Рубрикалар

КЕЛИР ҮЕЖЕ ӨСКЕРЛИИШКИН

Февраль 10-да «Тыва Рес­публиканың өөредилге хөгжүлдезиниң угланыышкыны: келир үеже өскерлиишкин» деп шуулган онлайн хевирге болуп эрткен. Аңаа ТР-ниң Баштыңы Владислав Ховалыг, ТР-ниң өөредилге сайыды Алексей Храмцов болгаш өске-даа өөредилге адырының ажылдакчылары, башкылар, эксперттер, кижизидикчилер болгаш кожуун даргалары киришкен.

«Специалистер, школалар, уруглар садтары чедишпес дээн ышкаш чидиг айтырыгларны канчаар шиитпирлээриниң дугайында чугаалажып-ла турар бис. Ийе, ол чидиг айтырыг хе­рек кырында бар. Оларны бо­лур чогууру-биле шиитпирлеп эгелээн. Өөредилге адырынче республиканың бюджединиң 35 хуузу кирип турар. Бо чылын республикага 4 уруглар садын, Кызыл хоорайга 1 школаны тудуп дооскаш, ажыглалче киир­геш, ийи школаны тудуп эге­лээр бис. Кайы кожууннуң кайы суурунуң школазын азы кайы хоорайга каш дугаар школаны дээн ышкаш тодарадып алгаш ажылдаары кончуг чугула. Ынчангаш бөгүнгү шуулганга ол айтырыгларны шиитпирлеп турарывыс бо.
Өөредилге черлеринге эки-даа, багай-даа байдалдар тургустунуп турза, эң-не кол чүүл – өөредилгениң шынарынче кичээнгейни салыры чугула. Мындыг улуг шуулганның соон­да, өөредилгениң шынарын экижидер дугайында чаа, дидим шиитпирлиг базымнар эгелээр дээрзи магат чок» – деп, Владислав Ховалыг социал четкиде бодунуң блогунда бижээн.
– Февраль айда шак мындыг шуулган республикада бир дугаар болуп турар. Чыл эгезинде башкылар шуулганы эрттирип турарывыс – чаа чүүл-дүр. Август айга чедир ам-даа үе хөй. Ынчан февральда тургузуп алганывыс программа-биле ажылывыс шуудай берген турар ужурлуг. Ре­гионга өөредилге адырын бо­лур чогууру-биле сайзырады­ры – шуулганның сорулгазы бо – деп, Алексей Храмцов демдеглээн.
Өөредилге адырын сайзырадыры-биле дыка хөй күштү, хөй акша-хөреңгини ынаар үндүрүп турар. Шуулганга өөре­­дилге адырының келир үе­де хөг­жүлдезиниң дугайында чу­гаа­­лажып, планнарны салган. Хөг­жүлдеге шаптыктап турар айты­рыгларны тодарадып, шиит­­пирлеп эгелээш, бурунгаар ба­зымнарны кылып эгелээнивис ол.
Уругларның чедииш­кинне­риниң дөзүнде уруглар садтары кол черни ээлеп турар. Бо хүннерде уруглар сады ба­рып турар чаштарның 30 хуу­зу бодунуң назы-харынга дүүш­пес уруглар-биле чаңгыс бөлүкте турар. Ол дээрге уруг­лар садтарының болгаш тускай специалистерниң чедишпезиниң демдээ-дир. Ынчангаш уруглар садтарын көвүдедир тудары планда көрдүнген.

Республикада ниитизи-биле 16 ортумак өөредилге чери бар. Олар амдыызында регионнуң сайзыралынга ындыг-ла кончуг деткимче бербейн турар. Ынчангаш ТР-ниң Өөредилге яамызы 2025 чылга чедир боттаныр ужурлуг тускай программаны ажылдап кылган. Чаа үениң негелделеринге дүгжүр биче бүдүрүлгелерни ажыдып, 56 сая рубль акшаны ол угланыыш­кынга аңгылаары көрдүнген. Бо чылын политехниктиг техникумга болгаш тудуг, транспорт техникумнарынга ниитизи-биле 11 мастерскаяны ажыдар.

Шуулганның киржикчи­лериниң үзел-бодалдары:
Кызыл хоорайда респуб­ликаның «Сайзырал» төвүнүң психолог башкызы Анна Сванес:

– Уруглар садтарының эргелекчилери-биле ужуражып чугаалажыры өөрүнчүг болду. Кижизидилге, өөредилге айтырыгларынга олар, шынап-ла, сеткилинден бердинген улус деп чүве оларның чаштарның келир үеде мергежили дээш сагыш човаашкынындан ил­дең-дир.

Чөөн-Хемчик кожууннуң өөредилге эргелелиниң даргазы Сылдыс Монгуш:

– Өөредилге айтырыы кезээде кол черде. Регионнуң удуртукчузунуң өөредилгеге хамаарышкан айтырыгларны шиит­пирлээринге киржип турары кончуг өөрүнчүг-дүр. Бир дугаар болган өөредилге шуулганынга ук адырда чедер-четпестерни ажыт-чажыт чокка чугаалажып, кандыг аргалар-биле оларны шиитпирлээриниң дугайында чугаалаштывыс. Бистиң кожуун күрүнениң түңнел аттестациязын эки эртип турар, ынчалза-даа специалистер чедишпези, мате­риал-техниктиг баазаның чегейи дээн ышкаш шиитпир­лээр ужурлуг айтырыг­ларывыс хөй. Чаа эгелээшкиннерни деткип, аңаа өөрүп тур бис. Салган сорулгаларывыска чедиишкиннерни күзедим!

Мөңгүн-Тайга кожууннуң өөредилге эргелелиниң даргазы Айгуля Иргит:

– Бистиң кожуунга хамаарыштыр алырга, өөредилгениң шынарын тодараткан хынал­да­ларның түңнели-биле бешки классчылардан өрү ортумак класстарның билиинче кичээн­гейни экидир мөөңнээр болзувусса эки. Чедер-четпестерни эдер дээш, ажылдаар бис. Бистиң кожууннуң доозукчу класстарының билииниң шынары чылдан чылче эки талазынче өскерлип турары өөрүнчүг-дүр. Чаа салдынган сорулгаларны күүседип, бедиктерже чүткүлдүг ажылдаар бис.

Предыдущая запись
43 ШКОЛА АМГЫ ҮЕНИҢ ДЕРИГ-ХЕРЕКСЕЛИН АЛЫР
Следующая запись
ТЫВАДА ИРБИСТЕРНИ САНААР
Меню