Рубрикалар

Шагааны Кремльге база демдеглээр

Эргим чаңгыс чер-чурттугларым, Тываның аалчылары, өңнүктер!

Бо чылгы Шагаа онзагай – ону күрү­не­ниң Кремль Ордузунга фев­раль 26-да бир-ле дугаар демдег­лээр. Бо төөгүлүг болуушкун-дур, ол чүнү көргүзүп турарыл дээрге, сарыг шажынның эң кол байырлалдарының бирээзи бис­тиң хөй национал болгаш аңгы-аңгы чүдүл­гелиг чуртувустуң культуразының кезии, бүгү российжилерниң үнелиг кежик байлаа апарганы ол-дур.

Шагаа – чаа амыдыралдың, частың, оттуп турар бойдустуң чаартылгазының байыры-дыр. Бойдустуң чаа эргилдези-биле кады арыг сеткиливис болгаш чаагай  бодалдарывыс-биле йөрээлдеривисти чугаалап, чоок кижилеривиске ынакшылдың база аас-кежиктиң сөстерин, төрээн черивиске, өгбелеривистиң арттырып кааны бурунгу культуравыска өөрүп четтиргенивисти илередир бис.

Шагаа езулалдарында улусчу арга-дуржулганың, билиглерниң болгаш мерген угаанның езу-чаңчылдары сиңниккен болгаш улус-чоннуң харылзажып, арга-дуржулга солчуп, ажы-төлдү күш-ажылга болгаш күш-ажылдың кижилеринге хүндүткелди дамчыдарының байырлалы болур. Чылдың-на Чаа чылдың езулалдарын кылып тургаш, бурун шагдан салгалдан салгал дамчып келген чаагай езу-чаңчылдарывыс камныы-биле кадагалаттынып болгаш сайзырап, дараазында салгалдарче дамчыттынып чоруур.

Эртип турар чылды өөрүп четтирииш­кин болгаш сеткил ханыышкын-биле үдеп турар бис. Буянныг херектер болгаш чедиишкиннер-биле ол байлак болган.Бүгү-ле чүүлдер талазы-биле бурунгаарлап, амыдыралывыс чаагайжып орар. Үнүп орар Күске чылында планнарывыс оон-даа хөй. Күске чылы турум, быжыг  болгаш бай-шыдалдыг чорукту оштап турар. Ынчалза-даа олар боттары чедип келбес дээрзин билир бис. Кандыг-даа күзел күш-ажылдың, кызымаккай чоруктуң ачызында боттаныр. Кижи бүрүзүнүң бодап алган буянныг үүле-херээниң боттанырынга шыдамык чоруу четчир-ле болзунам.

 Эң-не эки чүүлдерни бир дугаарында, республикавыстың кол ишчилери – малчыннарга күзеп каалыңар. Араттарда бо үе эң-не дүшкүүрлүг – кыштаглаашкын төнүп, мал оолдаашкыны кидин түлүк чоруп турар. Оларга чедиишкиннерни, шыдамык чорукту күзеп каалыңар. Курай! Курай!

Үнүп орар чаа чыл шуптувуска бай-шыдалды, өөрүшкүлүг болуушкуннарны, быжыг кадыкшылды,чедимчелиг чорукту эккээр-ле болзунам!

Чаа Чыл-биле! Шагаа-биле!

Тыва Республиканың Баштыңы Ш. Кара-оол.

#Шын

Предыдущая запись
Тиилелгени Берлинге уткаан чаңгыс чер-чурттуувус
Следующая запись
Чазактың көжүп чоруур хүлээп алыышкыны – Бии-Хемде
Меню