1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЭШТИР ПЛЯЖТЫ КАЖАН АЖЫДАРЫЛ?

Бирги сезон ажыдыышкыны эгелээри билек ТР-ниң Чазааның Даргазының оралакчызы Шолбан Хопуя, ТР-ниң өөредилге болгаш эртем сайыдының оралакчызы Роман Шинин болгаш Чазактың комиссиязы Таңды кожууннуң Чагытай хөлүнүң девискээринде уругларның кадыкшылга лагерьлерин эргип, чайгы сезонга белеткелин хынап, ээлчеглиг үнүүшкүннү организастаан.
Чагытай хөлдүң эриинде «Орленок» дыштанылга лагери “Альянс” хууда камгалал бүдүрүлгезиниң хайгааралында болду. Ооң ажылдакчылары бистерниң паспорт, шынзылга бижиктеривисти хынааш, эрттирди. Лагерьниң девискээринде видеохайгаарал камераларын аскан. 
Ниитизи-биле лагерьде 160 уруг кадыын быжыктырып, дыштанып турар. Оларның бирээзи кулаа аарый бергени-биле чана берген болду. Ында студотрядтарның 6 төлээзи, Дүрген дуза чедирер станцияның 2 фельдшери дээш ниитизи-биле 34 ажылдакчылар бар. 
Корпус бүрүзүнде арыг ижер суглуг куллерлерни, чемненир чер чоогунда чунар-демирлерни немей тургускан. Чазак Даргазының оралакчызы Шолбан Хопуя чем кылыр өрээлдерни, аъш-чемни кандыг байдалда шыгжап турарын хынаары-биле складтарны база көрген. Ниити байдал эки дээрзин түңнээн. Кызылдың А.Б. Чыргал-оол аттыг уран чүүл училищезиниң студентилери уругларның чарылбас өңнүктери болу берген.
“Эштир пляжты кажан ажы­­­дар ирги?” деп улуг идегел-биле уруг бүрүзү халчып келгеш айтырып турду. “Орленок” лагериниң директору Владимир Ооржактың чугаазы-биле алырга, уругларның эштир пляжын ажыдар дээш, Росхереглелхайгааралдың ТР-де эргелелиниң чөпшээрелин манап турар.
Дараазында “Чагытай” дыштанылга лагеринге четтивис. Ында байдал база эки. Директор Галина Сюрюннуң чугаазы-биле алырга, бо чылын садыглажыыш­кын езугаар лагерьге 190 уруг дыштаныр турган болза, Росхереглелхайгааралдың ТР-де эргелели 160 уругну дыштандырарын чөпшээрээн. Ынчангаш бирги сезонда дыштаныр турган 30 уругну ийиги сезонче чылдырган. Мында Кызылдың эмчи колледжиниң 3, а ТКУ-нуң 1 студентилери ажылдап турар. Уругларның айыыл чок чоруу “Беркут” хууда камгалал бүдүрүлгезиниң хайгааралында.
“Металлург” лагеринде Чеди-Хөл кожуундан 70 уруг дыштанып турар. Аъш-чем, ногаа шыгжаар соодукчулар, склад, ногаа шыгжамыры чогуур деңнелде болгаш санитар дүрүмнер долузу-биле сагыттынган. 
“Байлак” дыштанылга лаге­ринде чаартылгалар элээн хөй болду. 180 олуттуг делгем хуралдаар зал, библиотека, дээр­де сылдыстар хайгаараар телескопту тургускан дээш оон-даа өске ажылдар кылдынган. 
Ук лагерьниң девискээринде 32 видеохайгаарал камераларын тургускан. Өске лагерьлерниң даштында камераларны аскан болза, мында чурттаар, чемненир өрээлдерде безин бар. Кижи билбес, кандыг-даа байдал тургустунуп кээр болгай. Биб­лио­тека уругларның ынак чери апарганы өөрүнчүг. 
Бо хүнде лагерьде 226 уруг хаара туттунган. Мында ТКУ-нуң 6 студент отрядының төлээлери ажылдап турар. Үнүп турувуста барабаннарның өткүт даажы уругларны чемнениринче кыйгырып турду. Лагерьлерниң чаагай чаңчылының бирээзин кадагалап, сагып чорууру өөрүнчүг болду. 
Лагерь бүрүзү аъш-чем ай­маан­ санитарлыг дүрүмнер езугаар­ шыгжап турар. Балык, куш, инек эъди, сүт аймаа, колбаса кылыг­лары аңгы-аңгы соодукчуларлыг, ногаа аймаа тускай температуралыг шыгжамырда. Уругларның айыыл­ чок чоруу видеохайгаарал­ камераларының болгаш хууда камгалал бүдүрүлгелериниң төлээлериниң шыңгыы хайгааралында.
Изиг хүннүң херелдеринден сериин корпустарга, дыштаныр бажыңнарга, суг-биле чашкылажып, душтанып, хөлегеге чаштынып болбайн канчаар. А эштири – мага-ботту сериидедириниң эң-не эки аргазы. Маңаа хамаарыштыр ТР-ниң өөредилге болгаш эртем сайыдының оралакчызы Роман Шинин “Орленок” лагериниң удуртулгазы-биле керээни чарып, уруглар пляжын хөлезилээр аргазын сүмелээн. ТР-ниң Өг-бүле болгаш уруг­лар херектериниң талазы-биле агентилелиниң төлээзи Саяна Монгуш ук лагерьниң пляжының девискээри бичии болгаш даг эдээнден тура аңаа чедери ырак дээрзин айытты. 
Уругларга айыыл чок, эштиринге таарымчалыг пляжты ажыдарының негелдези шыңгыраан болгаш хөй акша-төгерик негеттинер дээрзин ук лагерьлерниң директорлары демдеглеп турар. Уруглар чайгы дыштанылга лагеринге үежилери-биле ойнап, хөглеп, кадыкшылын быжыктырып алырындан аңгыда, албан-биле хөлге эштип алыр дээш кел чыдар болгай. 
Даг эдээнде “Чагытай”, “Металлург”, Байлак” дыштанылга лагериниң уруглары Чагытай хөлдү кайы-ырактан бараанын көөрүнден башка, эштир аргазы чок. Оларның аразындан Мөңгүн-Тайга кожуундан албан-биле эштир дээш келген оол аажок хомудап турду. Ынчангаш уруг­ларга эштир пляжтарны ажыдары-биле айтырыгны чогуур­ албан черлери, лагерьлерниң удуртулгазы демниг шиитпирлеп, боттуг хемчеглерни алыр дээрзинге бүзүрээр апаар.
Чагытай хөлдүң девискээринде дыштанылга лагерьлеринде республиканың шупту булуңнарындан келген оолдар, уруглар шыдыраалап, шашкилеп, теннистеп, баскетболдап, хол бөмбүүнге ойнап, чуруттунуп, номчуттунуп, концерт, мөөрейлерге киржип, чаа өңнүктери-биле таныжып, омак-хөглүг дыштанып турарлар. 
Шончалай  ХОВАЛЫГ.
Авторнуң  тырттырган  чуруу.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.