1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

Архив

Тываның эртем сайзыралы дээш…

Эртип турар 2012 чылда Москвага Н.И. Вавилов аттыг чүгле бистиң чуртувуста эвес, а бүгү делегейде ат-сураглыг Россияның Эртемденнер академиязының салгал дамчыыр бүдүмелдер өөренир эртем Ниити генетика институдунуң чанында генетика талазы-биле эртемденнер чөвүлелинге эртем-шинчилелдиг чаа ажылды бараалгадып, «биология эртем нериниң доктору» атты камгалап алган.

Чаа чылдың бүдүүзүнде «Шын» солуннуң аалчызы бооп Тываның күрүне университединиң профессор башкызы, биология эртемнериниң доктору Урана Николаевна Кавай-оол-биле ужуражып, ооң ажыл-ижи-биле чоок таныжар аргалыг болган бис. Ам ооң-биле интервьюну номчукчуларга сонуургадыр-дыр бис.

Чаа чыл — эң-не омак-хөглүг байырлал

Тываның В.Көк-оол аттыг Национал театрынга чылдың-на болур чаагай чаңчыл апар ган Тываның Баштыңының - Чазааның Даргазының рес публиканың уруг ларынга эрттирип турар Чаа чылдың байырлалы декабрьның 26-да болуп эрткен. Аңаа бүгү Тываның кожуун-сумулары ның тергиин өөредилгелиг болгаш янзы-бүрү угла­ныышкынныг мөөрейлерниң тиилекчилери база хөй ажы-төлдүг болгаш чединмес өг-бүлелерден уруглар хөйү-биле киришкен.

Чогаадыкчы хуулгаазын орук…

Тываның национал хөг жүм-шии театры. Тыва Республиканың Улустуң артизи, Россия Федерациязының алдарлыг артизи, ат-сураглыг режиссер  Алексей Ооржактың чогаадыкчы кежээзи. Чоокта Алексей Кара-оолович-биле ужуражып душпаан, чугаалашпаан болгаш, кежээни сонуургап, чүү-ле болур ирги деп четтикпейн манап ор бис.

Быжыг туруш, бедик хей-аът-биле

Чаа чыл бүдүүзүнде кымның дугайында чүүл бижиир деп айтырыг тургустунуп кээрге, Тыва Республиканың Начын мөгези, сумо хүрежиниң делегей чергелиг спорт мастери, хостуг хүрештиң спорт мастери Буян Вячеславович Бурбучук дораан сагыжымга ки рип келген. Буянның черле кандыг-даа маргылдаалар үезинде онза гай, дүрген хүрежин, бодум амы-хууда, аажок сонуургаар болгаш ооң-биле ужуражылгага өөрүвес аргам чок болду. Ынчангаш Тыва ның ховар оолдарының бирээзи болур, Россия болгаш Европа чер гелиг маргылдааларның шаңнал-макталдарының эдилекчизи Буян Бурбучук-биле чугаавысты ном чук чуга бараалгаттым.

Рубрика: 

Айыыл-халап-биле чааскаа артпаан

Декабрь 20-де Чеди-Хөл кожууннуң Хову-Аксы суурнуң "Хову-Аксы чылыг"  ЧЭТ-тиң изиг суг дамчыдар хоолайы чарылган. Ол хүнден эгелээш ЧЭТ-ке үре лиишкиннер чаңгыс эвес удаа болган. Ында катап тургузарының болгаш септелге ажылдары дүн- хүн чок чоруп турар. Хову-Аксы суурда тургустунган байдал-биле таныжып, ажыл-чорудулганың дугайында дорт медээлерни билип алыры-биле декабрь 28-те ук суурга четтивис. Орук ара  Элегест, Чал-Кежиг, Сайлыг суурларында түр када чурттаар черлерге барып, көжүрген кижилер-биле чугаа лаштывыс. Оларның аразында  эмзирер чаш уруглардан эгелээш улуг назылыг, бертик-межел кижилерге чедир улустар бар. Көжүрген кижилерниң чугаа лап турары-биле алырга, түр када чурттаар черлерде таарымчалыг байдалдар тургустунган: хүнде 4 катап изиг аъш-чем-биле чемгерер, чунар — арыгланыр херекселдер, эм-таң четчир, доктаамал чунар-бажыңнадып турар, оон-моон хууда кижилер эът-чем аймаан, чылыг идик-хепти дуза кылдыр эккеп берип турар.

Рубрика: 

«Ине биле хендирниң чарылбазы дег…»

Шаг-шаандан тура тыва хе рээжен кижи ниң мөзү-шы нарын үне лээрде, ооң аажы-чаңы ның топтуг-томаанныг болурундан өске, ине-чүскүк тудуп, дааранып билирин көөр турган дээр болзумза, часты рыг болбас.


Рубрика: 

Чаа одалга черлерин тудары...

Шагаан-Арыг, Ак-Довурак хоорайларга чаа одалга черлерин тударының эргежок чу­гулазының дугайында айтырыгны Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол Россияның Күрту­дуунуң мурнунга тургус­кан.

Шыдыраачыларга

Бистиң редакцияга солун медээ келген ужун, дарый ооң дугайында тодаргайы-биле айтырып чугаала­жыр сорулга-биле республиканың бир ду­гаар спорт талазы-биле хоочун журналист Вя­чеслав Степанович Хоп­ров-биле чугааны кылды­выс.

Бүгү күштү мөөңнээн

Тыва Республиканың Дээди Хуралының (парламен­тизиниң) бирги чыыжының бешки сессия­зының ээлчег­лиг тоску хуралынга депу­таттар  де­кабрь­­ның 25-те чыг­лып келген. 23 депутат келген, 3 депутат сургакчылааш­кында база бир кол­легазы аарып турарын дыңнатпы­шаан, Каң-оол Тимур­ович кел чыдар Чаа чыл-биле байыр чедир­ген.  

Хоочуннарда Чаа чыл байырлалы

Тыва Республиканың Хоо­чуннар чөвүлели Чаа чыл байырлалын организастап эрт­тирген. Аңаа хоорайның эң-не идепкейлиг улуг назылыг ки­жилери киржип, ол кежээ мага хандыр дыштанып ал­ганнар.

Рубрика: 

Страницы