1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

"ӨЛ ӨДЕК" - ЭЛБЕК ДҮЖҮТТҮ МАГАДЫЛААР

Физика-математика эртемнериниң кандидады, Т ываның Д ээди Хуралының депутады Маадыр Ондарның эртем ажылдарынга үндезилээш, көдээ ажыл-агый артынчыларындан органиктиг чемишчидилге болгаш газ бүдүрер биче-заводту чогаадып т ург ускан дугайында медээ интернетте көстүп келген.
Бистиң солуннуң корреспондентизи Маадыр Алдын-Херелович Ондарга ужурашкаш, бо чаа биче-завод дугайында чугаалап бээрин дилээрге, ол мындыг харыыны берген:
— Кислород чок байдалга тыптып көвүдээр бактерияларның дузазы-биле улуг молекулалар бөлүүнден тургустунган органиктиг бүдүмелдерни чемишчидилге болгаш биогаз (биохей) хевиринче шилчидип ап болур. Ындыг органиктиг бүдүмелдер санынга көдээ ажыл-агыйның ажыглаттынмас артынчы бүдүмелдери (куш, мал өдээ, тараа саваңы, картошка сывы,чашпан, сиген…) дээш өске-даа бок үнүштер, артынчылар хамааржыр. Мындыг органиктиг бүдүмелдер хөй болганы-биле оларны ниитизи-биле биомасса деп адаар. Ылаңгыя инек, хаван фермаларының өдээ биологтуг чемишчидилге болгаш биологтуг газ (хей) бүдүреринге таарымчалыг.
Биологтуг чемишчидилге алыр бүдүрүлгениң төп элементизи биореактор болур. Ону оон өскээр метантенк деп база адаар. Биомассаның хемчээлин бичеледип кезип хеггеш, өл-шыгын 75-85 хуу чедир суг немээш, чаңгыс аай масса болгуже эки чедиштир, холуштур былгап тургаш белеткээн биомассаны субстрат дээр. Субстратты биореакторже кииркаггаш биологтуг чемишчидилге-биле биологтуг хей тывылдырар бактериялар көвүдезин дээш агаар кирбес кылдыр так дуглааш, температуразын кадар 10 градустан өрү турар кылдыр таарыштырар. Биореакцияның т үңнели 28 -34 градус чеде бээр, а 48-55 градус турда эң эки болур. Биореакторда тывылган хейниң базыышкынын, субстраттың температуразын, кайы хире ажыг апарганын (кислотнозун) хемчээп турар.
Уламчызын "Шын" №113 сентябрь 2016 чылдан номчуңар.
Даш-оол МОНГУШ.
Чурукта: Сайгарлыкчы Чиңгис Ондар "Өл өдек" биче-заводту көргүзүп тур.

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.