«Шын» 12+

Адыг оглу

19 сентября 2026
7

Адыг оглу бир эртен авазындан айтырып-тыр:

– Аяс хүн-дүр, авай, агаарлап, каттап чиггеш келийн бе, кандыгыл?

Авазы тургаш:

– Ам-даа арай чаш-тыр сен, оглум. Арыг кезиирге, айыылдыг, аза берип болур сен – деп-тир.

– Ажырбас – дээш, оглу авазынга амыр-дыш бербейн, ээрежип туруп-ла берген.

Авазы дөмей-ле чөпшээревээн. Ам канчаар, авазының суглай бергенин ажыглап алгаш, адыг оглу-даа чөпшээрел чокка-ла маңнапкан.

Адыг оглу чиңгистерлиг, узун-узун ыяштарлыг узун өзенни өрү, ушкан дыттар кырлап, будуктар шывадап, өөрээнинден өпеңейндир девий аарак базып чоктап чыткан. Адыг оглу ол-ла ынчаар тояагаш, ижээнинден ырап келгенин боду безин билбээн болгаш эскербээн. Арыгда ырлашкан куштарның үнү, ыяш үттээн торгаларның торулааштары, салгынга арыгның шиилээн даажы адыг оглунга чамдыкта тааланчыг-даа, чамдыкта коргунчуг-даа болуп чораан.

Айлаң-куштарның ырызынга кударааш, адыг оглу “Болар будуктарга олуруп алгаш, чайганып ырлажып турда, мен чоонган мен” дээш, чанында турган дытче дырбактанып үнүп-ле каан. Дыттың адаккы будуунга чедир арай деп-ле туттунуп үнгеш, будукту мунупкаш, чаңгыс катап сеглеш кылдыр чайганырга, кырынга олурган будуу дааш-шимээн-биле сыйлып-ла баткан. Адыг оглу дыт дөзүнде чиңгис кырынга мет кылдыр барып дүшкен. Дыка-ла аарышкылыг болган, артында-ла карааның оду кызаш дээн. Адыг оглу кортканындан тура халаан.

Ону долгандыр бора-шиижектер ужуп: “Адыгжыгаштың чөгенчиин аа, адыр будук мунупкаш аңдарлы бээр, ыядынчыыңны, элек-элек. Сени-даа бодунуң хирезин билбейн, бисти, чалгынныгларны, өттүнер деп чүң боор!” дижип шоодуп, чалгыннарын салдырадыр будуктар санай танцылай аарак ужуп тургулааннар. Адыг оглу ыятканындан ол-ла маңнааш, шырыш аразынга чүгүрүп келген. Койгун адыг оглун көре тыртып кааш, чыпшыр кыдыы-биле шимеш-ле дээн.

Адыг оглу хейде корткаш:

– Авай, авай, ат-ла болдум, бөрүлер келди – деп кышкырбышаан, ижээним кайы сен дээш, ужа-тура маңнап-ла каан. Ол-ла халааш, арылар өөнүң кырынга маңнап келген. Арылар ону үглей-ле берген. Арны-бажын, холу-будун изиңнеди шап, дыка-ла үр сывыртааннар.

Ынчап чорааш, адыг оглу бодунуң ижээнинге арай деп-ла элеңнедип чедип келген. Авазы оглун көрүп кааш, угаанын ышкыныптар часкан. Оглу, дүк суп каан шоодай дег, дартайты ыжа берген болган. Ынчалза-даа ону чассытпаан:

– Ол-ла болгай, сөс дыңнаваска, ындыг боор чоор. Сеңээ харын кеземче болган-дыр – деп каан.

– Моон соңгаар ынчанмас мен, авай – деп, адыг оглунуң эриннери чөлбеңнээн.

“Шын” №36 2026 чылдың сентябрь 17

Чурукту ГигаЧатка чураан.

"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn

ШЫН Редакция