«Шын» 12+

Буддийжи өөредилге болгаш шинчилелдер деткиир фондунуң чөвүлели Тывага IV делегей чергелиг буддийжи шуулганны эрттирер планның төлевилелин бадылаан

17 февраля 2026
9

Февраль 12-де, Москвага Тываның Баштыңы Владислав Ховалыгның киржилгези-биле Буддийжи өөредилге болгаш шинчилелдер деткиир фондунуң тургузукчулар чөвүлелиниң хуралынга, IV делегей чергелиг буддийжи шуулганга белеткелди сайгарып чугаалашкан. Республиканың удуртукчузу Тывага эртер шуулганның планын хурал үезинде чедиишкинниг камгалаанын бодунуң телеграм-каналында дыңнаткан. Специалистер командазы демниг ажылдаанының ачызында ол чедип алдынган деп айыткан.

Владислав Ховалыг фондунуң чөвүлекчилер хуралынга, найысылал Кызыл хоорайның чаагайжыдылгазындан эгелээш, ажыл-агыйжы болгаш культура талазы-биле хүн чурумун тургузарынга чедир регионнуң амыдыралында аңгы-аңгы талаларын хаара туткан белеткел ажылы чоруп турарын таныштырган. «Бо чүгле болуушкун эвес, а улуг базым-дыр — Тываны шажын, культура болгаш эртем деңге сайзыраан, буддийжи ужур-чаңчылдарның дириг төвү кылдыр көргүзер арга-дыр - ол дээрге улуг базым болур» — деп, ол демдеглээн.

Удавас болур хемчегниң программазы деткимчени ап, бадылаттынган. Владислав Ховалыгның чугаазы-биле алырга, ажыл-агыйжы кезекте пленарлыг хурал болгаш угаан-медерел, экология, культура болгаш кадыкшылга тураскааткан дөрт шөл кирген. Культура блогунда 40 ажыг хемчеглерни планнаан.

Владислав Ховалыг кел чыдар улуг хемчегни эрттиреринге деткимчени көргүскен Буддизм өөредилгези болгаш шинчилелдеринге дуза көргүзер фондуга, Росконгресс фондузунга, Тыва Республиканың Камбы-лама эргелелинге, Тываның күрүне университединге четтиргенин илереткен. Бо дөрткү шуулганның онзагай чүүлү – чуртта чарлаттынган Россияның чоннарының чаңгыс деминиң чылында болуп эртер. «Өске чурттардан эртемденнерге, чүдүкчүлерге, аалчыларга ажык бис. Россияда буддизмниң быжыг чөленгиижиниң бирээзи кылдыр Тыва бодунуң кайгамчык өнчү-салгалын делегейге бараалгадырынга белен» - деп, Владислав Ховалыг демдеглээн.

Эрткен чылын фондунуң чөвүлел хуралынга IV делегей чергелиг буддийжи шуулганны буддизм талазы-биле эртем хемчеглерин организастаарынга улуг дуржулгалыг апарган Тывага эрттирер дээн санал-оналды деткээнин сагындыраал. Ынчан Владислав Ховалыг бо делегей чергелиг болуушкун регионнуң сүлде-сүзүк болгаш политиктиг хөгжүлдезинге идигни бээр дээрзинге бүзүрелин илереткен: «Бо хүнде буддизм чүгле чоннуң сүлде-сүзүүн сайзырадырынга эвес, а политиктиг турум чорукту быжыглаарынга, патриотчу кижизидилгеге, делегей харылзааларының аңгы-аңгы талаларын хөгжүдеринге улуг аргаларны бээр дээрзинге бүзүрээр мен» - деп, республиканың Баштыңы демдеглээн.

Ол ышкаш 2024 чылдың сентябрьда Россияның Президентизи Владимир Путин республикага кээп чорааш, регионнуң буддийжи ниитилелиниң шажынчы хемчегни эрттирер дээн эгелээшкинин деткээн. Шуулган он-он буддийжи чурттардан делегациялар болгаш чүдүкчүлерни хаара тудар.

Оон аңгыда I база II делегей чергелиг буддийжи шуулганнар 2023 биле 2024 чылдарда Бурятияга, а үшкүзү Калмык Республиканың төвүнге 2025 чылда эрткенин сагындыраалы.

Индия, Кыдат, Вьетнам, Таиланд, Мьянма, Шри-Ланка, Лаос, Непал, Моол, Бангладеш, Камбоджа база Бутан дээн ышкаш даштыкы күрүнелерден делегациялар шуулганга киржир.

ТР-ниң Чазааның парлалга албаны.

ШЫН Редакция