Апрель 17-де ТР-ниң Баштыңы Владислав Ховалыг Кутузов орденниг 55-ки гвардейжи мото-адыгжы (даг) бригаданың баазазынче ажыл-агыйжы үнүүшкүн үезинде шериг кезээниң хүн бүрүде амыдыралы болгаш инфраструктуразы-биле танышкаш, демир-орук батальонунуң белеткел комплекизинче онза кичээнгейни угландырган.
Республиканың удуртукчузу-биле ужуражылга байырлыг байдалга болуп эрткен. ТР-ниң Баштыңы Владислав Ховалыг сөс алгаш, шилип алган мергежилинге болгаш төрээн чуртунга, төрел-чонунга бердинген чоруу дээш, бодунуң амы-тынын харамнанмайн чорууру дээш, чоннуң айыыл чок чоруунга үлүг-хуузун киириштирип чоруур шериглерге өөрүп четтиргенин илереткен.
«Тускай шериг операциязында эштериңерни онза чоргаарал-биле демдеглексеп тур мен. Олар алдар-ат дээш эвес, эгиннеринге кадап алыр сылдыстар дээш эвес, а чуртунуң келир үези дээш хүлээлгезин күүседип турар. Хомуданчыг чүүл – оларның чамдыызы аал-оранынче чанып келбейн барган. Олар дайынчы даңгыраан амы-тынындан артык үнелээн солдаттар, офицерлер, эки турачылар-дыр.
Бөгүн Россиядан Моолче Тыва таварты кызыгаар кежир демир-орук коридорун тургузарының дугайында чугаалажып эгеледивис. Чурттуң удуртулгазының болгаш бүгү Сибирь регионунуң деткимчези бар. Ынчангаш силер база бо улуг хемчээлдиг ажылга киржир аргалыг болур силер" — деп, Владислав Ховалыг демдеглээн.
Батальоннуң ыдыктыг тураскаалы болур Дайынчы тукка деггеш, «Хүндүлел номунга» күзээшкиннерин бижээш, адын салган соонда, шериг албан-хүлээлгезин тергиин деңнелге күүседип турар он чалыы шериглер-биле чурукка тырттырганнар.
«Даштар сесерлии» деп адаар шөлчүгештен экскурсия эгелээн. Даш көжээлер чоогунда ажык дээр адаанда православ часовня, сарыг шажынның субурганы болгаш мусульман хүрээни чаңгыс черде тудуп кылган болду. Ол дээрге-ле Россияның чоннарының чаңгыс деминиң чылында аңгы-аңгы омак-сөөктүг болгаш чүдүлгелиг шериглерниң төрээн чуртун камгалаары-биле эгин кожа тулчуп чоруурунуң демдээ дээрзин дарга демдеглээн.
Владислав Ховалыг ооң соонда өөредилге корпузун сонуургап четкеш, кижи чок ужар аппараттарның (БПЛА) музейин көрген. Экспонат тускай шериг ажыл-чорудулгазының девискээринде бергелерни көргүзүп турар. Ооң соонда ол кара адар өрээлге келген. Ол дээрге даалгалар күүседир болгаш шериглерниң белеткенир чери-дир. Бригаданың технологияларынче удуртукчу онза кичээнгейни угландырган. Класстарны болгаш музейни эргий көргеш, 55-ки бригаданың он чылдаан юбилейинде чок болган дайынчыларның чырык адынга тургускан «Кара ирбис» тураскаалынга боодал чечектерни салып, хүндүткелдиң мөгейиин кылган.
Бригаданың девискээринде ажыттынган 245-ки демир-орук батальонунуң өөредилге-белеткел комплекизиниң таныжылгазы-биле аян-чорук доозулган. Владислав Ховалыг демир-орук оруунуң таваанче улуг өргенни кадап, демир-орукчуларның бурунгу езу-чаңчылынга киришкен.
«Бо демир-орук регионда бир дугаар демир-орук-тур. Өөредилгеге чугула ужур-уткалыг болгаш амгы үеде республикада ажылдап турар чаңгыс демир-орук болуп турар. Доозулган участоктуң узуну 800 метр, ам-даа немей 400 метр демир-орукту тудары планда көрдүнген" – деп, демир-орук батальонунуң командири Степан Тарпанбаев чугаалаан.
«Эрткен чылын, ноябрь 1-де, Кутузов орденниг 55-ки гвардейжи мото-адыгжы (даг) бригада 10 чылдаан юбилейин демдеглеп турда барып шыдавадым. Чүге дээрге ол үеде ТШО девискээринге чораан мен. Дайынчы хөделиишкиннер девискээринде чаңгыс чер чурттугларывыска байыр чедирип, РФ-тиң Президентизиниң гвардейжи 55-ки бригадага Кутузов орденин тывысканын чарладым. Бөгүн мында келген ужурум болза, он чылдаан юбилейде ажыттынган музейни, тураскаалдыг комплекстиң ажыттынганы-биле холбашкан. Оон ыңай бо девискээрде демир-орук батальону база хөгжүп эгелээн дээрзин көрдүм. Ниитизи-биле Кутузов орденниг 55-ки гвардейжи мото-адыгжы (даг) бригаданың чедиишкиннери хөй, бурунгаар хөгжүлде бар-дыр. Музей кайгамчык-тыр. Делгелге бүрүзү бистиң чаңгыс чер чурттугларывыстың эрес-дидим чоруунуң төөгүзүн илередип турар. Дайынчыларывыстың эрес-дидим чоруун хүндүлеп, оларның маадырлыг чоруун кезээ мөңгеде сактып чоруур бис. Чок болган оолдарывыска тураскаал онза кылдыр кылдынган-дыр. Командир шуптузун чугаалап таныштырды. Олар тураскаалды ам-даа экижидип сайзырадыр деп турарын дыңнатты» – деп, ТР-ниң Баштыңы Владислав Ховалыг чугаалаан.
Айдың ОНДАР.
Буян ООРЖАКТЫҢ тырттырган чуруу.
“Шын” №15 2026 чылдың апрель 23
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар https://max.ru/join/egenQjfuGzdL6mt0tSEaIo13rmlpMRQzzSnZQdqfHFY