1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ШАЛЫҢ ӨРЕЗИН БОЛДУРБАС ДЭЭШ...

Тывастаттың медээзин езугаар алырга, ажыл төле­вириниң талазы-биле чыылган өре бо чылдың декабрь 1-ниң байдалы-биле респуб­ликаның 14 организациязында 19 млн. 103 муң рубль четкен.

Ноябрь айда Тыва Республикага шалың төлевириниң өрези 3 млн. 326 муң рубльге немешкен. Ындыг өре алды организацияларда тывылган. Чижээ, Каа-Хемниң төп кожуун эмнелгези — 2 млн. 183 муң рубльди, «Хову-Аксы суурнуң котельнаязы» күрүнениң унитарлыг бүдүрүлгези — 1 млн. 202 муң рубльди, «Прогресс-тепло» — 175 муң рубльди, «Каа-Хем» муниципалдыг унитарлыг бүдүрүлге — 538 муң рубльди, Кызыл хоорайда уругларның хореография школазы — 367 муң рубльди, №8 уруглар сады--299 муң рубльди ажылдакчыларынга шалың кылдыр төлевээн болуп турар.

Каа-Хемниң төп кожуун эмнелгезинде шалың өрези октябрьда тывылган дээрзин кожуун прокурору ноябрьда илереткен, ынчалза-даа ноябрь 1-ге чедир ындыг медээни эмнелге Тывастатче киирбээн. Кажан РФ-тиң Административтиг чурум хажыдыышкыннарының дугайында кодекстиң 13.19 чүүлү-биле административтиг чурум хажыдыышкынының дугайында херек оттурган, хоойлу хажыдыышкынын чайладырының дугайында негелде киирген соонда, чүгле ынчан медээни дамчыткан. +рениң тывылган чылдагааны — ажылдарның планнаттынган хемчээлин чедир күүсетпээни. +рени эгидериниң талазы-биле хемчеглер амгы үеде алдынып турар.

Ол-ла кожууннуң коммунал ажыл-агыйының ажылдакчылары боттарында акша-хөреңгиниң чогундан өре болдурган. Бүдүрүлгениң директорунга хамаарыштыр РФ-тиң Административтиг чурум хажыдыышкыннарының дугайында кодекстиң 5.27 чүүлү-нүң 1 кезээ-биле — күш-ажыл болгаш күш-ажыл камгалалының дугайында хоойлужудулганы хажытканы дээш херекти оттурган. Хоойлу хажыдыышкыннарын чайладырының дуга­йында негелдени аңаа киирген.

Тыва Республиканың «Хову-Аксы суурунуң котельнаязы» КУБ-туң өрези 2014 чылдың октябрьда боттуң акша-хөреңгизиниң чедишпезинден тывылган дээрзин Чеди-Хөл районнуң прокурору илереткен. Декабрь 10-га чедир ол бүдүрүлге өрени 626 муң рубльге кызырган. Директорга хамаарыштыр РФ-тиң Административтиг чурум хажыдыышкыннарының дугайында кодекстиң 5.27 чүүлүнүң 1 кезээ-биле херекти оттурган.

№8 уруглар сады өрезиниң дугайында Тывастатче медээни үндезин чок черге киирген дээрзин Кызыл хоорайның прокурору тодараткан. Школа назы четпээн ол албан черинге ажыл төлевирин 5-тиң хүнүнде боттандырып турар. Ынчангаш декабрь 5-те шалың төлээр кылдыр акшаны бүрүнү-биле шилчидипкен. Статистикаже шын эвес медээлер кииргени дээш Кызыл хоорайның прокурору хоойлу хажыдыышкынын чайладырының дугайында негелдени садик эргелекчизинче киирген.

Уругларның хореография  школазында өрениң тывылган чылдааганы — Кызыл хоорайның мэриязының саң-хөө департаментизиниң акшаландырыышкынны чогуур үезинде боттандырбааны. Найысылалдың мэринче негелдени киирген.

1 млн. 181 муң рубль өрени ноябрьда «Хайыракан» МУБ, +вүрнүң орук участогу болгаш «Тувгаз» ААН төлээннер. «Енисей» куш фабриказы өрезин — 71 муң рубльге, «Стройсервис» КХН—21 муң рубльге, «Ак-Довурактың орук эргелели» КУБ—244 муң рубльге эвээжеткен. Ол бүдүрүлге декабрь 1-де сентябрь, октябрь айларның өрезин төлээн, боттуң акша-хөреңгизиниң чедишпезинден ноябрьда шалың төлеттинмейн барган. Директорга хамаарыштыр РФ-тиң Административтиг чурум хажыдыышкыннарының дугайында кодекстиң 5.27 чүүлүнүң 1 кезээ-биле херекти оттурган.

«Стройсервис» КХН-ниң 2014 чылдың мартта тывылган өрези чоорту кызырлып орар. Ол ышкаш «Кызыл» куш фаб­риказында өре база эвээжеп келген. Бүдүрүлгениң директору РФ-тиң Административтиг чурум хажыдыышкыннарының дугайында кодекстиң 5.27 чүүлүнүң 1 кезээ-биле 3 муң рубльге торгаткан.

«Ажылдарны механизастаары» күрүне албан чери, «РЭК» КУБ, «Ак-Довуракэнерго» КУБ ноябрьда өрезин 126 муң рубльге өстүрген.

Барыын-Хемчик кожууннуң чагыргазының доктаалын езугаар «Барыын-Хемчик кожууннуң ЧКА» МУБ-ту дүжү-рериниң дугайында шиитпирни июль 7-де хүлээп алган. РФ-тиң Негелде кодекизиниң 63 чүүлүнүң 2 кезээн болгаш 64 чүүлүнүң 1 кезээн хажыдып, дүжүрүлге балансызын тургузарының болгаш ажыл төлевириниң өрезин киирериниң  талазы-биле хемчеглерни дүжүрүлге комиссиязы албаан дээрзин октябрьда район прокурору илереткен. Кирген негелдени сайгарып көргениниң соонда дүжүрүлге комиссиязы үелер аразының дүжүрүлге балансызын тургузары-биле өнчү-хөреңгиниң санаашкынын чоруткан.

Декабрь 1-ниң байдалы-биле ажыл төлевириниң өрезин ийи ай туткан черлерге «Ажылдарны механизастаары» күрүне албан чери (9 млн. 141 муң рубль), «Ак-Довурак ЧЭТ» ААН (1 млн. 206 муң рубль), «Каа-Хем» МУБ (528 муң рубль) хамааржыр. Бо байдалга хамаарыштыр кеземче херээ оттурар кылдыр материалдарны истелге органнарынче киирериниң барым­даалары чок.

Шалың талазы-биле чажыт өрелерни илередириниң талазы-биле ажылды прокурорлар отчеттуг үеде күштелдирген. Чижээ, Кызыл хоорайның про­курору «Чаагайжыдылга» МУБ-та 512 муң рубль түң- нүг өрениң барын илереткен. Ооң чылдагааны — хоорайның девискээрин аштап-арыглааны дээш Кызыл хоорайның мэрия­зының акшаландырыышкынны чогуур үезинде шилчитпээни. Ону негээр ажылды бүдүрүлгениң ажылдакчылары күүсетпээн. Ол коллективтиң удуртукчузунче негелде киирген. 

Республикада дөрт банкрот бүдүрүлгелер 5 млн. 562 муң рубль өрени кылганын декабрь 1-ниң байдалы көргүс- кен. Оларның аразында «Кызыл-чылыдылга» КУБ —189 муң рубль, «ТЭК»—389 муң рубль болгаш «Чедер» курорт — 3 млн. 778 муң рубль, «Ак-Довурак ЧЭТ»—1 млн. 206 муң рубль өрелиг болган.

Акша-шалыңны чогуур үе- зинде төлеп турарынга хайгаарал чоруткаш, бо чылын прокурорлар хоойлунуң 1808 хажыдыышкынын илереткен. Оларга хамаарыштыр 204 негелдени киирген. Оларны сайгарган соонда 52 кижиге хемчег онааган, административтиг чурум хажыдыышкыннарының дугайында 109 херекти оттурган, ол хемчегге албан-дужаалдыг 86 кижини онааган.

Санаттынган, ынчалза-даа төлеттинмээн ажыл төлевири 19 млн. 199 муң рубльди тыртар кылдыр судтарже 1258 негелде билдириишкиннерни бүдүрүлгелерниң ажылдакчыларының эрге-ажыынга хамаарыштыр киирген, олардан 963 муң рубльдиң 19 билдириишкинни сайгарып турар. Прокуратура ажылдакчыларының алган хемчеглериниң  түңнели-биле бо чылын республикага 84 млн. 125 муң рубль түңнүг шалың өрезин төлеткен.

Михаил САНЧАЙ,

Тыва Республиканың прокурорунуң бирги оралакчызы.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.