Чадаанага эртер аът чарыжын май айже чылдырган

Тывада коронавируска удур карантинни март 17-ден апрель 30-ге чедир чарлаан. Чазак Даргазы Шолбан Кара-оол коронавируска удур комиссияны боду харыылап удуртурун март 16-да болган Аппарат хуралынга чугаалаан.

Республика иштинге коргунчуг айыыл­га удур онза байдалды март 17-ден апрель 30-ге чедир күштүг кылдыр док­тааткаш, өөреникчилер болгаш сургуулдар ортузунга маргылдааларны, чыыштарны, көрүлделерни эрттирбези көрдүнген. Ол ышкаш культура-массалыг болгаш спортчу хемчеглерге хөй кижилер чыы­рын соксадыр. Даштыкы чурттарже үнгеш келген хамаатыларны чизелеп демдеглээр, аян-чоруктан келгеш, аарый берген азы аарыг кижилер илерээн чурттар (Кыдат, Корея, Германия, Италия, Испания) бар. Ындыг чурттар кезип, аян-чорук кылган кижилерге бажыңындан үнмейн, өске кижилер-биле харылзажырын 14 хонук иштинде соксаткаш, бодунуң хуузунда аңгыланып, дугланырын чарлаан.

ТР-де Херегликчилерни хайгаарап хынаар албанның удуртукчузу Людмила Салчактың илеткели-биле алырга, өкпе-хөрек аарыглыг 25 муң ажыг кижилер болгаш чаштар бар. Бо кижилер айыылдыг аарыгга кымны-даа мурнай алзып болурун барымдаалааш, эмчилер ону кичээнгейге алыр ужурлуг.
Моол-биле аргыжар оруктарга 4500 ажыг автомашиналарны хынаан. Айыылдыг байдал амдыызында илереттинмээн.
Чурттакчы чон серемчилелдиг болур болгаш шын эвес, барымдаа чок, меге чугааларны таратпазын Чазак Даргазы сагындырган.

Чылдың-на часкы үеде-ле Чаданага эртер республика чергелиг аът чарыжын коронавирус айыылының уржуундан бо чылын хоруурун Чазак Даргазы база чугаалаан.

Республика иштинде кем-херек үүл­гедиишкинин эрткен неделяда сайгарып чугаалашкан. Бо талазы-биле ТР-ниң Иштики херектер яамы­зының медээзинден алырга:

– 14 хар четпес назылыг уруг­ларга хамаарыштыр 2 кем-херек үүлгедиишкини болган. Күштээшкинге каразыттырган кижилер туттурган.

– Кызылда Московская, 121 дугаар­ бажыңда наркотиктиг бүдүмелдер та­радып турганы илерээн.

– Чөшпээрел чок арага саарып тур­ган 75 садыгларны полиция хынаан. 3 кеземче херээн оттурган. 2 тонна бүдүмелдер хавыртынган.

– Школада өөренмейн турар 16 харлыг оол автомашина оорлааш, туттурган.     

Маңаа хамаарыштыр Чазак Дарга­зы Шолбан Кара-оол ам база катап Өөредилге яамызынга 9 класс дооскан өөреникчилерни «аартыктааш», эки көргүзүглер сүрүп, школадан үндүрүптер чорукту соксадырын сагындырган. Бир эвес 9 класс өөреникчи школа дооскаш, ортумак өөредилге черлеринче кирип шыдаваан болза, күзүн дедир школаже хүлээп алгаш, өөреникчини кызып доостурарының дугайында айытканын катаптаан. Билиг-даа алыр черде чок, ажыл-даа чок тояап чоруур, школадан үндүрткен оолдар, уруглар турбас база кем-херек үүлгедир чоруктарны болдурбазы-биле оларны тудар ужурлуг бис деп, Шолбан Кара-оол хуралга шыңгыы сагындырган.

– Ада-иезиниң хайгааралы чокка, дүнеки үеде кудумчуларга тояап чораан 109 элээди уруглар, оолдарны полиция ажылдакчылары туткан.

– Ниитизи-биле 625 эзирик кижилерни чоннуң дружинник­тери-биле тудуп, илереткен.

– Хыналда үезинде 130 эзирик чолаачылар илереттинген. Оларның аразында суд приставтарының специализи болгаш өске-даа удуртукчуларның бар болганы билдинген. Сес кижи катап база туттургаш, кеземче херээнге онаашкан.

Арагага удур демиселге хамаарыштыр илерээни болза, арага аймаа бараанныг 173 садыгларның 72-зи лицензиялыг сайгарлыкчылар бооп турар.
«Арага садар дүрүмнү хажыдып турар кижилерни Тываның бүгү чону билир кылдыр адаптыңар» — деп, Чазак Даргазы хуралга чугаалаарга, сөөлгү хыналданың түңнелдерин Лицензия албанынын даргазы Чечек Шапошникова мынчаар илеткээн: арага садар үени хажыткан дээш торгаалга онаашканнар – Сарыг-Септе хуу садыглыг сайгарлыкчы Потылицын,
Кызыл хоорайда «Сегбе» садыы (Красноармейская 163-те), Хандагайтыда хуу  садыг «Ромашка» (ээзи Иргит), ол-ла Хандагайтыда «Арбай» садыы база (ээзи Ооржак).

Өвүр кожууннуң чагырга даргазының тайылбыры-биле алырга, Хандагайтыда бо садыглар араганы үе-шак сагывайн садып тургаш туттурза-даа, кеземче чүг­ле садыгжыларга онаажыр, садыг ээзин­ сайгарар барымдаа хоойлу-биле чок бооп турар деп тайылбырлаан. Каа-Хем биле Өвүр кожууннарның удуртукчуларынга болгаш өске-даа даргаларга бо талазы-биле шыңгыы хемчегни дарый алырын Чазак Даргазы дааскан.

Оон ыңай, агаар-бойдустуң чылып кел­гени-биле, үер-чайыкка удур ажылдарны күштелдирерин Онза байдалдар ажылдакчыларынга дыңнаткан.

Бистиң корр. #Шын

Меню