1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЭКИ ТАЛАЖЕ ӨСКЕРИЛГЕЛЕР БАР, ЫНЧАЛЗА-ДАА...

Регистратура ажылдакчызы Аржаана Монгуш ТР-ниң Кадык камгалал яамызының төлээзи Мурат Чульдум-биле.
 
2017 чылдың июль-август айларда Ниити-российжи Улусчу фронтунуң (ОНФ) “Эмнээшкинниң шынарынга чоннуң үнелели” деп тө­левилелиниң адаа-биле регионалдыг салбырының кежигүннери кожуннарның эмнелгелеринге чедип,  тус черниң чурттакчы чонунуң бодалын билип алыр сорулгалыг айтырыглар кирген тест-анкетаны чоруткан. 
Хыналда үезинде ук эм­нел­гелерниң материал-техниктиг дерилгезинде, эмнээшкинниң шынарында четпестерни илереткен. Чурттакчы чондан 800 ажыг санал-оналдар кирген. Хөй кезиин­де оочурнуң узунун, интернет, терминал дамчыштыр бижидилге чогун база эмчилерниң хүлээп алыыш­кынынга үр үе негеттинип тура­рының дуга­йында хомудалдар бар болган. Оон аңгыда чамдык эмчилерниң эвилең-ээлдек эвезин база айыт­кан. 
Бо айтырыгларга хамаарыштыр Улусчу фронтунуң регионалдыг салбырының кежигүннери чогуур албан черлеринче сагын­дырыгларны киирген турган. Амгы үеде эмнелгелерниң чедер-четпес­терин чайлатканын хынаан.
Чөөн-Хемчик кожууннуң төп эмнелгезиниң улуг эмчизиниң хүлээлгезин күүседип турар Чимис Куулар мооң мурнунда кир­ген сагындырыгларга хамаа­рыштыр хемчеглер алдынган дээрзин айытты. 
“Улуг назылыг болгаш харык-шинээ кызыгаарлаттынган кижилерге электроннуг терминалдың эптиг талаларын болгаш канчаар­ бижидерин регистратурада быжыглаан эмчи ажылдакчызы тайылбырлап турар. Оон аңгыда чөөн-хемчикчилерни күрүнениң ачы-дуза чедирер порталынга бүрүткедирин, оочурга бижидерин база өөреткен. Регистратура дамчыштыр бир хүнде 30 хире кижини эрттирип турар.
Аарыг кижиден эмчилерниң талазындан хажыдыышкыннар­ дугайында дыңнадыг кирер болза, баштай ылавылап алгаш, ол дораан­ ук айтырыгны сайгарып турар. Бир эвес эмчилерниң талазындан ылап хажыдыышкыннар азы оларның хүлээп алыышкынга келген кижиге ха­маарыштыр эвилең-ээлдек эвес чоруу илереттинип келзе, оларның шалыңындан акшазын казыыр. 
Эмчилерниң хүлээп алыыш­кынынга үр үе негеттинип турарынга хамаарыштыр алыр болза, чамдык аарыг улустарны шинчииринге хөй үе негеттинер болур. Катап кээп турар улусту 5-10 минута-даа хүлээр. Электроннуг оочур бижидилгелиг болгаш, “дириг” оочурда олурар улустарны аралаштыр эрттирер таварылгалар ийи-чаңгыс тургус­тунуп келир. 
Эрткен чылын “Поликлиника регистратурадан эгелээр”­ деп төлевилелге киришкеш, Эрзин кожууннуң төп эм­нел­­ге­зи-биле бирги черни үлешкен бис. Бо чылын уруглар поликлиникаларының ортузунга чарлаан «Хумагалыг поликлиника» төлевилелге киржип, уруглар консультациязының регистратуразын чаарты эде кылыр сорулгалыг бис” – деп, эмчи чугаалады.
Чөөн-Хемчик кожууннуң төп эмнелгезинде Мөңгүн-Тайга, Өвүр, Сүт-Хөл кожууннардан келген аарыг кижилер эмчи дузазын алыры-биле регистратура, интернет, терминал дамчыштыр оочурга бижидип ап турар.  
Электроннуг бижи­дил­­ге талазы-биле ажыл­­­ды ТР-ниң Кадык кам­­галал яамызының ме­дицина-информация сай­гарыл­га­зының төвүнүң кол специа­лизи Мурат Чульдум хынап көрген: “Эмнелге бүрүзүнде элек­троннуг бижидилге терминалдарын харыылаар ажылдакчылар бар. Мында терминалдың ажылдап турарын көрдүвүс. Ооң чанынга улуска дуза кадар специалисти кошканы эки-дир. Эрткен чыл-биле деңнээрге, интернет, электроннуг ачы-дуза чедирер портал дамчыштыр эмчилерже оочур бижидилгези 30-50 хуу чедип турар. Мурнуку одуругларже Сүт-Хөл, Мөңгүн-Тайга, Чөөн-Хемчик кожууннары үнген” – деп чугаалады.
Шеми суурнуң чурттакчызы Чойгана Монгуш херээженнер эмчизинче оочурлап олура: “Телефонумда электроннуг ачы-дуза чедирер капсырылга дамчыштыр бодумга таарымчалыг хүннү, шакты шилип алгаш, баш бурунгаар бижидип алдым. Айыт­кан шагым кээрге, кирер деп тур мен. Мооң мурнунда эмчиже кирерде, баштай албан-биле келгеш бижидер, ооң соонда айтып каан хүнүнде база кээр турдум. Ам дыка эптиг апарган-дыр” – деп чугаалады.
Чөөн-хемчикчилерниң киирген хомудалдарының бирээзи – чүрек хынаар УЗИ аппарат чогу. 1978 чылда саттынган аппарат эргижирээнинден чүрек шинчилээр арга чок. Чүрек шинчилээрде, чаа УЗИ аппарат негеттинип турар дээрзин Чимис Куулар немеди. 
Ниити-российжи Улусчу фрон­тунуң (ОНФ) “Эмнээшкинниң шынарынга чоннуң үнелели” деп төлевилелиниң адаа-биле регионалдыг салбырының күү­секчи комитединиң координатору Күдер Мажаага удурткан ажылчын бөлүк Кызыл, Каа-Хем, Чөөн-Хемчик, Бии-Хем, Таңды ко­жууннарның төп эмнелгелерин хынаан. Кожууннар аайы-биле көөр болза, байдал мындыг.
Кызыл кожууннуң төп эмнел­гезинде эмчиниң хүлээп алыыш­кынынче кирерде, 30-40 минута дургузунда оочурлаар талазы-биле чурттакчы чондан хомудалдар кирген. Коляскалыг харык-шинээ кызыгаарлаттынган кижилерниң эмнелгеже кирер пандузунуң кудургайы кадыр болганы-биле санитар дүрүмнерге дүүшпези илерээн.
Каа-Хем кожууннуң төп эм­нелгезиниң бактериология лабо­раториязының чөпшээрели чок болганы-биле аарыг улустуң анализтер дужаар аргазы чок. Ооң уржуундан олар Кызыл хоорайже чедип, дужаап турар. Оон аңгыда невролог, кардио­лог, отоларинголог эмчилер чок деп хомудалдарны киирген. Эмчилерниң профессионал деңнелинге хамаарыштыр бүзүрел чогун база илереткен. 
Бии-Хем кожууннуң төп эмнелгезинде хирург, уруглар неврологу чок. Баш мээзин болгаш чүрекке УЗИ шинчилгезин эрттирбейн турар. Пандустуң кудургайы 8 хуу бедик болгаш туттунгууштар чедир быжыглаттынмаан. 
Таңды кожууннуң төп эмнел­гезинде УЗИ болгаш ФГДС шинчилгези эртер талазы-биле бергедээшкиннер тургустунган. Эндокринолог, ортопед, отоларинголог эмчилер чок. 
Кызыл, Каа-Хем, Бии-Хем, Таңды кожууннарның төп эмнелгелеринде электроннуг оочур бижидер терминалдар ажылдавайн турар болгаш интернет дамчыштыр эмчилерниң хүлээп алыышкынынче бижидери болдунмас дугайында чурттакчы чондан хомудалдар кирген.
Сөөлгү үеде чурттакчы чон бажыңнарындан үнмейн, компью­тер азы телефон тава­рыш­тыр шынарлыг ачы-дузаларны чедингир болгаш эптиг электроннуг хевирге алырын дүргени-биле шиңгээдип ап, ажыглап эгелээнин эскерип болур.
Биче хемчээлдиг хоорайларга амыдыралдың шынарын, ооң иштинде эмнээшкинниң деңнелин бедидер сорулганы Чурттуң Президентизи Владимир Путин бо чылгы айыткалында бүгү деңнелдиң эрге-чагыргазының мурнунга салган.
Ниити-российжи Улусчу фронтунуң (ОНФ) регионалдыг салбырының күүсекчи коми­те­ди­ниң координатору Күдер Ма­жааның чугаазы-биле алырга, ооң мурнунда киирген хомудалдарга хамаарыштыр ажылдар кылдынып турар. Ынчалза-даа шиитпирлеттинмээн айтырыглар артпышаан хевээр. Ол дээрге  эмчилерже кирерде, узун оочур, терминал таварыштыр оочур бижидилгези, тускай специалистер четчелеттинмээни,   эмчилерниң хүлээп алыышкынынга үр үе негеттинип турары. Бо бүгүнү шиитпирлээри-биле чоокку үеде регионнуң Улусчу фронтунуң кежигүннери Кадык камгалал яамызы-биле хуралды эрттирер. 
Шончалай  ХОВАЛЫГ.
Авторнуң  тырттырган  чуруу.

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.