1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЮРИСТИҢ ТАЙЫЛБЫРЫ

1 Айтырыг: Уруун адазы чокка азырап өстүрүп чоруур ажылдакчы тодаргай эвес хуусаа иштинде ажылдаар керээ чаргаш, организацияга кирип алган. Yш ай эрткенде, уруун школага белеткээр мен деп чылдагаан-биле төлевирлиг ээлчеглиг шөлээни азы төлевир чок 14 календарьлыг хүннүң шөлээзин аңаа бээриниң дугайында билдириишкин бижээн. Сезоннуг садыглаашкын үезинде ажылдакчыга шөлээ бээрге, ажыл-агыйга когаралдыг. 3-тен 14 хар чедир назылыг бичии уругну чааскаан азырап өстүрүп чоруур иениң билдириишкинин администрация хандырар хүлээлгелиг бе?

 

Харыы: Ажылдап киргени хүнден организацияга 6 ай чедир ажылдаваан 3-тен 14 хар чедир назылыг бичии уруун чааскаан азырап өстүрүп чоруур ажылдакчыга төлевирлиг ээлчеглиг шөлээни азы төлевир чок шөлээни бээринге организацияны хүлээндирип турар чүүлдер РФ-тиң Күш-ажыл кодекизинде, өске-даа федералдыг хоойлуларда чок. Ынчалза-даа мындыг байдалда ээлчеглиг төлевирлиг шөлээни азы төлевир чок шөлээни бээр деп организацияның иштики документилеринде азы коллективтиг күш-ажыл керээзинде айыткан болза, ажылдакчының негелдезин хандырар апаар.

 

Yндезилели: Ажыл берикчизинге үзүк чокка 6 ай ажылдаан соонда баштайгы чыл дээш төлевирлиг шөлээни ажылдакчы алыр эргелиг. Ийи таланың чөпшээрежилгези-биле 6 ай четпээнде ажылдакчыга шөлээни берип болур (РФ-тиң КК-ниң 122-ги чүүлүнүң 2-ги кезээ).

РФ-тиң КК-ниң 122-ги чүүлүнүң 3-кү кезээ езугаар 6 ай үзүк чок ажылдаан соонда ажылдакчының билдириишкини-биле төлевирлиг шөлээни бээр ужурлуг:

— херээженнерге – сааттыг үезинде болгаш божуур дээш шөлээзиниң мурнунда шөлээ мурнунда азы божаан соон дарый;

— 18 хар четпээн назылыг ажылдакчыларга;

— 3 ай четпээн назылыг уругну (уругларны) азырап алган ажылдакчыларга;

— федералдыг хоойлуларда көрдүнген өске-даа таварылгаларда.

Коллективтиг керээни чарып тура, төлевир чок немелде шөлээни чылдың-на берип болур кижилерни, оларның аразында уруг-дарыын чааскаан азырап чоруур иелерни, тодарадып алыр арганы РФ-тиң КК-ниң 263-кү чүүлүнде көрүп каан.

Организация бо таварылгада ажылдакчының дилээн хандырып, организацияга ол 6 ай чедир ажылдаваан-даа болза, төлевирлиг ээлчеглиг шөлээни, төлевир чок шөлээни-даа берип болур.

Бир эвес РФ-тиң КК-ниң 8-ки болгаш 263-кү чүүлдери езугаар мындыг таварылгада ажылдакчыга ээлчеглиг шөлээни азы төлевир чок шөлээни бээр хүлээлгени ажыл берикчизинге организацияның иштики актыларында болгаш коллективтиг керээде быжыглап каан болза, ажылдакчының негелдезин күүседир апаар.

О.А. Коренева.

ААН «М-СТАЙЛ» Консультант Плюс четкиниң информастыг девискээр төвү.

 

2 Айтырыг: Чаңгыс организацияда ажылдап, инвалид уруун ажаап-тежээп турар ада-иениң иелдирзинге хары угда немелде дыштанылга ийи хүннү берип болур бе?

 

Харыы: Инвалид уруун ажаап-тежээп турар ада-ие немелде дыштанылга ийи хүннү хары угда чаңгыс ол-ла үеде ажыглап болур эргелиг.

 

Yндезилели: РФ-тиң Күш-ажыл кодекизиниң 262-ги чүүлүнүң 1-ги кезээ езугаар инвалид уругларны ажаап-тежээп турар ада-иениң кайы бирээзинге (азыракчыга, харагалзаачыга) ооң бижимел билдириишкини-биле төлевирлиг немелде дыштанылга дөрт хүннү айда бээр, оларның дугурушканы-биле айыттынган кижилерниң кайы бирээзи ажыглаар азы аразында үлежип ап болур.

Ынчангаштың ол дыштанылга хүннерин ада-иелер (азыракчылар, харагалзаачылар) аразында үлежип болурун РФ-тиң Күш-ажыл кодекизи оларның боттарынга арттырып каан, инвалид уругларны ажаап-тежээринге берген немелде дыштанылга хүннерин чаңгыс ол-ла үеде хары угда ажыглаар эргелиг.

Россияның Күш-ажыл яамызы биле Социал камгалал фондузунуң 2000 чылдың апрель 4-те № 26Y34 доктаалы-биле бадылааны «Ажылдап турар ада-иениң кайы бирээзинге (азыракчыга, харагалзаачыга) инвалид уругларны ажаап-тежээри-биле айда немелде дыштанылга хүннериниң төлевириниң болгаш бээриниң чурумунуң дугайында» Россияның Күш-ажыл яамызының № 3, РФ-тиң Социал камгалал фондузунуң 2000 чылдың апрель 4-тен 02-18Y05-2256 тайылбыры немелде дыштанылга хүннерин кады ажыглаарынга ажылдакчыларга шаптыктавас.

Бо тайылбыр езугаар немелде дыштанылга хүннерин бээриниң дугайында билдириишкин бижээн ажылдакчы уруг инвалид, бичии уругларның тускай албан черинде (кайы-даа ведомствонуң) күрүнениң долу хандырылгазында турбайн турар дугайында чурттакчы чоннуң социал камгалал органнарының шынзылгазын, билдириишкинни киирген үеде календарьлыг айда немелде дыштанылга хүннерин ажыглаваан азы чамдыызын ажыглаан дугайында шынзылганы ада-иениң бирээзиниң ажылдап турар черинден көргүзер ужурлуг.

Инвалид уругнуң ада-иези кайызы-даа чаңгыс ол-ла организацияда ажылдап турар болза, немелде дыштанылга хүннерин оларга хары угда берип болур, инвалид уругнуң ада-иези ажылдакчылар иелээ календарьлыг айның дургузунда төлевирлиг дөрт дыштанылга хүннерин (бирээзи-ле ийи хүн) ажыглаанын ук организацияның кадрлар албанының тургускан шынзылгалары бадыткаар ужурлуг.

Ю.В.Шедрякова.

Бухгалтер учедунуң болгаш үндүрүг онаарының тайылбыр-сайгарылга төвү.

№ 31 2013 чылдың март 16, суббота. 

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.