуткуур “хепти” чагып турар. Бүдүрүлгениң кондитер бүрүзү катаптаттынмас чогаадыкчы көрүш-биле ажылдап турарын эскердим.
Социал четкилерниң 
ачызында
Аныяк сайгарлыкчылар интернетте социал четкилер дамчыштыр чагыгларны хүлээп ап, садып алыкчыларның херег­лелдерин хандырып, чаа бараанна­рының чуруун тырттыргаш делгеп турары дыка эптиг. 
Республикада интернет-бизнести хөг­жү­дүп, социал четкилер дамчыштыр боттарының сонуургалдарының аайы-биле орулганы ажылдап ап турар аныяктарның саны хөй. Олар кылып алган чүүлдерин (суй белектер, үүрмек кылыглар, каасталгалар, амданныг чемнер, модага дүүшкен идик-хептер...) социал четкилер дамчыштыр садып-сайгарып, чагыгларны хүлээп ап турар. Наталья база оларның санынче кирип турар аныяк сайгарлыкчы.
“Мурнувуста салдынган сорулгаларывыс ам-даа хөй. Онлайн-студиялыг, школалыг улуг кондитер бүдүрүлгезин ажыдары мээң күзелим. Ынчангаш бурунгаар көрүштүг ажылдаарывыс арткан” – дээш, чугаазын доосту.
Аваның йөрээли
 “Тортту чараш картындан уштуп эккээримге, оглумнуң өөрүшкүзүн чүге деңнээрил аан. Энерел сеткилдиг На­тальяга буянныг акцияны эрттирип турары дээш өөрүп четтиргенимни илередип тур мен. Торт аажок чаагай болду. Сеткилинден быжырып кылганы илдең. Таныыр улузумдан акция дугайында дыңнааш, телефон-биле харылзажырымга, дораан чөпшээрежиптерге, шуут кайгап ханмадым. Кондитерниң кылган буяны аңаа хөй катап эглип кээр болзунам!” – деп, Аястың авазы йөрээл салды. Аңаа мен база каттыштым.
Чылдың аныяк 
сайгарлыкчызы
“IRBIS cake” кондитер кылыглар бүдүрүлгезиниң удуртукчузу Наталья Умановская эрткен чылдың төнчүзүнде «Тываның тергиин аныяк сайгарлыкчызы-2018» деп атка төлептиг болуп, 50 муң рубльдиң сертификадын алган. Январьда эки турачылар чылын байырлыг байдалга хаап турда, Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол “Чылдың эгелээшкиннери” мөөрейниң тиилекчилерин шаңнап-мактаан. “Чылдың аныяк сайгарлыкчызы” деп шаңналга Н. Умановская төлептиг болган.
Аныяк сайгарлыкчы республиканың кондитерлерин акцияга катчырынче кыйгырып турар. Буянныг үүле кылырга, делегей бичии-даа болза экижип чырый бээр.
Шончалай  ХОВАЛЫГ.
Арслан АРАКЧААНЫҢ тырттырган чуруктары. 
 

 

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.