Архив

ТАР-ның 100 чылынга

ТАР-ның 100 чылдаанынга: ТЫВАНЫҢ БАШТАЙГЫ КОНСТИТУЦИЯЗЫ

1921 чылдың август 14-те Бүгү-Тываның тургузукчу хуралынга (шуулганынга) тыва күрүнениң тургустунганының дугайында чарлаан. Дараазында хүн август хүннериниң база бир чугула ужур-уткалыг болуушкуну болган – Тываның баштайгы Конституциязын хүлээп алган. Өскээр чугаалаарга, чүнүң-даа мурнунда чаа күрүнениң кандыг оруктап чоруурунуң айтырыын чугаалашкан. Конституцияда хөгжүлдениң кол принциптерин, кол угланыыш­кыннарын тайылбырлап турар эге­лери чогум-на бо чугула ийиги айтырыгга харыыны берип турган.

КОЧЕТОВ – ТЫВА КҮРҮНЕНИҢ КАВАЙЫ

Тыва Арат Республиканың 100 чылынга тураскааткан байырлал хемчеглери республиканың хоорай суурларында эртип турар. Бөгүн, август 13-те, Таңды кожууннуң Кочетов суурда мемориал комплекске чечектер салырының ёзулалы болган.

БУЯН-БАДЫРГЫНЫҢ ТУРАСКААЛЫНГА…

Кызыл хоорайга тыва күрүнениң тургузукчузу болур Буян-Бадыргының тураскаалынга чечектер салыр ёзулал болуп эрткен. Бо байырлыг ёзулал Республика хүнүнге уткуштур чеди чыл улаштыр болуп турар. Хамчыктыг аарыг дээш бо чылын эвээш кижи киришкен.

ТУСКАЙ ПОЧТА ТАҢМАЗЫ

Тыва Арат Республиканың тургустунганындан бээр 100 чыл оюнга тураскааткан почта марказынга таңма салыр байырлыг ёзулал бөгүн Аныяктар өргээзинге болуп эрткен. Аңаа Тываның Баштыңының албан-хүлээлгезин түр үеде күүседип турар Владислав Ховалыг, Тыва Республиканың федералдыг почта албанының директору Владимир Ревенко, Национал музейниң директору Каадыр-оол Бичелдей киришкен.

ИННОКЕНТИЙ САФЬЯНОВКА ТУРАСКААЛДЫ АЖЫТКАН

Тыва Арат Республиканың тургустунганындан бээр 100 чыл оюн демдеглээн хемчеглерниң бир кол кезээ — бот-догуннаан Тыва Арат Республиканың тургузукчуларының бирээзи Иннокентий Георгиевич Сафьяновка (1873-1953) тураскаалды Кызыл хоорайга ажытканы.

Россия Федерациязының сенатору Дина ОЮН-нуң байыр чедириишкини

Тыва – бистиң биче Төрээн чуртувус – Азияның төвү, чүрээ. Өгбелеривистиң эрте-бурунгу черинге чоргаарланып, бай­лак ёзу-чаңчылдарын сагып, төөгүзүн камныг кадагалап чоруур бис! Тываның культуразы бот-тускайлаң онзагай, бистиң агаар-бойдузувус бисти сорук киирип, республиканың аалчыларын магададып турар.

ЭРГИ СОЛУННАР-БИЛЕ НОМЧУКЧУЛАР АМ-НА ТАНЫЖАР

Бөгүн, 2021 чылдың август 12-де, “Шынның” баштайгы үндүрүл­гелерниң эрги моол дылдан очулгаларын, ону кылган чогаадыкчы бөлүк, Тываның Национал архивинге байырлыг байдалга дамчыдып берген.

ИЙИ ДАКПЫР ОРДЕННИГ ТЫВА АССР БОЛГАШ АМГЫ ҮЕ

Тыва Арат Республиканың тургустунганындан бээр 100 чыл оюн демдеглеп тура, ооң 1944 чылдың октябрь 11-де Совет Социалистиг Республикалар Эвилелинче (ССРЭ) РСФСР-ниң (ам Россия Федерациязы) составында турар баштай Тыва автономнуг область (1944-1961 чылдарда) болуп киргеш, оон Тыва АССР (Автономнуг Совет Социалистиг Республика, 1961-1991 чылдарда) апарган турган, 1991 чылда ССРЭ дүшкүжеге чедир, ам совет үе дээривис чылдарда, Тываның социал-экономиктиг хөгжүлдезин онзалап демдеглевес арга чок.

ӨГБЕЛЕРИВИСТИ САКТЫП, МӨГЕЙДИВИС

Мээң кырган-ачам Дажы-Серен Док­пак­ович Куулар чараш оран Алдыы-Иш­кинге 1920 чылда, а кырган-авам Дугар Далдыевна Үстүү-Ишкинге 1930 чылда хөй ажы-төлдүг арат өг-бүлелерге төрүттүнгеннер. Олар Хемчиктен ада-иези, төрелдери-биле тергелиг аъттыг малын сүрүп алгаш, изиг чайын 8-9 хонуп чорааш Оңгачага көжүп келген.

Меню